AirVisual nói về thông tin “Hà Nội là thành phố ô nhiễm nhất thế giới”

Thông tin về chất lượng không khí tại Hà Nội được đăng tải trên PamAir và app AirVisual vào sáng 7.10.2019. Ảnh PamAir và AirVisual

Đại diện AirVisual chính thức có thông báo trên website và khẳng định thông tin Hà Nội bị xếp ở vị trí số 1 trên bảng xếp hạng trên Air Visual không có nghĩa Hà Nội là thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Thậm chí trong tháng 3.2018, Hà Nội không nằm trong Top 200 thành phố ô nhiễm nhất thế giới.

Thủ đô Hà Nội nhiều ngày liên tiếp bị xếp ở mục Top trên app Air Visual, điều nay gây ra những tranh cãi và quan tâm ở Việt Nam.

Đại diện AirVisual cho biết “Chúng tôi nhận thấy tại Việt Nam, thông tin Hà Nội bị xếp ở vị trí số 1 trên bảng xếp hạng trên AirVisual trong thời gian gần đây thu hút sự quan tâm của nhiều người.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa Hà Nội là thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Bảng xếp hạng về chất lượng không khí của AirVisual hiện tại bao gồm khoảng 90 thành phố lớn trên toàn cầu.

Bất cứ lúc nào, một thành phố nào đó cũng có thể đứng đầu bảng xếp hạng. Điều này đã từng xảy ra với thành phố London và thậm chí San Francisco vào năm ngoái. Chi tiết về cách chúng tôi sắp xếp thứ hạng của thành phố lớn trên thế giới để làm cho nó phù hợp với mọi người ở đây

Hàng năm, chúng tôi hợp tác với Greenpeace để công bố bảng xếp hạng thế giới. Báo cáo được công bố vào tháng 3.2018 cho thấy Hà Nội không nằm trong top 200 thành phố ô nhiễm nhất thế giới.

Chỉ số chất lượng không khí tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh được đăng tải trên App AirVisual vào sáng ngày 7.10.2019. Ảnh AirVisual

Trên nền tảng ứng dụng, chúng tôi minh bạch về nơi Air Visual thu thập dữ liệu và cách công bố thông tin đó. Để tính toán chất lượng không khí của Hà Nội, AirVisual sử dụng dữ liệu từ Cổng thông tin giám sát môi trường Hà Nội của Chính phủ và thông tin từ đại sứ quán Hoa Kỳ để báo cáo mức độ ô nhiễm không khí theo thời gian thực.

Trong ứng dụng AirVisual và trên trang web, chúng tôi luôn công bố nguồn dữ liệu để mọi thông tin được minh bạch cho người dùng. Nếu các bạn không chắc chắn về dữ liệu, vui lòng tham khảo nguồn và liên hệ với chúng tôi để báo cáo vấn đề.

Chúng tôi tin rằng khi con người có nhận thức về mức độ ô nhiễm sẽ giúp dẫn đến thay đổi. Đó là những gì đã xảy ra ở Bắc Kinh: khi mọi người nhận ra ô nhiễm không khí nghiêm trọng như thế nào, họ đã thúc đẩy chính phủ thực hiện các chính sách môi trường mạnh mẽ hơn. Do đó, ô nhiễm Bắc Kinh đã giảm đáng kể”.

Lan Hương (dịch)

Nguồn: https://laodong.vn/xa-hoi/airvisual-noi-ve-thong-tin-ha-noi-la-thanh-pho-o-nhiem-nhat-the-gioi-758714.ldo

Advertisements

Nguyên nhân ngập mưa đường Nguyễn Hữu Cảnh, thành phố Hồ Chí Minh

Triệu Xuân Tú, Hà Quang Hải

Bài viết được biên tập từ kết quả đề tài Khóa luận “Nguyên nhân ngập do mưa đường Nguyễn Hữu Cảnh” do sinh viên Triệu Xuân Tú ngành Khoa học Môi trường, Trường đại học Khoa học Tự nhiên thực hiện. Bài có sự bổ sung tài liệu lưu trữ và hình ảnh trên internet.

  1. Giới thiệu

Đường Nguyễn Hữu Cảnh (NHC) thi công từ năm 1997 và được kỳ vọng giải quyết bài toán giao thông cho thành phố. Đây là tuyến đường huyết mạch, kết nối cửa ngõ phía Đông với khu vực trung tâm thành phố, có tổng vốn đầu tư gần 420 tỷ đồng.

Con đường dài khoảng 3 km có tới 5 phức hợp gồm chung cư (hơn 18.500 căn hộ cao cấp), bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại. Tuy nhiên, sau khi được đưa vào khai thác, đường NHC liên tiếp bị sụt cầu, lún đường, ngập nước mưa làm cản trở giao thông, có người gọi đây là ‘con đường đắt đỏ và đau khổ nhất Sài Gòn’ [1].

Đã có nhiều hội họp, ý kiến về giải pháp thoát ngập cho đường NHC nhưng chưa có kết quả, nay thành phố đã phải chi hàng chục tỉ đồng mỗi năm để thuê máy bơm khủng thoát nước – đây chỉ là giải pháp tình thế. Muốn có giải pháp đúng cần phải tìm đúng nguyên nhân, tức là phải chẩn ‘đúng bệnh’ của đường NHC.

Bài viết này nhằm góp thêm thông tin để các nhà qui hoạch đô thị và những cơ quan hữu trách tham khảo trong việc tìm giải pháp giải ngập đường Nguyễn Hữu Cảnh.

  1. Khu vực nghiên cứu

Ví trí:  Khu vực nghiên cứu có tổng diện tích là 436 ha, được giới hạn:

Phía tây: đường Nguyễn Thị Minh Khai – Xô Viết Nghệ Tĩnh

Phía bắc: đường Ung Văn Khiêm

Phía đông: bờ sông Sài Gòn

Phía nam: đường Tôn Đức Thắng

Địa hình, địa chất

Khu vực Thảo Cầm Viên thuộc địa hình cao cấu tạo bởi aluvi cổ. Phần lớn diện tích phía bắc là bãi bồi sông Sài Gòn có độ cao trung bình 0,6 đến 1,0 m cấu tạo bởi aluvi trẻ chủ yếu là sét xám xanh thuộc hệ tầng Bình Chánh và sét xám đen chứa mùn thực vật thuộc hệ tầng Cần Giờ, bề dầy chung tới 30 m [2].

Thủy văn: Trên bản đồ địa hình tỉ lệ 1:10.000 xuất bản năm 1989 (chưa đô thị hóa mạnh) cho thấy diện tích phía bắc khu vực nghiên cứu là lưu vực Văn Thánh kéo dài hướng bắc nam. Rạch Văn Thánh là dòng chính thoát nước lưu vực, ngoài ra có rạch R.VT2 và R.VT3 cùng tham gia thoát nước lưu Văn Thánh (Hình 1).

Hình 1. Khu vực nghiên cứu và lưu vực Văn Thánh trên bản đồ địa hình 1:10.000 năm 1989
  1. Phương pháp

Ngoài việc tham khảo tài liệu địa chất và các thông tin trên internet, hai phương pháp cơ bản được sử dụng là 1) Bản đồ, viễn thám và GIS và 2) khảo sát thực địa.

  1. 1 Bản đồ, viễn thám và GIS

Bản đồ địa hình tỉ lệ 1:10.000 năm 1989 (Hình 2A) gồm các tờ Ấp 1 – C-48-46-C-b-6; Bình Triệu – C-48-46-C-b-3; Phú Nhuận – C-48-46-C-b-2; Bến Thành-C-48-46-C-b-5.

– Ảnh Google năm 2010 (Hình 2B) và 2018 (Hình 2C). Các ảnh này cho thấy khu vực nghiên cứu có sự đô thị hóa mạnh mẽ.

Bản đồ sử dụng đất các thời điểm 1989, 2010 và 2018 được xây dựng trong đó các lớp thông tin sử dụng đất được giải đoán gồm: giao thông (a1, a2, a3), nhà (b1, b2,b3) và thủy hệ (c1,c2,c3). Lớp đất trống là diện tích không có công trình xây dựng và thực phủ.

Hình 2. A_Bản đồ địa hình 1:10.000 năm 1989; B và C_Ảnh Google Earth năm 2010, 2018; a1, a2, a3; b1, b2, b3; c1, c2, c3_các lớp sử dụng đất thời kỳ tương ứng được giải đoán từ bản đồ A và ảnh B, C.

