Featured

Chào mừng đến với góc học thuật của chúng tôi

thay-co_full
Hướng dẫn thực tập MTĐC-2016 (trên đỉnh Langbiang)

❤ Chúc các bạn tìm được những thông tin thú vị và bổ ích 😉
❤ Hy vọng nhận được nhiều sự quan tâm và chia sẻ của quý độc giả.

Advertisements

Tản mạn du lịch đảo Phú Quốc đầu năm 2018

Từ ngày 2 đến ngày 5 tháng 01 năm 2018 đi du lịch Phú Quốc cùng với gia đình cô con gái. Đây là lần thứ 5 đến Phú Quốc kể từ năm 2010. Đến Phú Quốc lần này chỉ thăm thú vài nơi, nhận thấy Phú Quốc đổi thay nhanh chóng. Cảm nhận vui và chẳng vui về đổi thay đan xen. Vài dòng tản mạn dưới đây về lần đến Phú Quốc này.

Đia mạo vịnh Ông Lang

Vịnh Ông Lang kéo dài theo hướng TB-ĐN khoảng 650 m, nét chính địa chất – địa mạo của vịnh như sau:

Hai mũi nhô là đá cát kết thuộc hệ tầng Phú Quốc tuổi Creta. Các lớp đá cắm thoải về phía tây và bị chia cắt bởi các hệ thống khe nứt tạo thành các cột đá nhô trên mực nước biển khoảng 1,5 m.

Bãi cát chỗ rộng nhất khoảng 15 m khi thủy triều xuống thấp và thu hẹp còn khoảng 5-10 m khi thủy triều lên cao. Một lạch nhỏ đổ ra vịnh cũng tạo đê cát chắn cửa kéo dài về phía đông nam.

Thềm 1 là các mảnh rộng khoảng 10 m, cấu tạo chủ yếu là cát, cao khoảng 2,0 m, phân bố không liên tục theo đường bờ biển. Rải rác ven thềm 1 là những cây phi lao có đường kính lớn (tới 50 cm). Xâm thực biển đã bóc lộ gốc, dễ phi lao ven biển.

Thềm 2 cao khoảng 4 – 6 m, trải rộng, khá bằng phẳng, cấu tạo bởi cát trắng xám, sườn thềm lộ các khối cát kết mài mòn. Sườn và mặt thềm 2 có nhiều thân cây lớn. Phần lớn các resort, khách sạn, khu dân cư khu vực Ông Lang đều trên thềm 2.

Tafoni cũng xuất hiện trên đá cát kết ở mũi nhô phía nam.

Mùa này khá nhiều du khách nước ngoài (có nhiều du khách Nga) đến vịnh Ông Lang. Du khách nằm phơi nắng trên bãi cát, tắm biển, nằm đọc sách trên các mặt khối đá, tập yoga.

Đây là bãi tắm công cộng, không có người quản lý; những biển cảnh báo thật đơn giản.

Sơ lược mặt cắt địa mạo bờ biển vinh Ông Lang
Đê cát chắn cửa lạch vịnh Ông Lang
Tafoni trên đá cát kết hệ tầng Phú Quốc
Một cảnh báo tại bãi biển

Một không gian bị cấm ?

Khoảng giữa vịnh có một kè đá kéo dài gần 300 m. Từ kè đá vào trong người ta đặt nhiều bảng cấm không cho du khách đi lại. Đi phía trong bờ đá để khảo sát bị “t” tây đuổi ra ngoài nhưng mình không chấp nhận. Bờ kè đá có đoạn lấn ra bãi biển. Khi thủy triều lên muốn di chuyển về doi cát cửa lạch phía đông nam vịnh du khách phải lội nước.

Phần phía bắc bãi biển là dãy Bungalow của resort Mango Bay (Vịnh Cây Xoài). Bảo vệ resort này không cho chụp ảnh về phía có Bungalow vì ông chủ ra lệnh như vậy (chẳng thấy biển cấm chụp ảnh ở đâu).

