Tác giả: haquanghai

CẢNH QUAN ĐỒNG THÁP MƯỜI

On Bởi haquanghaiTrong Du lịch địa chấtĐể lại bình luận

Hà Quang Hải, Lê Thị Bạch Linh, Dương Thị Bích Huệ

1. Giới thiệu

Đồng Tháp Mười là vùng địa hình trũng lầy của đồng bằng sông Cửu Long, trải dài trên ba tỉnh Đồng Tháp, Tiền Giang và Long An theo hướng tây – đông. Phía bắc giáp với Cambodia, phía nam giới hạn bởi dải đất cao ven sông Tiền nối với giồng cát Cai Lậy (Tiền Giang), phía đông giáp với sông Vàm Cỏ Đông. Diện tích Đồng Tháp Mười có sự khác biệt giữa các tài liệu đã công bố: 8000 km2 [7], 950.000 hecta, 700.000 hecta hoặc 544.000 hecta [3], 13000 km2 [9], tài liệu “Viet Nam – Netherlands Cooperation” thể hiện Đồng Tháp Mười hầu hết diện tích bắc sông Tiền, sông Mỹ Tho đến ranh giới với Tây Ninh và thành phố Hồ Chí Minh [11].

Tên gọi Đồng Tháp Mười có những tư liệu và giả thiết khác nhau: 1) ngôi tháp của ông vua thứ mười, 2) ngôi tháp thứ mười tính từ Lục Chân Lạp xuống, 3) tháp 10 tầng của Chân Lạp, 4) tháp canh thứ 10 (tính từ Ba Sao vào Gò Tháp), hoặc 10 tầng (còn gọi là thang trong) của nghĩa quân Thiên Hộ Dương để canh chừng giặc Pháp [3]. Khai quật khảo cổ học mới đây cho rằng Đồng Tháp Mười có thể có 10 tháp như truyền thuyết [5].

Trong cuộc chiến tranh chống Pháp và Mỹ, Đồng Tháp Mười là một trong những chiến khu quan trọng của quân giải phóng. Sau năm 1975, Đồng Tháp Mười đã được cải tạo thành vùng trồng lúa. Hiện nay, Đồng Tháp Mười có Vườn Quốc gia Tràm Chim và Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen, nơi hệ sinh thái đất ngập nước được bảo tồn.

Đồng Tháp Mười cũng như các cảnh quan khác của đồng bằng châu thổ sông Cửu Long có lịch sử phát sinh và phát triển trong Đại Kainozoi, trong đó giai đoạn Holocen có vai trò quyết định diện mạo cảnh quan hiện nay. Đọc tiếp “CẢNH QUAN ĐỒNG THÁP MƯỜI” →

KARST VÀ HANG ĐỘNG

On Bởi haquanghaiTrong Du lịch địa chất, Địa chất môi trườngĐể lại bình luận

Hà Quang Hải

Sắp tới, lớp Khoa học Môi trường 13KMT có đợt thực tập Môi Trường Vùng – Đồng bằng sông Cửu Long. Các bạn sẽ được thăm quan và tìm hiểu đặc điểm môi trường các cảnh quan nổi tiếng như Đồng Tháp Mười, Đê thiên nhiên ven sông Tiền – sông Hậu, Đồng bằng ven biển với các đồi, núi sót Hà Tiên – Kiên Lương. Các bạn hãy quan sát, mô tả cẩn thận giá trị của các dạng địa hình karst cũng như những tác động nhân sinh đối với karst ở Hà Tiên – Kiên Lương nhé. Bài này giúp các bạn tiếp cận một trong những nội dung thực tập dễ hơn. Hình số 7 của Goldscheider (ở cuối bài) rất hay, các bạn xem và vận dụng vào thực tế nhé.