3.2 Khảo sát thực địa

Tiến hành khảo sát hiện trạng tại 26 vị trí (Hình 3). Công việc khảo sát gồm: mô tả đặc điểm địa hình, địa vật (đo cao độ nền nhà so với mặt đường thiết bị laser), điều tra tình hình ngập do mưa.

Hình 3. Các điểm khảo sát thực địa
  1. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

4.1 Diện tích bê tông hóa gia tăng

Bản đồ sử dụng đất các năm 1989, 2010, 2018 (Hình 4) cho thấy sau 30 năm phần lớn diện tích lưu vực Văn Thánh đã phủ kín công trình xây dựng.

Hình 4. Bản đồ sử dụng đất năm 1989, 2010, 2018
Bảng 1 Diện tích các lớp sử dụng đất các năm 1989, 2010, 2018
Hình 5. Tỷ lệ cơ cấu sử dụng đất năm 1989, 2010, 2018
Hình 6. Biến động diện tích các loại hình sử dụng đất giai đoạn 1989-2010-2018

Nhận xét:

Năm 1990 khu vực nghiên cứu là địa hình thấp (bãi bồi, trũng lầy) chủ yếu là diện tích mặt đệm tự nhiên, đây là diện tích chứa nước mưa và nước triều.

Đến năm 2010, các công trình xây dựng khu vực này tăng lên, diện tích đất bê tông hóa (nhà và giao thông) chiếm 76 % kèm theo ngập mưa đường NHC.

Đến năm 2018, diện tích bê tông hóa gần như chiếm toàn bộ khu vực (96%), ngập mưa đường NHC gia tăng.

Diện tích nhà và giao thông (diện tích bê tông hóa) tăng lên, diện tích đất trống và thủy hệ giảm xuống dẫn đến tình trạng khu vực không còn khả năng thấm, vùng trũng chứa nước trước đây không còn, dòng chảy mặt tăng lên gây ngập nhanh địa hình trũng thấp như đường Nguyễn Hữu Cảnh.

4.2 Đường Nguyễn Hữu Cảnh và phức hợp cao ốc chặn đường thoát nước lưu vực

Đường Nguyễn Hữu Cảnh cắt ngang lưu vực Văn Thánh và xóa bỏ chức năng thoát nước của rạch R.VT2 và R.VT3 (Hình 7A, 7B).

Khu phức hợp cao ốc trong đó Vinhomes Central Park, Saigon Pearl, Sun Wah Pearl mọc ven sông Sài Gòn theo hướng đông bắc – tây nam đã chặn đường thoát nước lưu vực R.VT2 và RVT3 (Hình 7A, 7B, 7C, 7D).

Hình 7. A-Đường NHC chặn hướng thoát nước bắc –nam; B-Đoạn đường bắc-nam nằm trên rạch cũ; C-Phức hợp cao ốc [1]; D-Phức hợp cao ốc trên ảnh Google Earth.
4.3 Đường – ‘Kênh và Rốn ngập’ Nguyễn Hữu Cảnh

Đường NHC xây dựng trên bãi bồi cấu tạo bởi tầng đất yếu, việc khảo sát, thiết kế và thi công không đảm bảo kỹ thuật đã dẫn đến sụt cầu, lún đường, ngập đường phải mất nhiều năm sửa chữa tốn kém nhưng vẫn không đạt yêu cầu.

Hiện tại Đường NHC xem như có ‘hai chức năng’: 1) đường giao thông bộ và 2) ‘kênh dẫn và chứa nước’ (Hình 8) khi lượng mưa quá sức tải của kênh thoát ngầm.

Hình 8. Nguyễn Hữu Cảnh- tuyến đường của các siêu dự án sẽ trở thành kênh dẫn nước khi nước mưa dồn xuống các công trình hai bên và từ thượng lưu vực Văn Thánh. Ảnh: Lê Quân [1].

Đoạn từ Chi cục đường thuỷ nội địa phía Nam (số nhà 90, vị trí số 7, hình 7B) đến cầu vượt (vị trí số 9, hình 7B) nằm trùng với lòng rạch thoát nước cũ R.VT2 và một phần R.VT3; mặc dù đô thị hóa đã làm biến dạng lưu vực trước đó, nhưng đây vẫn là nơi địa hình thấp của lưu vực Văn Thánh vì vậy nước dồn vào ‘rốn ngập’ (Hình 9) khi mưa quá sức tải cống ngầm.

Hình 9-Cầu vượt Văn Thánh – một trong những điểm của “rốn ngập”. A dấu hiệu sụt lún (mũi tên đỏ); B-vết ngập; C – ngập trưa 17/10/2017 [3]; D- Ngập chiều 14/9/2019 [4].
  1. Kết luận

Nguyên nhân ngập mưa đường Nguyễn Hữu Cảnh gồm:

1) Đô thị hóa (bê tông hóa) quá mức ngay trên địa hình thấp, trũng nơi vốn dĩ có chức năng thoát nước mưa cho vùng đất cao và chứa nước khi triều lên.

2) Đường Nguyễn Hữu Cảnh và phức hợp cao ốc chặn và xóa bỏ một số kênh thoát nước lưu vực Văn Thánh.

3) Đoạn đường ngập sâu ‘rốn ngập’ nằm trên lòng rạch cũ (vị trí hạ lưu vực Văn Thánh) vẫn là nơi thấp trũng nên trở thành kênh dẫn và chứa nước mưa khi hệ thống cống thoát ngầm quá tải.

4) Khảo sát, thiết kế, xây dựng đường trên địa hình thấp có nền đất yếu không đáp ứng kỹ thuật.

Nguyên nhân của các nguyên nhân trên chính là năng lực qui hoạch và quản lý đô thị.

Tham khảo

[1] Hà Hương: Nguyễn Hữu Cảnh – con đường đắt đỏ và đau khổ nhất Sài Gòn

http://tphcm.tintuc.vn/tin-tuc/nguyen-huu-canh-con-duong-dat-do-va-dau-kho-nhat-sai-gon.html

[2] Hà Quang Hải, Ma Công Cọ (chủ biên). Bản đồ địa chất thành phố Hồ Chí Minh tỉ lệ 1:50.000. Lưu trữ Cục Địa Chất Việt Nam.

[3] Hoàng Minh: Bắt bệnh trị ngập đường

https://www.baogiaothong.vn/bat-benh-tri-ngap-duong-d249052.html

[4] Minh Quân: “Rốn ngập” Nguyễn Hữu Cảnh, thành phố Hồ Chí Minh

https://laodong.vn/photo/tphcm-ron-ngap-nguyen-huu-canh-ngap-nhu-song-sau-mua-lon-754667.ldo

 

“Rốn ngập” Nguyễn Hữu Cảnh, thành phố Hồ Chí Minh

Một số báo đưa hình ảnh về ngập mưa đường Nguyễn Hữu Cảnh chiều ngày 14.9. Năm nay đường Nguyễn Hữu Cảnh có tên mới “Rốn ngập”, một thuật từ cô đọng và chính xác.

Phóng viên Minh Quân, Báo Lao động có bài TPHCM: “Rốn ngập” Nguyễn Hữu Cảnh ngập như sông sau mưa lớn [1].

Ghi nhận thực tế tại đường Nguyễn Hữu Cảnh, đoạn ngập sâu nhất là dưới chân cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh. Nơi đây nước ngập lút bánh xe máy [1].
Được biết khu vực đường Nguyễn Hữu Cảnh đã có “siêu máy bơm” chống ngập. Tuy nhiên đoạn dưới chân cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh nằm ngoài phạm vi chống ngập của siêu máy bơm thường xuyên bị ngập sâu sau mưa [1].
Phóng viên Quỳnh Trần báo vnexpress có bài Nhiều tuyến đường ngập nặng sau mưa [2]

Trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, khoảng 3 km đoạn gần chân cầu Sài Gòn lênh láng nước. “Chỗ này là rốn ngập, cứ mưa dai dẳng là thành biển nước”, anh Trần Tấn Tài (bán hàng) cho biết [2].
Nước ngập lút bánh xe máy trên đường Nguyễn Hữu Cảnh [2].
Phóng viên Châu Tuấn báo Tuổi Trẻ Online có bài Mưa lớn, hàng loạt tuyến đường TP.HCM lại ngập sâu [3].