Phía trong bờ kè đá đặt nhiều biển “Private Land, No Entry – Khu vực cấm, Miễn vào”
Bờ kè đá lấn bãi biển, ôm toàn bộ hàng phi lao chắn sóng. Muốn đi khảo sát phải lội dưới biển
Và đây là biển báo bờ biển nơi có dẫy Bungalow của resort Mango Bay

Vinpearl Land Phú Quốc

Cả nhà thống nhất đi Vinpearl Land vì ở đó có nhiều trò chơi. Vinpearl Land Phú Quốc có tới 12 trò chơi, nhưng nhiều trò chỉ dành cho người lớn như: Tháp rơi tự do, Đĩa quay siêu tốc, Đu quay dây văng…Hấp dẫn nhất tại Vinpeal Land là Thủy Cung. Có nhiều cá thể sinh vật biển quí hiếm được nuôi dưỡng và trưng bày ở Thủy Cung như cá mập, cá đuối, rùa núi vàng, thằn lằn ánh sáng…

Một điểm vui chơi giải trí trong Vinpearl Land

Vé, vào cổng, ăn và uống tại Vinpearl Land

người lớn 500.000 VNĐ, vé trẻ em (chiều cao 1 m -1,4 m) 400.000 VNĐ, nếu mua trước từ các đại lý được giảm 10%. Giá vé này với một không gian giải trí như Vinpearl Land thì không cao, nhưng sẽ hợp lý hơn nêu như phân chia theo loại hình giải trí như: khu vui chơi cảm giác mạnh, khu trẻ em, khu tìm hiểu thế giới sinh vật…để có mức vé khác nhau phù hợp với sở thích và điều kiện kinh tế của nhiều đối tượng. Thực tế một số người đến Vinpearl Land cũng chỉ thỏa mãn hoặc quan tâm đến một vài loại hình nào đó.

Khám xét túi tại cổng: từng người lần lượt để bảo vệ xét túi, mới đầu tưởng kiểm tra an ninh, xong việc khám xét thật đơn giản (mở túi để bảo vệ nhìn qua); quên chưa hỏi họ khám vì mục đích gì?, một cách làm thật phản cảm.

Dịch dụ ăn, uống: Vinpearl Land không cho đem đồ ăn vào; đồ ăn ở đây khá mắc: một cây kem 35.000 VNĐ, 1 chai nước suối nhỏ 12.000 VNĐ; một xuất ăn trưa tại quán Ba Miền từ 130.000 đến 150.000 VNĐ trong đó bắt buộc kèm theo 1 lon Pepsi 11.000 VNĐ – một cách làm thật phi lý.

Khám xét túi của du khách tại cổng

Chợ đêm Phú Quốc

Chợ đêm Dinh Cậu nay chuyển về đường Bạch Đằng được đổi tên thành chợ đêm Phú Quốc. Chợ đêm Phú Quốc khá ngăn nắp, khang trang, môi trường, vệ sinh khá tốt. Du khách đến chợ đêm để thưởng thức hải sản tươi sống với giá cả xem như chấp nhận được (tuy vậy gần gấp đôi so với giá gốc). Những món ăn vặt cũng khá hấp dẫn như bánh chuối, kem dừa, kẹo chỉ, cơm cháy…rất ấn tượng với nhân viên chế biến kem cuộn.

Ốc tỏi tại bờ biển Dinh Cậu. Giá ngư dân bán cho thương lái là 120.000 VNĐ/1kg; mua từ thương lái là 150.000 VNĐ/1kg; giá tại chợ đêm Phú Quốc từ 250.000 đến 300.000/1kg.

Dinh Cậu

Dinh Cậu nay được chắn đơn giản bằng sợi dây xích, cách chân vách đá khoảng 20 m. Hàng quán được bày bán cho du khách phía ngoài sợi dây xích này. Từ Dinh Cậu nhìn thấy một Cảng tàu có chiều dài vượt quá kè luồng cửa Dương Đông.

Từ khoảng 17:00 đã thấy một tốp du khách người nước ngoài đứng trên bãi biển hướng về nơi mặt trời đang lặn để chờ chụp ảnh hoàng hôn. Vị trí đón chụp hoàng hôn của họ đã bỏ qua Dinh Cậu – một geosite có giá trị của đảo Phú Quốc.