1. Karst là gì?

Karst là một cảnh quan riêng biệt bao hàm tổng thể các dạng địa hình, các yếu tố thủy văn độc đáo và các quá trình tạo ra chúng, chủ yếu là sự hòa tan của nước trên mặt và nước ngầm đối với các loại đá có nhiều khe nứt, lỗ hổng, có thể hòa tan được như đá vôi, dolomit, cẩm thạch. Đọc tiếp “KARST VÀ HANG ĐỘNG” →

CỔNG THÔNG TIN ĐỊA MÔI TRƯỜNG MỘT THÁNG HOẠT ĐỘNG

On Bởi haquanghaiTrong Tin tức2 phản hồi

Ngày 1/12/2015, Cổng thông tin Địa môi trường vừa tròn một tháng họat động, nhân dịp này Thầy Hải đã giới thiệu về sự ra đời Cổng thông tin Địa môi trường trong buổi sinh hoạt học thuật định kỳ của Bộ môn Khoa học môi trường. Trong bài trình bày, Thầy đã giải thích quá trình từ lúc đưa ra ý tưởng đến khi thực hiện một trang web blog dành cho cộng đồng muốn tìm hiểu về địa môi trường. Ý tưởng này khởi nguồn từ những trải nghiệm qua thời gian làm việc trong ngành địa chất cũng như công tác giảng dạy đại học và sau đại học của Thầy trong 40 năm.

Thày Hải giới thiệu về sự ra đời của Địa môi trường trong seminar bộ môn
Thày Hải giới thiệu về sự ra đời của Địa môi trường

Đọc tiếp “CỔNG THÔNG TIN ĐỊA MÔI TRƯỜNG MỘT THÁNG HOẠT ĐỘNG” →

LIÊN QUAN GIỮA SỤT LÚN ĐẤT DO KHAI THÁC NƯỚC NGẦM VÀ GIẢI PHÓNG ASEN VÀO TẦNG CHỨA NƯỚC SÂU Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG, VIỆT NAM

On Bởi haquanghaiTrong Địa chất môi trườngĐể lại bình luận

Laura E. Erban, Steven M. Gorelick, Howard A. Zebker, Scott Fendorf

Việc gia tăng khai thác nước tại các tầng chứa nước sâu ở vùng Nam và Đông Nam Á được giả thuyết sẽ gây ô nhiễm Asen (As) trong tầng này vốn không bị ô nhiễm tự nhiên. Mặc dầu vậy, quá trình có khả năng gây tổn thương lâu dài này ít được biết đến.

Theo kết quả thống kê của Laura et at. (2013), từ dữ liệu khảo sát hàm lượng As trong các giếng khoan của Cục quản lý tài nguyên nước từ năm 2002 đến 2008, gần 900 giếng khoan ở độ sâu từ 200-250m (tầng chứa nước sâu Pliocene-Miocene) trên một vùng rộng lớn (>1000 km2) thuộc đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam bị ô nhiễm As trên diện rộng. Số lượng giếng khoan có nồng độ As trên 10 mg/L ở tầng sâu (Pliocene–Miocene) cao gấp 7 lần so với ở các tầng nông (Holocene–Pleistocene). Nồng độ As trung bình trong các giếng khoan ở tầng sâu là 20 mg/L, cao gấp 5 lần so với ở các tầng nông (4 mg/L). Tuy nhiên, quy mô và cơ chế của ô nhiễm As trong nước tầng sâu vẫn chưa được nghiên cứu nhiều. Đặc biệt trong vùng nghiên cứu (focus area), 1059 giếng có hàm lượng As vượt quá 10 mg/L và 84% các giếng bị ô nhiễm As là giếng nằm ở độ sâu từ 170-500m. Đọc tiếp “LIÊN QUAN GIỮA SỤT LÚN ĐẤT DO KHAI THÁC NƯỚC NGẦM VÀ GIẢI PHÓNG ASEN VÀO TẦNG CHỨA NƯỚC SÂU Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG, VIỆT NAM” →

NHẬT KÝ LỘ TRÌNH THỰC TẬP MT và TN ĐỚI BỜ 2015 (12 KMT)

On Bởi haquanghaiTrong Tin tức2 phản hồi

Ngày 29.12.2015

6:00 mọi người thu dọn đồ đạc, xếp lên ô tô. Ăn sáng xong đi bộ lên chùa Cổ Thạch thăm quan. Ngôi chùa xây dựng trên mũi đá granit nhô ra biển (mũi chùa Hang). Các hệ thống khe nứt cắt xẻ tạo thành các rãnh lớn, các cột đá cao nhưng bị che khuất bởi cây cối xanh tốt. Một hệ thống các am, điện xây chen giữa các khe nứt hoặc tựa vào các cột đá. Các khối đá, cột đá chồng cao có khi tới 7 – 8m, nhưng phải đến gần mới thấy, chọn vị trí chụp hình cũng không dễ dàng.