Xe chết máy ở đường Nguyễn Hữu Cảnh, Q.Bình Thạnh [3].
Đường Nguyễn Hữu Cảnh từ trên cao [3].
H & H tổng hợp

[1] Minh Quân:

https://laodong.vn/photo/tphcm-ron-ngap-nguyen-huu-canh-ngap-nhu-song-sau-mua-lon-754667.ldo

[2] Quỳnh Trần

https://vnexpress.net/thoi-su/nhieu-tuyen-duong-ngap-nang-sau-mua-lon-3982215.html

[3] Châu Tuấn

https://tuoitre.vn/mua-lon-hang-loat-tuyen-duong-tp-hcm-lai-ngap-sau-20190914192542297.htm

Người dân Phú Quốc bàng hoàng vì gần 1 km bờ biển sạt lở

Hoàng Trung

Đến sáng 1.9, nhiều người dân ở các tổ 6, 7, 8, 9 thuộc KP9 (TT. Dương Đông, huyện đảo Phú Quốc, Kiên Giang) vẫn chưa hết bàng hoàng khi ngồi nhìn phần bờ biển trước mặt nhà mình bị sóng đánh làm sạt lở.

Bờ biển bị sạt lở khiến căn nhà của bà Thuý luôn trong tình trạng nguy hiểm

Từ chiều đến sáng hôm sau mất 1km bờ biển

Người dân đảo ngọc Phú Quốc vô cùng lo lắng khi cho rằng nếu tình trạng này kéo dài, căn nhà của họ nằm bên trong cũng sẽ chịu chung số phận trong thời gian không lâu sau này.

Ông Tăng Văn Dũng (49 tuổi, ngụ tổ 9, KP9) cho biết ông đã sống ở đây hơn 30 năm. Ông bàng hoàng kể lại, sự việc xảy ra vào khoảng 15 giờ ngày 30.8, khi đó biển có sóng lớn đã đánh mạnh vào bờ làm một cây dừa to đổ ngã. Sóng đã đánh dần vào bên trong bờ biển và đến sáng ông thức dậy thì đã thấy một cảnh tượng tan hoang, 1 đoạn bờ biển gần 1km đã không còn nữa.

Mặc dù vị trí bị sạt lở vẫn còn cách nhà ông Dũng một con đường nhỏ, nhưng ông Dũng vẫn lo lắng nếu tình trạng này không được khắc phục, sẽ không lâu sau, căn nhà ông đang ở và nhiều nhà dân xung quanh cũng chịu chung số phận.

Người dân làm tạm đê chắn sóng trong khi chờ chính quyền giúp đỡ.
Cây dừa gãy đổ, phơi gốc rễ lên trên
Sóng đánh làm tường nhà bị nứt, vết nứt khá rộng
Dân mua đá về tự làm đê chắn sóng
Cảnh tượng bờ biển sạt lở sát nhà dân ở tổ 9, KP9

Ông Dũng cho rằng nguyên nhân gây sạt lở do sóng lớn, có lẽ là do ảnh hưởng của cơn bão số 4. Tuy nhiên, bà Lê Ngọc Thuý (38 tuổi, ngụ tổ 9, KP9) thì cho rằng ngoài sóng lớn ra thì việc khai thác cát quá nhiều tại khu vực này trong thời gian gần đây đã làm cho đáy biển ở đây sụp xuống tạo thành một lòng chảo. Gần đây do tình hình biến đổi khí hậu, nước biển dâng cao, sóng biển đánh vào bờ đã kéo cát từ trong bờ ra nên gây sạt lở như vậy. Riêng bà Thuý cho biết đã bị sóng đánh hư hết 3 căn nhà.

Bà Thuý còn cho biết, từ hơn 1 năm trước, do lo sợ tình trạng lấy cát quá mức làm cho nước biển tràn vào sẽ khiến khu vực mình sinh sống bị nhiễm mặn nên đã phản ánh với chính quyền địa phương, thế nhưng đến nay không thấy một cơ quan nào đến xem xét xử lý.

Bờ biển lở sát vách nhà dân

Nếu tình trạng này không được khắc phục, nhiều hộ dân lo lắng nhà sẽ bị sóng đánh sụp theo

Nhà từng cách bờ 50m nay nằm gọn trên bãi biển

“Trước đây nhiều nhà dân có đất cất nhà ở cách bờ biển 50m, thế nhưng hiện giờ nhiều nhà đã phải bị rơi vào tình trạng sóng biển đánh đến tận vách”, bà Thuý nói.

“Nhà đất chúng tôi có giấy tờ hẳn hoi, nằm cách bờ biển 50m, thế nhưng giờ đây căn nhà tôi đang sử dụng tự nhiên nằm gọn trên bãi biển, thử hỏi chúng tôi phải sống làm sao”, bà Thuý chia sẻ.

Theo ghi nhận của Thanh Niên, đoạn bị sạt lở kéo dài từ tổ 6 đến tổ 9 của KP9 gần 1km, độ rộng sạt lở trung bình khoảng 10m. Chỉ tay về phía biển cách bờ chừng 100m, người dân cho biết cách đây khoảng 20 năm trước, bờ biển nằm ở đó.

Trên bờ biển, nhiều cây dừa cao to hơn chục mét nằm ngã sóng xoài trên bãi cát, gốc bị bật ngượi nằm hướng lên trên, một số nhà bị sóng đánh bật cả móng, tường nứt nhiều đoạn dài với vết nứt rộng đến nổi có thể thò tay vào.

Cũng theo ghi nhận, tại tổ 6, nhiều người dân đang thuê xe cuốc để đưa những hòn đá to xuống biển làm đê chắn sóng.

Bà Nguyễn Thị Thuý Lệ (39 tuổi, ngụ tổ 6, KP9) cho biết đã phải mua đá về làm việc này. Tại nhà bà Lệ, sóng đánh vào tạo thành một hố hàm ếch sâu gần 2m trong nhà. Bà rất lo lắng về an toàn của các thành viên trong gìa đình mình.

Trao đổi với Thanh Niên, ông Mai Văn Huỳnh, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND H.Phú Quốc cho biết vẫn chưa nắm được thông tin, sẽ cho kiểm tra lại.

https://thanhnien.vn/doi-song/nguoi-dan-phu-quoc-bang-hoang-vi-gan-1km-bo-bien-sat-lo-1120942.html

 

Chuyên gia Nhật: Sở TN&MT TP.HCM chưa hiểu công nghệ làm sạch sông Tô Lịch

Chuyên gia Nhật Bản cho rằng báo cáo của Sở TN&MT TP.HCM có nhiều nhận định sai về công nghệ Nano-Bioreactor đang áp dụng tại sông Tô Lịch.

Sở TN&MT TP.HCM mới đây có công văn gửi UBND TP về đề xuất xử lý nước kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, rạch Xuyên Tâm và kênh 19/5 của công ty cổ phần cải thiện môi trường Việt Nhật (JVE).

Sau khi tham khảo thông tin và tài liệu, Sở TN&MT đưa ra đánh giá, nhận xét ban đầu về khả năng phân hủy bùn và các chất ô nhiễm, khả năng cung cấp oxy mà JVE đưa ra. Sở TN&MT cho biết cần theo dõi, đánh giá sự hiệu quả việc làm sạch sông Tô Lịch bằng công nghệ Nano-Bioreactor rồi mới tính chuyện áp dụng cho xử lý nước kênh rạch ở TP.HCM.

Các chuyên gia thuộc Tổ chức xúc tiến Thương mại – Môi trường Nhật Bản cho rằng báo cáo mà Sở TN&MT gửi có nhiều nhận định sai về công nghệ Nano-Bioreactor của Nhật Bản. Do vậy, phía chuyên gia Nhật Bản chính thức phản đối báo cáo này.

Nguồn oxy được cung cấp “vô tận”

Sở TN&MT TP.HCM cho rằng khả năng cung cấp oxy “vô tận” là không thể vì các máy tạo khí cần cung cấp năng lượng, nếu ngưng cung cấp điện thì các máy này sẽ không hoạt động.

Tổ chức xúc tiến Thương mại – Môi trường Nhật Bản cho biết công nghệ Nano-Bioreactor có 2 nguồn tạo ra oxy. Thứ nhất là hệ thống máy Nano (có dùng điện) tạo ra trực tiếp oxy, thứ hai yếu tố tạo ra oxy “vô tận” là các tấm vật liệu thiên nhiên Bioreactor (không dùng điện).

Vật liệu Bioreacror được làm từ đá núi lửa dạng tổ ong, xốp, được chế tạo qua bí quyết đặc biệt của phát minh tại Nhật Bản, sau khi được đặt trong nước là việc cung cấp các “giá thể” dạng tổ ong để vi sinh vật trú ngụ và phát triển, do vậy nó kích hoạt được hầu hết các vi sinh vật ở cả 3 dạng hiếu khí, thiếu khí nhưng chủ yếu là vi sinh vật yếm khí, các vi sinh vật này tiết ra rất nhiều enzyme.