Một Cảng tàu về cơ bản đã hoàn thành tại Dương Đông
Du khách chờ chụp ảnh hoàng hôn
Hoàng hôn Dinh Cậu lúc 18:00

Phát triển du lịch

Du lịch Phú Quốc đã khởi sắc. Chợ đêm Phú Quốc, Dinh Cậu và nhiều tour du lịch thu hút du khách như: Câu cá, Ngắm san hô Nam đảo, Ngắm hoàng hôn và Thẻ mực, Thăm quan Bắc đảo…

Du lịch phát triển, khách sạn, nhà hàng, các cơ sở dịch vụ mọc lên nhanh chóng, dọc đường ĐT 45 đã xuất hiện nhiều lô đất rộng, vuông vức thay thế dần cho diện tích đất rừng trước đó.

Du lịch phát triển, các resort đang lấp dần không gian ven biển. Những bãi biển, bờ biển đẹp và hoang sơ ngày nào của chung cộng đồng đã và đang chuyển thành của riêng của một người hoặc một nhóm người nào đó – một không gian bờ biển đang dần thu hẹp.

Hỡi các nhà quản lý các cấp! đây có phải là PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG không nhỉ?.

Khách sạn, nhà hàng trên một đoạn bờ biển Dương Đông

H & H

 

Ảnh phong cảnh đoạt giải của NatGeo năm 2017

“Firefall” là bức ảnh giúp tác giả Karim Iliya đoạt giải nhất hạng mục phong cảnh. Bức ảnh chụp cảnh dung nham phun trào ở thị trấn Kalapana, bang Hawaii, Mỹ ngay trước khi hoàng hôn buông.
Bức ảnh “Dushanzi Grand Canyon” chụp hẻm núi Độc Sơn Tử của tác giả Yuhan Liao đoạt giải nhì hạng mục phong cảnh.

Continue reading “Ảnh phong cảnh đoạt giải của NatGeo năm 2017”

Cuộc sống dưới bóng núi lửa Sinabung đang hoạt động

“Núi Sinabung (Indonesia: Gunung Sinabung, Dolok Sinabung, Deleng Sinabung, Dolok Sinaboen, Dolok Sinaboeng và Sinabuna) là núi lửa phân tầng tuổi Pleistocene-Holocene có thành phần chủ yếu là đá andesite dacit ở cao nguyên Karo thuộc Karo Regency, Bắc Sumatra, Indonesia, cách siêu núi lửa Hồ Toba 40 km. Nhiều dòng dung nham cổ trên sườn núi và vụ phun trào cuối cùng được biết đến xảy ra vào năm 1600. Các hoạt động của solfataric (vết nứt nơi hơi nước, khí và dung nham phun ra) được quan sát lần cuối tại đỉnh núi này vào năm 1912; các sự kiện được ghi lại gần đây bao gồm phun trào vào ngày 29 tháng 8 năm 2010, vào tháng 9 và tháng 11 năm 2013, tháng 1, tháng 2 và tháng 10 năm 2014. Một dòng pyroclastic (vụn núi lửa) tháng 5 năm 2016 giết chết bảy người. Trong giai đoạn 2013 và 2014, cảnh báo về một sự kiện lớn đã được gia tăng nhưng không có hoạt động đáng kể. Vào ngày 2 tháng 6 năm 2015, cảnh báo lại tăng lên, và vào ngày 26 tháng 6 năm 2015, ít nhất 10.000 người đã phải di tản do lo sợ một vụ phun trào lớn. Vụ phun trào núi Sinabung kéo dài giống như núi Unzen ở Nhật Bản, phun trào trong 5 năm sau khi ngủ yên  200 năm” [1].

Núi Sinabung: Trong suốt 38 năm, Asni Beru Karo chưa từng nghĩ rằng mình sẽ phải sống trong bóng của một núi lửa khổng lồ tưởng như đã ngủ quên. Asni là nông dân trồng cà phê và ớt.

Trang trại của cô cách núi Sinabung 3 km, đó là một núi lửa đã ngủ yên nhiều thế kỷ, ở khu bảo tồn Karo phía Bắc Sumatra.