Đá chồng, Cổ Thạch
Đá chồng, Cổ Thạch

Tại khối đá nhô, nơi có bàn chân của “vua Gia Long” có thể quan sát toàn cảnh vịnh biển Cổ Thạch với bãi đá cuội 7 màu ở phần trung tâm. Có thể xem đây là một View Point, tại đây có thể ngắm hoàng hôn trên bãi biển Cổ Thạch và mũi Miếu Cậu (mũi nhô phía nam Cổ Thạch).

Mũi Miếu Cậu, Cổ Thạch
Mũi Miếu Cậu, Cổ Thạch

8:00 xe lăn bánh trở về. Cách cổng soát vé khu du lịch Cổ Thạch khoảng 500 m dừng lại chụp ảnh. Đây cũng là một View Point đẹp (năm đầu đi lố, từ năm sau mới phát hiện được vị trí này). Đẹp là ở vị trí địa hình cao, thấy toàn cảnh cánh đồng điện gió. Chụp cả đoàn rồi từng chuyên ngành chụp; chụp cảnh với nền là cánh đồng điện gió rồi chụp cảnh với nền đường nhựa, đủ kiểu (con đường đẹp, sạch, ít xe qua lại). Đọc tiếp “NHẬT KÝ LỘ TRÌNH THỰC TẬP MT và TN ĐỚI BỜ 2015 (12 KMT)” →

NGUỒN GỐC VÀ SỰ TIẾN HÓA ĐỒNG BẰNG CHÂU THỔ PHÂN LƯU; NHỮNG HIỂU BIẾT TỪ CHÂU THỔ SÔNG MÊ CÔNG

On Bởi haquanghaiTrong Địa chất môi trườngĐể lại bình luận

Toru Tamura, Yoshiki Saito, V. Lap Nguyen, T.K. Oanh Ta, Mark D. Bateman, Dan Matsumoto, Shota Yamashita

TÓM TẮT

Hình thái châu thổ sông phản ánh sự tương tác của các quá trình bờ biển, lưu lượng sông, và cung cấp phù sa. Khoảng 25% dân số thế giới sống trên vùng đồng bằng châu thổ thấp, vì vậy việc dự báo sự phát triển châu thổ là rất quan trọng. Kiến thức về hình thái học châu thổ chưa được xác lập, mặc dù đó là kiến ​​thức rất quan trọng để quản lý rủi ro của việc sử dụng đất và các khu định cư trên vùng châu thổ. Châu thổ sông Mê Công là một trong những châu thổ lớn nhất thế giới và là nơi cung cấp cơ hội duy nhất để hiểu sự tiến hóa trầm tích của châu thổ với ưu thế triều và sóng.

Các tác giả đã xác định sự tiến hóa trầm tích đồng bằng châu thổ dựa vào tuổi phát quang kích thích quang học (OSL) các giồng cát và tuổi carbon phóng xạ các trầm tích trong lõi khoan. Kết quả cho thấy đường bờ biển ở đồng bằng châu thổ thấp đã khởi đầu cách nay 3,5 ngàn năm bằng sự bồi đắp các dải cát ngầm cơ sở. Đồng bằng châu thổ đã chuyển dịch về một phía trong Holocen muộn, phát triển từ các đê cát dẫn đến sự phân nhánh bất đối xứng của cửa sông. Sự bất đối xứng là do dòng trầm tích ven bờ hướng tây nam được tăng cường bởi gió mùa mùa đông.

Đọc tiếp “NGUỒN GỐC VÀ SỰ TIẾN HÓA ĐỒNG BẰNG CHÂU THỔ PHÂN LƯU; NHỮNG HIỂU BIẾT TỪ CHÂU THỔ SÔNG MÊ CÔNG” →