Theo nghiên cứu khoa học tại Nhật Bản, các enzyme này cung cấp năng lượng rất lớn và liên tục cho phân tử nước, giải phóng oxy từ trong phân tử nước từ đó cung cấp nguồn oxy vô tận.

Chứng minh cho nhận định sai của Sở TN&MT TP.HCM, JVE cho biết tháng 5/2017, công nghệ Bioreactor phiên bản đầu tiên đã thực hiện tại hồ Hạnh Phúc (Kiến An, Hải Phòng). Sau theo dõi sau hơn 2 năm, mặc dù không cần bổ sung hay bảo trì, nhưng theo kết quả phân tích của Viện Tài nguyên và Môi trường Biển (Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ VN) hàm lượng oxy hòa tan trong nước vẫn luôn duy trì, cá sinh trưởng tốt không bị tái ô nhiễm.

Kích hoạt vi sinh vật

Trong báo cáo, Sở TN&MT TP.HCM cho biết giải pháp Nano-Bioreactor không kích hoạt đủ số lượng vi sinh vật mà cần kết hợp việc sử dụng các loại thực vật nước mới mang lại hiệu quả.

Chuyên gia Nhật Bản cho rằng đây là thông tin không chính xác. Công nghệ Nano kích hoạt các vi sinh vật hiếu khí, công nghệ Bioreactor là giá thể để kích hoạt vi sinh vật yếm khí (có thêm một phần vi sinh vật thiếu khí và hiếu khí).

Công nghệ này hiện đang áp dụng tại dự án xử lý tại hồ Hùng Thắng (TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh), thí điểm tại một góc Hồ Tây. Kết quả phân tích số liệu khoa học do Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ VN thực hiện cho thấy chất lượng nước, lượng vi sinh vật có hại giảm, số lượng vi sinh vật có lợi tăng hàng chục ngàn lần.

Sở TN&MT TP.HCM nhận định một yếu tố nữa mà công nghệ của JVE chưa đáp ứng là thời gian xử lý, phục hồi cần 2-3 tháng trong khi nước thải ra hàng ngày.

Về vấn đề này, Tổ chức xúc tiến Thương mại – Môi trường Nhật Bản cho biết Sở TN&MT chưa hiểu về quy trình công nghệ đang áp dụng tại sông Tô Lịch. Sau khi phân hủy lượng bùn hữu cơ ô nhiễm ở tầng đáy thành khí CO2 và nước H2O, dù nước thải từ bên ngoài có đổ vào liên tục hàng ngày nhưng sẽ được xử lý ngay mà không cần thu gom, tách nước thải từ nguồn, không luân chuyển nước thải đi nơi khác, không dồn chất ô nhiễm xuống hạ lưu.

Còn thời gian 2-3 tháng là xử lý phân hủy bùn hữu cơ mà không cần nạo vét cơ học chứ không phải là riêng thời gian xử lý nước thải.

Ngoài ra, chuyên gia Nhật cũng cho rằng những thông tin trong báo cáo mà Sở TN&MT TP.HCM đưa ra về khả năng phân hủy bùn và các chất ô nhiễm, nguyên lý phân hủy chất ô nhiễm của công nghệ Nano-Bioreactor, nguyên lý xử lý nitơ, phốt pho của công nghệ Nano-Bioreactor cũng đều chưa chính xác.

Thành Nam

https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/moi-truong/chuyen-gia-nhat-so-tn-mt-tp-hcm-chua-hieu-cong-nghe-lam-sach-song-to-lich-559247.html

 

Phú Quốc: Đảo ngọc thành… đảo ngập!

Tình trạng ngập sâu trên đảo một phần do ảnh hưởng bão, mưa lớn kéo dài nhiều ngày, song cần nghiêm túc nhận diện nguyên nhân chính để có giải pháp khắc phục

Mấy ngày qua, gần như toàn bộ khu vực đô thị trên đảo Phú Quốc đều bị ngập, có nơi sâu cả mét nước. Nhiều tuyến đường tại thị trấn Dương Đông, các xã Cửa Dương, Cửa Cạn, Dương Tơ chìm trong nước. Buôn bán đình trệ, giao thông ách tắc, hàng trăm hộ dân phải sơ tán, hàng ngàn người được huy động để hỗ trợ, khắc phục tình hình.

Phát triển nóng và hệ lụy

Tình trạng ngập sâu trên đảo một phần do ảnh hưởng cơn bão số 3, mưa lớn kéo dài nhiều ngày. Nhưng không cần những luận cứ khoa học, kết quả dự báo, nhận xét của người dân là rất đáng quan tâm: “Đừng đổ lỗi cho ông trời, trên đảo năm nào mà không có mưa nhưng sao trước đây không ngập mà nay hễ mưa là ngập!?”. Cần nghiêm túc nhìn nhận nguyên nhân chính gây ngập lụt trên đảo để có giải pháp khắc phục trước khi quá muộn.

Chưa bao giờ đảo Phú Quốc ngập nặng như những ngày qua Ảnh: HOÀNG TUẤN

Mấy năm qua, Phú Quốc như một đại công trường thu hút rất nhiều dự án đầu tư tầm cỡ. Lượng du khách tăng từ 25%-50% mỗi năm. Năm 2018 có khoảng 4 triệu du khách đến đảo này, nhiều hơn gần 40 lần dân cư trên đảo.

Yêu cầu phát triển không được phá rừng, bê-tông hóa đảo ngọc, đánh đổi môi trường lấy dự án đầu tư. Nhưng trong thực tế, hoạt động kinh tế với cường độ cao đã và đang phá vỡ cảnh quan thiên nhiên, làm mất dần các “túi chứa nước” tự nhiên bao đời nay trên đảo. Không gian trữ nước vốn là đất rừng, sông, suối tự nhiên đã dần biến mất, nhường chỗ cho “đất vàng” các khu đô thị, dân cư, các dự án du lịch hoành tráng từ hấp lực của các cơn sốt đất.

Ngay cả khu đất rừng Bắc đảo vốn là lá phổi xanh của Phú Quốc cũng phải nhường một phần diện tích cho các dự án du lịch. Quy hoạch, quản lý quy hoạch đất đai, xây dựng yếu kém, trật tự đô thị lộn xộn. Phát triển đảo chạy theo lợi ích trước mắt, thiếu giải pháp đồng bộ. Hệ thống xử lý rác thải, nước thải, cấp nước trên đảo quá tải, chưa được đầu tư. Các khu dân cư, đô thị vô tư xả thải bừa bãi, cướp mất không gian của nước… Từ đó, ngập lụt là điều không tránh khỏi.

Bao giờ thôi hết ngập?

Trong khi đường sá, sân bay, bến cảng và nhiều dự án du lịch quy mô lớn được đầu tư trên đảo, lưới điện quốc gia vượt biển, đường cáp quang ra đảo thì các dự án xử lý rác thải, cấp, thoát nước vẫn ì ạch. Với tốc độ phát triển kinh tế – xã hội, dân cư và du khách tăng nhanh, huyện đảo đang đứng trước tình trạng khát nước sạch, thừa nước ngập, đầy rác thải.

Tổng nhu cầu cấp nước của Phú Quốc được xác định khoảng 70.000 m3/ngày vào năm 2020 nhưng hiện cả đảo chỉ mới có nhà máy cấp nước công suất 16.500 m3, lấy nước từ hồ chứa Dương Đông dung tích 5 triệu m3. Dự án đầu tư hồ Cửa Cạn với dung tích 15 triệu m3, xây nhà máy cấp nước công suất 20.000 m3 được quy hoạch là hồ chứa nước chính của huyện đảo nhưng nhiều năm qua chưa được đầu tư. Tương tự là các dự án xử lý rác thải, nước thải sau nhiều năm kêu gọi vẫn đang xếp hàng trong danh mục chưa biết bao giờ được đầu tư.

Trước tình trạng đảo ngập, cần thay đổi “tư duy ngập nước” với các tính toán khoa học và thực tế. Cần “khu biệt hóa” không gian trên đảo, ngoài vùng lõi phải triệt để chống ngập bằng các giải pháp công trình, kiểm soát nghiêm trật tự xây dựng thì cần giữ cho được vùng đệm và các “túi chứa nước” tự nhiên. Đó chính là diện tích đất rừng, sông, suối để tạo không gian giữ nước và thoát nước.