“Nông dân ở Karo rất nổi tiếng về thành công và giàu có bởi vì họ luôn có được mùa màng bội thu”, Asni, 45 tuổi, đã nói. “Người ta nói rằng trong thời gian thu hoạch họ có thể mua ngay một cái ô tô”.

Tuy nhiên, vào tháng Tám năm 2010, con quái vật khổng lồ ấy bắt đầu cựa quậy. Ở địa phương đã xuất hiện vô số “lời sấm truyền” liên quan đến sự giận dữ của núi rừng. Họ cho rằng thần núi đã phẫn nộ với việc dân làng không còn thực hiện các nghi thức cúng gạo, các phong tục ngoại đạo trở nên phổ biến và việc người ngoài đạo Hồi đã ăn thịt heo trên núi này.

Núi Sinabung phun tro bụi dày tại làng Tiga Pancur, ở Karo, Bắc Sumatra. Ảnh: Jefri Tarigan

Ngày 29 tháng Tám năm 2010, núi lửa Sinabung phun tro bụi lên đến 1,5 km. Vào những năm sau đó, dung nham tràn qua miệng núi lửa, rạch một đường dài xuyên qua trang trại của Asni, hút cạn dòng sông và phá hủy mùa vụ của cô ấy.

Núi lửa Sinabung là một trong những núi lửa đang hoạt động tại Indonesia, một quần đảo dễ dàng bị tổn thương trước các biến động địa chấn bởi vì vị trí của nó nằm trong “Vành đai núi lửa”, một vành đai hình móng ngựa ở ranh giới mảng kiến tạo dọc theo bồn Thái Bình Dương.

Đã có một sự gián đoạn ngắn vào giữa năm 2010 và 2013 nhưng sau đó, núi lửa Sinabung lại tiếp tục phun trào ít nhiều. Núi lửa làm thiệt mạng hơn 20 người, bao gồm một phóng viên truyền hình, bốn học sinh trung học và giáo viên tham gia trong chuyến đi thực địa núi lửa hết sức sai lầm.

Đến tháng Sáu năm 2015, núi lửa Sinabung đạt mức cảnh báo nghiêm trọng nhất, mọi người dân đều phải sơ tán khỏi phạm vi bán kính cách ngon núi 5 km được gọi là “vành đai  đỏ”.

Asni Beru Karo, tị nạn núi lửa khi Sinabung lần đầu phún xuất vào năm 2010. Ảnh: Jefri Tarigan

Trong hơn hai năm, Asni sống với 500 người tị  nạn khác trong một nhà thờ phục sinh cách núi này không quá 10 km. Sảnh đường là một sự hỗn loạn bởi thảm ngủ Hello Kitty, dụng cụ nấu ăn và các túi đựng lá trầu dùng khi nhai chung với hạt cau, giăm bông, vôi và thuốc lá có tác dụng kích thích thần kinh và tâm lý.

“Đây là thứ duy nhất mà người già có thể ăn được”, bà Kemban Sembiring, một người tị nạn 95 tuổi răng nhỏ cho hay. Môi, răng và tay của Asni cũng bị nhuộm đỏ thẫm bởi hạt cau. “Tôi chưa hề ăn cau, nhưng tôi đã làm điều đó kể từ khi tôi đến được trại bởi vì không khí đã quá căng thẳng rồi”.

Kemban Beru Sembiring, 95 tuổi, tại một trại tị nạn. Ảnh: Jefri Tarigan

Hiện có hơn 7000 người sơ tán được tập trung vào tám trại tị nạn. Nhiều ngôi làng cũ trong vùng đã trở thành những thị trấn bỏ hoang, chúng bị phủ bởi lớp tro màu trắng lạ kỳ. Có ba ngôi làng sẽ phải di dời tái định cư hoàn toàn. Trong vài tuần gần đây, núi lửa Sinabung phun trào vào những khoảng thời gian cố định.