Chống ngập cần những giải pháp công trình, kỹ thuật, cần kiểm soát hệ thống cấp, thoát nước đồng bộ. Nhưng quan trọng hơn vẫn là các giải pháp kiểm soát công trình xây dựng và giải pháp phi công trình, giữ nghiêm trật tự đầu tư xây dựng. Đảo ngập không chỉ vì thiên tai mà trực tiếp là do nhân tai.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhiều lần nhắc Phú Quốc phải giữ rừng, không “bê-tông hóa” đảo. Tình trạng ngập nước trên đảo xảy ra là một chỉ dấu phản chiếu tình hình bất ổn trong phát triển, bộc lộ những yếu kém trong quy hoạch, quản lý quy hoạch đất đai, xây dựng. Để khắc phục, cần tiến hành cuộc tổng rà soát tình hình quản lý, sử dụng đất rừng trên đảo, bảo đảm trật tự xây dựng, bảo đảm các dự án đầu tư không chiếm đất mặt tiền bãi biển công cộng của người dân thành của riêng, kiên quyết xử lý, thu hồi, xóa bỏ các dự án đầu tư bát nháo.

Yêu cầu phát triển đảo Phú Quốc theo hướng bền vững, hài hòa giữa kinh tế với thiên nhiên, môi trường, bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa. Đảo ngọc được kỳ vọng tạo ra một không gian xanh – sạch – đẹp kiểu mẫu, xứng đáng là điểm đến lý tưởng, chất lượng cao cho du khách trong tương lai, không thể là một đảo ngập trong hiện tại.

Lời đáp cho câu hỏi “khi nào hết ngập?” không chỉ bằng cam kết “giữ biển, giữ rừng, không bê-tông hóa” mà chính là kết quả của tư duy, quyết tâm và hành động có trách nhiệm của con người với hòn đảo này trong tương lai.

Xây thêm hồ chứa nước

Ông Phạm Văn Nghiệp, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc, cho biết nguyên nhân dẫn đến ngập lụt mấy ngày qua là do trong quá trình làm đường không tính toán cụ thể nước ngầm và triền dốc nên bị ngập úng. Bên cạnh đó, do trong quá trình xây dựng, người dân san lấp, lấn chiếm một số kênh rạch, suối khiến dòng chảy bị thu hẹp, nước không thể thoát nhanh dẫn đến ngập úng.

Để giải quyết vấn đề này, ông Nghiệp cho rằng trước mắt, khơi thông cống rãnh để nước chảy ra biển, về lâu dài thì phải đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước đồng bộ, toàn diện trên toàn đảo. Hiện tại, hồ chứa nước Dương Đông đang trong tình trạng quá tải. Huyện có chủ trương đầu tư một hồ chứa nước ở xã Cửa Cạn. Ngoài ra, một doanh nghiệp cũng có văn bản xin tỉnh đầu tư xây dựng một hồ chứa nước tại ấp Suối Lớn, xã Dương Tơ.

H.Tuấn

https://nld.com.vn/thoi-su/dao-ngoc-thanh-dao-ngap-20190806220606836.htm

‘Tối hậu thư’ cho thắng cảnh Suối Tiên tuyệt đẹp ở Mũi Né

Quế Hà

Sau nhiều “ồn ào” về Suối Tiên, thắng cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp của Mũi Né bị băm nát, chiều 26.4, UBND TP.Phan Thiết đã họp báo làm rõ “thân phận pháp lý” của thắng cảnh này.

Suối Tiên bị chia ô cho thuê bày bán hàng ngay trong lòng con suối, gây phản cảm với thắng cảnh từng góp phần tạo nên thương hiệu Mũi Né. Ản: Quế Hà
Suối Tiên bị chia ô cho thuê bày bán hàng ngay trong lòng con suối, gây phản cảm với thắng cảnh từng góp phần tạo nên thương hiệu Mũi Né. Ản: Quế Hà

Chủ trì buổi họp báo là ông Võ Văn Thông, Phó chủ tịch UBND TP. Phan Thiết (Bình Thuận). Cùng tham dự với các phóng viên báo, đài, còn có đại diện Sở TT-TT Bình Thuận, đại diện UBND xã Thiện Nghiệp và P.Hàm Tiến, cùng các phòng chức năng của TP.Phan Thiết. Tham dự họp báo còn có thượng tá Phạm Xuân Thịnh, Phó trưởng Công an TP.Phan Thiết.

Mở đầu buổi họp báo, ông Võ Văn Thông cho biết, thời gian qua nhiều báo, đài trong đó có Báo Thanh Niên, phản ánh tình trạng nhếch nhác, phá nát thắng cảnh, đồng thời gây mất an ninh trật tự ở Suối Tiên.

Theo đó, kể từ khi UBND TP.Phan Thiết có công văn đồng ý về mặt chủ trương cho Công ty TNHH Green Dragon (có trụ sở ở P.Phú Hài, TP.Phan Thiết) vào thắng cảnh này tôn tạo, làm vệ sinh môi trường, công ty này đã tự ý đặt nhiều thùng rác, làm nhà vệ sinh di động, đúc bê tông trong dòng suối, cho thuê bán hàng và thu vé du khách với giá 15.000 đồng/vé người lớn…

Sự hiện diện bất ngờ và những tác động thô bạo của Công ty TNHH Green Dragon đến thắng cảnh Suối Tiên  (dòng suối chảy ngang qua xã Thiện Nghiệp và P.Hàm Tiến đổ ra biển Mũi Né) đã tạo ra dư luận bức xúc, không chỉ đối với báo chí mà còn gây bức xúc đối với người dân địa phương. Sau đó, UBND tỉnh Bình Thuận đã có chỉ đạo phải làm rõ thông tin báo chí phản ánh.

Bảo vệ đặt ghế đứng giữa dòng suối ngăn chặn và kiểm soát vé của du khách. Quế Hà

UBND TP.Phan Thiết  “qua mặt” UBND tỉnh Bình Thuận?

Theo Phó chủ tịch UBND TP. Phan Thiết Võ Văn Thông, để gìn giữ, tôn tạo, và nhất là giữ vệ sinh sạch sẽ Suối Tiên, UBND TP.Phan Thiết có chủ trương “xã hội hóa” để khai thác và tôn tạo thắng cảnh này.

Do đó, UBND TP.Phan Thiết có chủ trương cho Công ty TNHH Green Dragon đến khai thác và cho phép bán vé thu tiền du khách tham quan. Việc Công ty TNHH Green Dragon bán vé thu phí tham quan của du khách bắt đầu từ tháng 8.2018 đến nay, chỉ bằng một văn bản đồng ý chủ trương của UBND.TP.Phan Thiết.

Tại buổi họp báo, các phóng viên công bố văn bản tham mưu của Phòng TN-MT Phan Thiết, có nội dung việc cho phép đầu tư vào suối Tiên phải có dự án, phải do UBND tỉnh cấp phép, chứ không thuộc thẩm quyền của UBND TP.Phan Thiết (căn cứ điều 59 luật Đất đai). Tuy nhiên sau đó, ngày 12.7.2018, UBND TP.Phan Thiết vẫn ban hành văn bản đồng ý cho Công ty TNHH Green Dragon vào Suối Tiên xây dựng các công trình và bán vé thu phí tham quan.

Cũng theo UBND TP.Phan Thiết, cho đến ngày 11.12.2018, Công ty TNHH Green Dragon mới được UBND tỉnh Bình Thuận ban hành công văn số 5275, cho phép khảo sát, lập thủ tục đầu tư điểm du lịch Suối Tiên. Ngoài ra, cho đến thời điểm này, Công ty TNHH Green Dragon vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp bất kỳ quyết định nào về việc đầu tư tại thắng cảnh Suối Tiên.

Tuy nhiên, cho tới thời điểm từ tháng 8.2018 đến nay, Công ty TNHH Green Dragon vẫn “nắm giữ” thắng cảnh Suối Tiên để thu tiền khách tham quan.

Hai bên dòng Suối Tiên là khối nhũ thạch làm say đắm du khách. Quế Hà

Nếu không được cấp phép phải “trả lại” Suối tiên!

Tại buổi họp báo, phóng viên các cơ quan báo chí: Nhân Dân, Sài Gòn Giải Phóng, Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Truyền hình Quốc hội, Báo Bình Thuận… đặt nhiều câu hỏi về tính pháp lý, trách nhiệm của chính quyền địa phương khi để thắng cảnh Suối Tiên bị tàn phá không “thương xót”, và vì sao chưa đầy đủ tính pháp lý mà UBND TP.Phan Thiết vẫn cho doanh nghiệp chặn du khách thu tiền

Đa số các phóng viên có ý kiến tại buổi họp báo đều có nhiều tin, bài, phóng sự phản ánh những bất bình của người dân, những tác động thô bạo vào dòng suối vốn rất đẹp ở Mũi Né.