Thứ Tư tuần trước, những người tị nạn trú ẩn trong nhà thờ nhìn thấy bầu trời đen tối trở lại. Vào giữa buổi sáng đã diễn ra một cơn mưa tro bụi và trẻ em đã phải nghỉ học và ở trong nhà lánh nạn. “Tôi đã rất hoảng sợ bởi vì trước đó tôi đã cho một vài người ra ngoài sớm để kiểm tra xem trang trại cà phê của tôi thế nào”, Asni nói.

Núi Sinabung phun tro bụi dày tại làng Tiga Kicat, ở Karo, Bắc Sumatra vào ngày 06 tháng Tám, năm 2017. Ảnh: Jefri Tarigan

Quân đội đóng xung quanh vành đai đỏ nhưng đôi khi dân làng cũng xin phép để vào thăm trang trại của mình. “Tôi sợ ngọn núi nhưng nếu tôi không đi thì tôi e rằng những người tị nạn khác sẽ lấy hết các hạt cà phê của tôi”.

Phát ngôn viên của Cơ quan Giảm nhẹ Thiên tai Quốc gia Indonesia (Indonesia’s National Disaster Mitigation Agency – BNPB), tiến sĩ Sutopo Surwo Nugroho – người có tiếng nói mang tầm ảnh hưởng lớn – bắt đầu công bố những bức ảnh khác thường về các đám mây tro bụi bao phủ lên cánh đồng.

Ngenaate (bên phải) hiện sống trong lán ngay ngoài vành đai đỏ.
Ảnh: Jefri Tarigan

Ông cảnh báo rằng núi lửa Sinabung đã phun trào thành một cột tro bụi cao hơn bốn kilomet.

Các đám mây nóng lan rộng ra theo chiều Bắc – Đông. “Hãy cẩn thận với tro bụi rơi. Hàng ngàn người tị nạn vẫn chưa được phép trở về nhà”. Sau đó, ông ta đăng một bức ảnh chụp nhìn như là một cơn bão tuyết.

Dân làng khai thác đá sau đợt phun trào núi lửa Sinabung tại làng Guru Kinayan ở Karo, Bắc Sumatra, Indonesia vào ngày 7 tháng Tám năm 2017. Ảnh: Jefri Tarigan

“Cộng đồng cần giúp đỡ về mặt nạ và nước”. Vào thứ Hai, tiến sĩ Sutopo đã thông báo rằng 2,3 triệu mét khối dung nham vẫn còn bị mắc kẹt trong đỉnh núi lửa. “Hãy cẩn thận”, ông ta cảnh báo một cách đầy ái ngại.

Ngenaate phải trú cùng chị của mình trong một cái lán bên lề đường ngay ngoài vành đai đỏ. Những chiếc xe chất đầy tro than núi lửa chạy ầm ầm. Phòng tắm của bà chỉ là một cái lều quây bằng tấm sắt ở bên kia đường nhưng có một khu vườn tạm thời trồng hoa sáng màu ở bên ngoài lán tị nạn. Tiếng radio kêu tanh tách và những con chó nằm ủ rũ suốt thời gian dài.

Một người tị nạn trong trại ở nhà thờ phục sinh. Ảnh: Jefri Tarigan

Ngọn núi lửa đồ sộ, mang khung cảnh ảm đạm. Ngenaate đã có một linh cảm vào 2 tháng 10 ngày trước khi núi lửa Sinabung phun trào. Bà đã nhìn thấy một cái chân khổng lồ trên đường xuống núi Sinabung và nghe thấy một tiếng gầm: “Ta sẽ phá hủy ngọn núi này”. “Tôi đã chia sẻ điều này với giáo hội nhưng không ai tin cả. Người ta nghĩ rằng tôi bị điên. Và sau đó thì nó phun trào.”

Ngenaate có bảy hecta đất gần Sukameriah, một ngôi làng bị xóa sổ vào năm 2010. Bà cung cấp cho thị trấn du lịch tại Berastagi gần đó về bơ, chuối, cà phê và dứa. “Tôi thu hoạch mỗi ngày, đó là lý do vì sao tôi quá xúc động”, bà nói và lau dòng nước mắt bằng bàn tay sơn móng màu xanh lá.

Một người dân làng phơi khô hạt cà phê trong thị trấn ma dưới chân ngọn lửa đang phun trào. Ảnh: Jefri Tarigan

Ngenaate nói rằng họ đã không thể đến trại tị nạn bởi vì nơi đó đã có quá nhiều người. “Chúng tôi đang chờ chính quyền xây những ngôi nhà gần đây”. Ngenaate nói rằng chỉ có cầu nguyện mới có thể khiến cho ngọn núi ngưng lại. “Đừng cầu nguyện thần linh, hãy chỉ cầu xin Thiên Chúa”.

Vào tháng Chín năm 2010, một buổi tế lễ có 300 người tham gia nhằm cố gắng xoa dịu ngọn núi. “Một con dê đực trắng đã được dùng để hiến tế nhưng không bị giết” Anto, chủ một warung (gian hàng bên đường) tại đó, cho biết. “Một bên của buổi lễ là một cái bàn trang trí bởi lá dừa.

Các trại tị nạn đã được lập ra cho những người bị di dời bởi núi lửa Sinabung đang phun trào. Ảnh: Jefri Tarigan

Trên bàn bày sirih (lá trầu) và dừa non. Có sáu nữ dukuns (pháp sư) và ba người trong đó đã được nhập vào còn ba người kia thì không”. Một trong những dukuns bị nhập vào đã nói rằng bà là thần cai quản ngọn núi này. Được hỏi rằng tại sao ngọn núi phun trào, thì bà nói đó là bởi vì ngọn núi không còn được thờ cúng nữa. Vào cuối nghi thức, con dê được thả tự do.

Giám đốc Đài quan sát núi Sinabung, ông Armen Putra nói rằng tuổi carbon phóng xạ – một một kỹ thuật được sử dụng để định tuổi vật liệu – đã cho thấy rằng trước năm 2010, núi Sinabung đã không phun trào cho tới năm 800 hoặc 900.

Nông dân làm việc tại nơi xay xát ngô trong khi ngọn núi Sinabung đang phun khói nóng ở làng Guru Kinayan phía Bắc Sumatra. Ảnh: Jefri Tarigan

Nhưng ông ta cũng khuyến cáo người dân địa phương không nên tiếp tục tin rằng các nghi thức tế lễ sẽ thuyết phục ngọn núi ngưng lại việc phun tro bụi và dung nham. Núi Sinabung đã phun trào hàng ngàn lần kể từ năm 2010. Vì thế khi nào nó mới dừng đây? “Chúng ta không thể dự đoán được khi nào thì nó ngưng, có lẽ là một hoặc hai năm”

Nhân viên dọn sạch tro tàn từ núi lửa Sinabung ở thành phố Berastagi.
Ảnh: Jefri Tarigan

Người dịch: Trần Thị Linh Chi – 14KMT

Nguồn: http://www.smh.com.au/world/life-in-the-shadow-of-indonesias-active-mt-sinabung-volcano-20170808-gxrt11.html

[1]. Mount Sinabung. https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_Sinabung

DU LỊCH HỘI AN – ĐÔ THỊ CỔ VÙNG CỬA SÔNG LIMAN THƯỜNG XUYÊN NGẬP LỤT

Hà Quang Hải

Đô thị cổ Hội An nằm trên bãi bồi thấp vùng cửa sông Liman thường xuyên ngập lụt. Trải qua mấy trăm năm, các ngôi nhà vẫn giữ được những nét cổ xưa. Xem cấu trúc các ngôi nhà, cấu trúc phố xá có vẻ như người xưa đã sẵn sàng ứng phó với những trận lụt ở vùng cửa sông này. Đến Hội An không chỉ thăm quan, tìm hiểu kiến trúc và văn hóa độc đáo của một đô thị cổ, du khách còn được thưởng ngoạn những cảnh quan thiên nhiên đa dạng vùng cửa sông Liman Cửa Đại. Nếu đến Hội An đúng vào kỳ ngập lụt, du khách sẽ được trải nghiệm một sản phẩm từ tai biến địa chất đặc thù – Ngập lụt phố cổ Hội An.