Trả lời vấn đề này, Phó chủ tịch UBND TP.Phan Thiết Võ Văn Thông, cho biết thành phố từng giao Suối Tiên cho xã Thiện Nghiệp và P.Hàm Tiến quản lý, rồi sau này lại giao cho Ban Quản lý Khu du lịch Hàm Tiến – Mũi Né khai thác và quản lý, nhưng không quản lý được.

Từ đó, để xảy ra tình trạng chèo kéo khách, mất an ninh trật tự tại địa phương. Từ đây, thành phố bàn bạc và chủ trương “xã hội hóa” việc khai thác quản lý Suối Tiên. Nhưng theo quy định của UBND TP.Phan Thiết, cho đến hết tháng 6.2019, nếu Công ty TNHH Green Dragon vẫn chưa được các cơ quan chức năng có thẩm quyền có quyết định chấp thuận đầu tư (ở đây là UBND tỉnh Bình Thuận – PV),  thì phải bàn giao, “trả lại” Suối Tiên cho UBND TP.Phan Thiết quản lý, và buộc phải tháo dỡ hết những vật dụng “xâm phạm” vào bên trong thắng cảnh này.

Công ty TNHH Green Dragon chia ô, đúc bê tông và cho thuê mặt bằng bán hàng ngay trong lòng di tích thắng cảnh Suối Tiên khiến người dân địa phương vô cùng bức xúc. Quế Hà

Thu tiền vé trên 500 triệu đồng/tháng

Ông Võ Văn Thông cho biết, hiện nay việc thu tiền bán vé của Công ty TNHH Green Dragon chỉ là “tạm thời”. Ngoài chi phí đầu tư tạm, trả tiền thu gom rác, tiền bán vé tham quan còn lại sẽ nộp vào quỹ phúc lợi xã hội của thành phố (?).

Với giá vé người lớn 15.000 đồng, trẻ em 7.000 đồng, nhưng mỗi tháng Công ty TNHH Green Dragon thu trên 500 triệu đồng tiền bán vé vào tham quan. Quế Hà
Suối Tiên là thắng cảnh mà tạo hóa ban tặng cho du lịch Mũi Né, góp phần tạo nên sản phẩm du lịch đặc sắc của du lịch Bình Thuận. Quế Hà

Tuy nhiên, Phó chi cục Thuế TP.Phan Thiết, có mặt tại buổi họp báo, công bố con số doanh thu của Công ty TNHH Green Dragon. Công ty này có doanh thu 5,1 tỉ đồng (dù chỉ thành lập tháng 8.2018) bao gồm doanh thu từ danh thắng Suối Tiên và danh thắng Thác Bà (ở huyện Tánh Linh, Bình Thuận, cũng do công ty này bán vé thu tiền). Số tiền mà công ty này nộp vào ngân sách mới chỉ được hơn 251 triệu đồng.

Riêng doanh thu từ Suối Tiên, Công ty TNHH Green Dragon thu được trong năm 2018 là 2.057.088.345 đồng. Chỉ riêng tháng 1.2019, tiền doanh thu từ bán vé Suối Tiên, công ty này đã thu về 592.362.000 đồng.

Theo lãnh đạo Chi cục Thuế TP.Phan Thiết, đây là con số do doanh nghiệp báo cáo, chứ không phải do Chi cục Thuế kiểm tra mà có.

Kết thúc buổi họp báo, ông Võ Văn Thông xin tiếp thu các ý kiến cũng như các thắc mắc của phóng viên báo, đài thường trú trên địa bàn Bình Thuận. Một lần nữa ông Thông khẳng định, hết tháng 6.2019 nếu Công ty TNHH Green Dragon không hoàn thành đầy đủ các thủ tục đầu tư và chưa được tỉnh cấp phép, thì sẽ “thu hồi” Suối Tiên.

https://thanhnien.vn/thoi-su/toi-hau-thu-cho-thang-canh-suoi-tien-tuyet-dep-o-mui-ne-1075821.html

Kè mềm tiền tỉ bị hư hại sau 2 năm sử dụng

TTO – Sau hơn 2 năm đưa vào sử dụng (từ tháng 12-2016 đến nay), hệ thống kè mềm chắn sóng, gây bồi tạo bãi được thí điểm ở biển Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang đã bị hư hỏng, bục rách.

Nhiều người dân thắc mắc tại sao mới đưa vào sử dụng mà hệ thống kè chắn đã hư hỏng?

Theo ghi nhận, thời điểm nước biển rút, kè mềm nhô lên khỏi mặt nước không đều nhau. Có những chỗ kè còn nguyên vẹn thì nhô cao nhưng cũng có những chỗ bị lún sâu, rách nát.

Kè mềm dọc theo biển Gò Công Đông thuộc dự án thí điểm “Gây bồi tạo bãi, trồng cây ngập mặn bảo vệ đê biển Gò Công Đông” bằng kết cấu vật liệu túi Geotube (sản xuất bằng vải dệt polypropylen) được may tại nhà máy thành các ống, sau đó bơm cát vào trong ống tạo thành các con đê mềm, hay còn gọi là đê ngầm.

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online về việc này, ông Nguyễn Thiện Pháp – chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và phòng chống lụt bão tỉnh Tiền Giang – cho biết về cơ bản, tuyến đê mềm đã phát huy được công năng khi giữ được phù sa, tạo bãi bồi. Dự án được khởi công từ tháng 3-2016 và đến tháng 12-2016 hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Tuyến đê có chiều dài khoảng 1.400m, chiều cao 1,7m với tổng mức đầu tư hơn 56 tỉ đồng. Theo ông Pháp, nguyên nhân khiến các túi Geotube bị hỏng là do tác động của sóng đánh trực tiếp vào túi, đặc biệt khi sóng biển mang theo các vật cứng như gốc cây, vật cứng tác động vào đầu túi khiến túi bị rách. Một nguyên nhân khác nữa là do túi Geotube có xu hướng bị giảm chất lượng theo thời gian sử dụng.

Một đoạn kè mềm bị hư hỏng sau hơn 2 năm sử dụng – Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Trước tình trạng tuyến đê bị hư hại như hiện nay, ông Pháp cho biết để khắc phục tạm thời, ngành chức năng tỉnh Tiền Giang thường xuyên tăng cường kiểm tra, kiểm soát đoạn kè, khi thấy có dấu hiệu hư hỏng ở đâu thì lập tức sửa chữa bằng cách may lại điểm bị rách tại đó.

“Bên cạnh đó, tỉnh cũng đã có văn bản kiến nghị Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn xem xét, nghiên cứu lại chất liệu làm túi Geotube cho phù hợp hơn” – ông Pháp nói.

MẬU TRƯỜNG – THANH TÚ

https://tuoitre.vn/ke-mem-tien-ti-bi-hu-hai-sau-2-nam-su-dung-20190615101052364.htm

Dự án 10.000 tỉ chưa chắc giúp TP.HCM thoát ngập

Hà Mai

Dự án chống ngập 10.000 tỉ đang gấp rút về đích kịp tiến độ vào quý 1/2020. Vì thế ngay từ lúc này, hiệu quả của dự án là vấn đề được người dân cũng như lãnh đạo TP.HCM đặc biệt quan tâm.

Dự án chống ngập 10.000 tỉ đã hoàn thành 76% tiến độ thi công. H.Mai

Hoàn thành chưa chắc hết ngập?

Sáng nay (14.5), Đoàn giám sát HĐND TP.HCM có buổi thực địa một số hạng mục thuộc dự án Giải quyết ngập do triều cường khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu giai đoạn 1 (dự án chống ngập 10.000 tỉ).

Dự án chống ngập 10.000 tỉ cam kết ‘về đích’ trong năm 2019 Ông Nguyễn Tâm Tiến, Giám đốc Công ty TNHH Trung Nam thông tin toàn bộ dự án hiện đã đạt khoảng 76% tiến độ thi công. Hiện khó khăn lớn nhất của dự án là công tác giải phóng mặt bằng. Tuy phần đê kè đã được điều chỉnh dịch chuyển, giảm số hộ phải đền bù xuống khoảng 50% (giảm 97 hộ so với 238 hộ theo dự kiến ban đầu) nhưng vẫn còn vướng một số tổ chức, hộ dân tại khu vực quận 4, quận 7, huyện Nhà Bè.

Bên cạnh đó, thời gian vay của hợp đồng đã ký liên quan đến nguồn vốn vay ưu đãi chỉ kéo dài đến hết tháng 6. Do một số vướng mắc về thủ tục trong thời gian qua, dự án đã chậm hơn so với tiến độ đề ra ban đầu.