1. Cửa sông Liman

Liman mượn từ tiếng Nga (Лиман), từ này lại có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ có nghĩa là vịnh hoặc bến cảng. Liman hình thành ở cửa sông mở rộng, nông nơi dòng chảy bị chặn bởi đê cát cửa sông. Đê cát có thể là trầm tích biển (đê cát được tạo ra bởi dòng biển) hoặc dòng chảy sông (đê cát được tạo ra bởi dòng chảy của một sông lớn hơn tại điểm hợp lưu) [4].

Một thuật ngữ khác đồng nghĩa với Liman là Guba (губа) được sử dụng trong các văn liệu của Nga cho các cửa sông bờ biển ở phía bắc Nga [4].

Nước trong một Liman là nước lợ với độ mặn biến đổi: trong giai đoạn mùa kiệt nước sông có thể trở nên mặn do sự bốc hơi và dòng nước biển đổ vào.

Nhiều cửa sông miền Trung Việt Nam thuộc kiểu Liman với các đê cát chắn được hình thành do quá trình di chuyển trầm tích dọc bờ biển, phía trong đê cát là vũng cửa sông thường rộng và nông. Các đê cát chắn bịt kín cửa sông khi động lực biển chiếm ưu thế và bị xuyên thủng khi dòng chảy sông trở lên mạnh mẽ vào mùa lũ.

Loạt ảnh Google Earth cho thấy từ năm 1984 đến 1993 Liman Cửa Đại bị đê cát gần như chắn kín cửa ra, từ năm 1994 đến nay cửa sông mở rộng hơn.

Đê cát Liman Cửa Đại (1984)              Đê cát Liman Cửa Đại (2016)

2. Cảnh quan Liman cửa Đại

Liman cửa Đại (cửa sông Thu Bồn) nơi có đô thị cổ Hội An – điểm du lịch luôn thu hút một lượng lớn du khách trong và ngoài nước. Đến Hội An ngoài thăm quan, tìm hiểu kiến trúc và văn hóa độc đáo của một đô thị cổ, du khách còn được thưởng ngoạn những cảnh quan thiên nhiên đẹp, thanh bình như cù lao An Hội, Cẩm Nam; các bãi biển cát xám vàng trải dài như An Bàng, Cửa Đại, các dòng sông nhỏ quanh co có cái tên hình tượng như Cổ Cò, Đế Võng.

Đê cát chắn, vịnh biển, cù lao, bãi biển, cửa sông hay đầm nước lợ nơi có Rừng dừa Bảy mẫu…là các yếu tố địa chất, địa mạo lí thú vùng Liman Cửa Đại. Các yếu tố này vừa có giá trị là nền tảng đô thị vừa có giá trị bổ sung tăng thêm sức hấp dẫn cho Hội An.

Cù lao An Hội bên sông Hoài
Bãi biển An Bàng vào ngày biển động
Cảnh quan sông Cổ Cò với mặt nước phẳng lặng thích hợp du lịch đường sông
Khách du lịch theo sông Hoài hướng ra Cửa Đại
Rừng dừa nước Bảy mẫu nằm giáp sông Đế Võng, Thu Bồn và sông Hoài. Nguồn Internet
Cửa Đại một buổi sớm thanh bình
  1. Ngập lụt đô thị cổ Hội An

Vùng cửa sông Liman khả năng thoát lũ rất kém, đô thị cổ Hội An nằm trên địa hình thấp (bãi bồi) nên thường xuyên bị ngập lụt. Đợt lũ đầu tháng 11 năm 2017 có mức ngập xấp xỉ với năm (2009). Đến Hội An vào kỳ lũ lụt, nơi phố cổ chìm trong biển nước sẽ cho du khách một trải nghiệm thú vị.

Đỉnh lũ tháng 11 năm 2017 kém năm 2009 khoảng 7 cm

Trong quá khứ, đô thị cổ Hội An từng ngập rất sâu: năm 1964 đỉnh lũ là 3,4 m; năm 1975: 2,67 m; năm 1998: 2,97 m; tháng 11 năm 1999: 3,01; tháng 12 năm 1999: 3,21 m; năm 2007: 3,0 m; năm 2009: 2,72 m [2].