Đáng chú ý, khi các thành viên Đoàn giám sát đặt câu hỏi về tác động của dự án sau khi hoàn thành, có thể giúp TP.HCM hết ngập không, ông Tiến trả lời “có thể có, có thể không”. Giám đốc Công ty Trung Nam giải thích, năm 2001, Chính phủ đã ban hành Quyết định 752 phê duyệt quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước TP.HCM đến năm 2020. Trong đó chủ yếu là các công trình, dự án nạo vét cống, kênh rạch, khơi thông dòng chảy, tiêu thoát nước đô thị. Tuy nhiên do nhiều sự thay đổi khách quan từ biến đổi tự nhiên, đến năm 2008, quy hoạch thủy lợi 1547 chống ngập úng khu vực TP.HCM lại được phê duyệt với mục tiêu giải quyết tình trạng ngập lụt của TP trong phạm vi diện tích vùng trung tâm 209.500 ha và một số vùng phụ cận.

“Dự án chúng tôi đang làm thuộc quy hoạch 1547, nhiệm vụ chính là ngăn triều, hỗ trợ tiêu thoát nước. Nếu trước đây thủy triều đạt mức 1,5 m – >1,7 m TP sẽ ngập thì sau khi dự án đi vào hoạt động, có thể ngăn triều lên tới mức 3 m. Có thể hình dung dự án như lực lượng biên phòng bao quanh vùng diện tích 570 km² khu vực bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm TP.HCM. Nếu các dự án theo quy hoạch 752 chưa hoàn thiện, hệ thống cống, kênh rạch không được khơi thông thì hệ thống cống ngăn triều cũng không thể hoạt động hiệu quả. Do đó, người dân không nên hiểu nhầm dự án hoàn thành là TP.HCM sẽ hết ngập. Đây là công trình quan trọng nhằm bổ trợ cho loạt hệ thống công trình chống ngập của TP” – ông Tiến lý giải.

TP.HCM vẫn khó thoát mùa ngập năm nay. Phạm Hữu

Cần đồng bộ thoát trong, bơm ngoài

8.000 tỉ đồng có giúp TP.HCM giảm ngập? Cung cấp thêm thông tin cho Đoàn giám sát, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó ban Quản lý khai thác hạ tầng kỹ thuật (Sở Xây dựng TP.HCM) cho biết đơn vị này đang tham mưu cho TP từng bước thực hiện hoàn thiện các dự án nạo vét kênh rạch, cống thoát nước, xây dựng các khu vực trữ nước nhằm giải quyết bài toán thoát nước mưa, nước mặt, đồng bộ cùng công trình kiểm soát ngập do triều. Các dự án thuộc quy hoạch 1547 và quy hoạch 752 đang được triển khai song song, đồng bộ, đảm bảo tương hỗ, bổ trợ cho nhau

“Ngoài nhiệm vụ kiểm soát triều, dự án chống ngập 10.000 tỉ còn giúp giảm mực nước, hỗ trợ thoát nước phía trong TP. Tuy nhiên vẫn cần kết hợp với hệ thống thoát nước đô thị tốt, đồng bộ thoát trong, bơm ngoài mới có thể giải quyết bài toán ngập cho TP.HCM” – ông Dũng nói.

Sau khi nghe báo cáo từ phía chủ đầu tư và các Sở, Ban ngành, bà Nguyễn Thị Lệ, Chủ tịch HĐND TP.HCM ghi nhận sự cố gắng của tất cả các đơn vị trong quá trình triển khai đã sốt sắng, chủ động để dự án “chạy” nhanh nhất trong khả năng có thể. Tuy nhiên bà Lệ vẫn e ngại quá trình giải quyết các kiến nghị liên quan thủ tục giải phóng mặt bằng, gia hạn vốn đầu tư có thể không đảm bảo đúng tiến độ đã cam kết, khiến dự án kéo dài, tăng chi phí. Do đó, bà yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước không chỉ báo cáo, đề xuất trên giấy mà phải trực tiếp đeo bám, sát sao, làm sao đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để chủ đầu tư đảm bảo dự án “về đích đúng hẹn”.

“Trong lần thị sát dự án mới nhất do UBND TP tổ chức, các quận, huyện đã cam kết đến 30.6 sẽ bàn giao toàn bộ mặt bằng để nhà đầu tư thực hiện cam kết dự án về đích vào cuối 2019, đưa vào hoạt động trong quý 1/2020 nhưng với tốc độ thực hiện như hiện nay, tôi e rằng khó. Các quận, huyện cần đeo bám, sốt sắng hơn nữa, thực hiện theo đúng cam kết vì đây là dự án quy mô lớn, tác động mạnh tới đời sống nhân dân. UBND sẽ sớm tổ chức buổi làm việc với các quận, huyện để trực tiếp lắng nghe khó khăn, tháo gỡ, tiếp sức cùng địa phương giúp đẩy nhanh tốc độ dự án” – Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Thị Lệ khẳng định.

https://thanhnien.vn/tai-chinh-kinh-doanh/du-an-10000-ti-chua-chac-giup-tphcm-thoat-ngap-1081527.html

Đê chắn Cửa Đại cổ và trẻ

Hà Quang Hải

Gần đây một số tờ báo đưa tin về sự xuất hiện ‘đảo cát’ ở vùng biển Hội An. Đã có những đợt khảo sát, có hội thảo về nguyên nhân hình thành ‘đảo cát’ nhưng dường như chưa có sự thống nhất. Thực ra việc hình thành ‘đảo cát’ không phải là câu chuyện mới mẻ. Trong quá khứ, ở Cửa Đại đã từng tồn tại ‘đảo cát’ dài hơn 3 km, rộng 250 m. ‘Đảo cát’ chính là đê cát chắn cửa sông, một dạng địa hình đặc trưng thuộc cấu trúc cửa sông Liman (cửa sông tạo đê chắn), là một trong bốn kiểu cửa sông phổ biến trên thế giới. Bài viết này trình bày sơ lược về cửa sông Liman; đặc điểm hình thái, sự phá hủy đê chắn Cửa Đại cổ và quá trình hình thành đê chắn trẻ, cái được gọi là ‘đảo cát’ vùng biển Hội An hiện nay.

  1. Cửa sông Liman

Liman mượn từ tiếng Nga (Лиман), từ này lại có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ có nghĩa là vịnh hoặc bến cảng. Liman hình thành ở cửa sông mở rộng, nông nơi dòng chảy bị chặn bởi đê cát chắn cửa sông (gọi chung là đê chắn). Đê chắn có thể là trầm tích biển (được tạo ra bởi dòng chảy ven biển) hoặc dòng chảy sông (đê cát được tạo ra bởi dòng chảy của một sông lớn tại điểm hợp lưu) [1].

Một thuật ngữ khác đồng nghĩa với Liman là Guba (губа) được sử dụng trong các văn liệu của Nga cho các cửa sông bờ biển ở phía bắc Nga [1]. Trong chuyên khảo về địa mạo, địa chất biển ở các nước Tây Âu, Hoa Kỳ, kiểu cửa sông như Cửa Đại được phân loại cửa sông tao đê chắn (bar built estuary) [2; 3].

Nhiều cửa sông ở Trung Bộ thuộc kiểu Liman với các đê chắn được hình thành do tích tụ trầm tích của dòng chảy ven bờ. Phía trong đê chắn là vũng cửa sông thường rộng và nông. Các đê chắn bịt kín cửa sông khi động lực biển chiếm ưu thế và bị xuyên thủng khi dòng chảy sông trở lên mạnh mẽ vào mùa lũ. Những chỗ đê chắn bị xuyên thủy gọi là ‘phá’ như trường hợp phá Tam Giang, Thừa Thiên Huế.

Dòng chảy ven bờ (long shore drift) di chuyển cát từ bãi biển, bờ biển để tạo nên các đê chắn cửa sông (Hình 1). Tùy thuộc vào hướng gió thịnh hành mà các đê chắn có hình thái và mức độ phát triển khác nhau (Hình 2).

Hình 1. Dòng ven bờ di chuyển cát (trái); đê chắn hình thành tại các cửa sông (phải). Nguồn: internet
Hình 2. Đê chắn cửa sông Ba từ 2 phía (trái); đê chắn cửa sông Ray từ 1 phía kéo dài tới Lộc An (phải). Nguồn ảnh: Google Earth
  1. Giải đoán tư liệu viễn thám khu vực Cửa Đại

Giải đoán ảnh vệ tinh và ảnh hàng không theo thời gian là cơ sở đánh giá sự tồn tại hay phá hủy đê chắn cổ cũng như quá trình hình thành đê chắn trẻ.

1984 – 1989: ảnh 1984 (Hình 3) cho thấy Cửa Đại có hai đê chắn: Đê chắn Bắc (Đê Bắc) tiếp giáp bờ biển Hội An có dạng hơi vòng cung, dài 2,6 km, rông  trung bình 250 m; Đê chắn Nam (Đê Nam) dạng mũi cát gắn vào bờ biển Duy Hải, dài 600 m. Lạch nước sâu (cửa mở) chay giữa Đê Nam và đầu phía đông Đê Bắc, rộng khoảng 200 m. Năm 1989, phần giữa Đê Bắc nhô cao hơn, cửa mở rộng hơn (Hình 3).

Hình 3: Đê chắn Cửa Đại trên ảnh vệ tinh năm 1984 và 1989. Nguồn ảnh: Google Earth

Ảnh hàng không năm 1988 cho thấy rõ các dạng địa hình Cửa Đại gồm: Đê Bắc với phần phía tây bắc đang được dòng ven bờ bổ sung trầm tích. Bãi bồi Hội An và Đê Nam bồi tụ khá rõ. Cửa mở (cửa thoát) phân bố đầu phía đông nam của Đê Bắc (Hình 4).

Hình 4: Đê chắn Cửa Đại trên ảnh hàng không năm 1988

1990 – 1999: hình thái đê chắn cửa sông biến đổi nhanh (Hình 5). Trên ảnh 1991, Đê Bắc đã gắn vào bờ biển Hội An, duỗi thẳng, dài  2,0 km; phần phía đông Đê Bắc và mũi Đê Nam bị phá hủy, cửa thoát hướng về phía đông. Trên ảnh 1995, hình dạng Đê bắc và Nam như hai mỏ neo, xuất hiện một gờ ngầm cửa sông. Trên ảnh 1997, Đê Bắc nhập vào bãi bồi, Đê Nam biến mất; trên ảnh năm 1999, trầm tích cửa sông bị đẩy ra xa, biểu hiện bãi ngầm cách cửa sông khoảng 1,3 km.

Hình 5: Biến động đê chắn Cửa Đại thời đoạn 1990 -2009. Nguồn ảnh: Google Earth

2000 -2009: Đê chắn không còn tồn tại, cửa sông hình thành thùy trầm tích nhưng chưa rõ nét (ảnh 2009). Mũi cát Duy Hải biểu hiện bồi tụ về phía đông (Hình 6).

Hình 6: Đê chắn hoàn toàn biến mất, dòng chảy sông đẩy trầm tích ra xa. Nguồn ảnh: Google Earth

2010 – 2019:  hình dạng bãi bồi mũi Hội An và mũi Duy Hải biến đổi nhanh do xâm thực. Trầm tích Cửa Đại dạng thùy thấy rõ hơn trên ảnh 2015, 2017; đầu thùy xuất hiện đê ngầm. Cuối năm 2018, đê ngầm nổi lên tạo thành ‘đảo cát’ (Hình 7).

Hình 7: Đê ngầm Cửa Đại hình thành tại đầu thùy trầm tích; theo thời gian, đê ngầm phát triển và nhô trên mặt nước thành ‘đảo cát’. Nguồn ảnh: Google Earth
  1. Thảo luận

Đê chắn cổ: từ 1984 (có thể sớm hơn) đến 1989, gió đông bắc tạo dòng chảy ven bờ vận chuyển trầm tích về Cửa Đại hình thành Đê Bắc. Dòng ven bờ nam Cửa Đại yếu hơn chỉ hình thành đê chắn nhỏ dạng mũi cát. Hai đê chắn có tổng chiều dài hơn 3 km, bít gần kín Cửa Đại, tàu bè có lẽ chỉ di chuyển qua cửa mở khoảng 200 m (Hình 3, 4).

Phá hủy đê chắn cổ: Từ 1990 – 2009, dòng chảy sông mạnh hơn đã phá hủy hoàn toàn hai đê chắn. Trầm tích bị đẩy ra xa cửa sông (Hình 5, 6).

Hình thành đê chắn trẻ: từ 2010 đến 2017, một đê ngầm bao quanh đầu thùy trầm tích dần hình thành và ngày càng rõ nét. Năm 2018 một phần đê ngầm đã nhô lên mặt biển, tới đầu năm 2019 lộ thành ‘đảo cát’ với chiều dài khoảng 850 m, rộng 200 m (Hình 7).

Các hình 8, 9 và 10 cho thấy đê chắn trẻ phát triển khá nhanh. Khi nhô lên mặt biển, sóng tác động vào đê chắn tạo một dòng chảy ven bờ mới tiếp tục di chuyển trầm tích về phía nam. Cả phần nhô cao và phần ngầm đã định hình một đê chắn bọc quanh Cửa Đại rõ rệt (Hình 10).

Hình 8: Ảnh ngày 26/4/2017 cho thấy đê chắn ngầm phát triển nhanh, một vài diện tích đã nhô trên mặt biển (đốm trắng trong vòng tròn đỏ). Nguồn ảnh: Google Earth
Hình 9. Ảnh ngày 7/3/2018. Bãi bồi cửa sông tiếp tục bị phá, đê chắn nhô trên mặt biển tại đầu thùy trầm tích. Nguồn ảnh: Google Earth
Hình 10. Ảnh ngày 2/3/1019 cho thấy một đê chắn bao quanh Cửa Đại đã được định hình rõ nét. Các đốm trắng nhỏ bao quanh thùy trầm tích là biểu hiện tác động của sóng vào đê chắn. Nguồn ảnh: Google Earth

Như vậy việc phá hủy đê chắn cổ và hình thành đê chắn mới cách xa cửa sông cho thấy động lực dòng sông đã trở lên mạnh hơn. Dòng chảy sông mạnh hơn là do tác động nhân sinh như mất diện tích rừng đầu nguồn, dòng chảy mùa lũ cộng hưởng với việc xã lũ từ các nhà máy thủy điện.

Thời gian tới, đê chắn sẽ tiếp tục mở rộng và nhô cao. Đê chắn Cửa Đại sẽ tạo thành vòng cung dài khoảng 5 km, khi đó việc di chuyển tàu bè sẽ thật sự khó khăn. Đê chắn phát triển sẽ đẩy dòng chảy về bờ biển Duy Hải, gây xói lở bờ biển này.

  1. Giải pháp

Nghiên cứu xây dựng kè luồng để cố định Cửa Đại. Kè luồng sẽ tạo điều kiện cho tàu bè qua cửa sông dễ dàng, đồng thời ngăn chặn sự phát triển đê chắn lấn về phía nam.

Tiến hành xây dựng một số mỏ hàn dọc bờ biển Hội An (bờ biển phía bắc Cửa Đại) để hạn chế sự phá hủy của sóng vào bờ biển và sự di chuyển cát của dòng chảy ven bờ.

  1. Kết luận

Khoảng 40 năm trước, Cửa Đại đã từng có hai đê chắn. Sự gia tăng động lực dòng chảy sông do hoạt động của con người từ những năm 1990 trở lại đây đã phá hủy hai đê chắn này để hình thành một đê chắn trẻ cách xa cửa sông hơn. Do được bổ sung bởi một lượng trầm tích đáng kể từ dòng ven bờ, đê chắn trẻ phát triển nhanh chóng trở thành ‘đảo cát’ ngày càng nhô cao và mở rộng.

Đê chắn cổ và trẻ phản ảnh sự tương tác sông biển vùng cửa sông Liman hay cửa sông tạo đê chắn, là loại cửa sông khá phổ biến trên thế giới. Có thể nói vị trí hình thành đê chắn trẻ phản ánh sự cân bằng động lực sông biển hiện nay ở Cửa Đại.

Xây dựng kè luồng Cửa Đại và một số mỏ hàn bờ biển Hội An là cách tốt nhất để tàu bè qua cửa sông thuận tiện, đồng thời giảm thiểu xói lở bờ biển. Kè luồng được xây dựng sẽ trở thành một điểm mới thu hút khách du lịch đến thăm quan, tìm hiểu sự tiến hóa Liman Cửa Đại và lịch sử đô thị cổ Hội An ở cửa sông này.

Tài liệu tham khảo

[1]. Liman (landform): https://www.revolvy.com/main/index.php?s=Liman%20(landform)&item_type=topic

[2]. Estuaries. https://www.niwa.co.nz/education-and-training/schools/students/estuaries

[3]. Robin Davidson-Arnott. 2010. An Introduction to Coastal Processes and Geomorphology. Cambridge University Press.