Trải qua khoảng 300 năm, lũ lụt thường xuyên, các ngôi nhà ở khu phố cổ vẫn được bảo tồn nguyên vẹn. Các nhà nghiên cứu đã nhìn ra kỹ thuật xây dựng của người xưa ứng phó bão lũ: “ Tường xây 40 cm, sử dụng gạch thẻ và chất kết dính truyền thống (vôi, mật mía, nhựa bời lời) giúp mùa đông ấm, mùa hè mát và chịu lực tốt; các công trình sử dụng loại gỗ rất tốt, thuộc nhóm 1. Kết cấu sườn, cột tán, mái… và tường san sát nhau cũng tạo nên sự chắc chắn cho cả khu phố. Ngay cả chùa Cầu, trông khá mỏng manh, cũng được tính toán kỹ về kết cấu chịu lực vì xây dựng ngay trên khe nước chảy mạnh” [2].

“Người xưa đã tính toán rất kỹ các yếu tố kiến trúc, phong thủy, địa lý, điều kiện tự nhiên để xây dựng phố cổ, ngay cả những con hẻm nhỏ cũng trở thành lối thoát nước. Ở các hiệu buôn lớn, giữa lầu 1 thường trổ một lỗ lớn thông xuống tầng trệt, để mỗi khi có lũ người dân dùng tời kéo hàng hóa lên cao”.

Có thể nhận thấy người dân ở đây đã chấp nhận và chủ động xây dựng nhà cửa, đường phố trên diện tích bãi bồi thường xuyên ngập lụt, lý do chính có lẽ đây là vị trí gần sông tiện cho việc vận chuyển hàng hóa và đi lại.

Cảnh lũ lụt tại Hội An năm 1964, ảnh tư liệu của hiệu Ảnh Vĩnh Tân. Nguồn [2]
Hội An chìm trong lũ tháng 11.2017. Nguồn Internet
  1. Du lịch đô thị cổ mùa lũ

Đoạn trích dẫn dưới đây cho thấy du khách đến Hội An vào kỳ ngập lụt thêm hứng thú với tai biến địa chất diễn ra tại khu phố cổ.

“Lâu nay, đô thị cổ Hội An được ví như “túi lũ” của vùng hạ du sông Thu Bồn, hình ảnh nước ngập lưng chừng nóc nhà cổ đã trở nên quen thuộc. Vào mùa lũ, nhiều người bắt gặp từng nhóm du khách nước ngoài thuê thuyền dạo loanh quanh trong phố cổ, chụp hình những mái nhà rêu phong chìm trong biển nước, khám phá đời sống cư dân Hội An mùa nước lũ. Được ngắm cảnh quan tổng thể của mái nhà cổ Hội An khi nước lũ dâng cao, tham quan các ngõ phố Hội An bằng thuyền hay ghé vào quán cà phê trên tầng 2 của ngôi nhà cổ nào đó, tất cả tạo nên cảm giác đặc biệt và mới lạ” [3].

Đi thuyền trong phố cổ là trải nghiệm thú vị đối với du khách. Nguồn Internet

“Trong những năm gần đây, khi du lịch Hội An phát triển, mỗi khi nước lớn lên, hai bên đường Bạch Đằng bị ngập lại là điều thích thú với du khách, thấy như vậy, người dân có tổ chức đi ghe để du khách tham quan Hội An ở một góc khác, một phố cổ Hội An trong nước” [1].

“Đây chính là sự năng động của người dân nơi đây, vốn dĩ Hội An là thành phố du lịch thì phải biết tận dụng tự nhiên để giải quyết bài toán kinh tế, nghĩa là mình phải biết tận dụng điều kiện tự nhiên để tạo ra giá trị cho chính bản thân mình, bắt tự nhiên phục vụ con người” [1].

Ngập lụt cũng là một “sản phẩm du lịch” của Hội An. Ảnh Dân Trí. Nguồn [1]

Lời kết

Đã có dự án về du lịch mạo hiểm “Phát triển sản phẩm du lịch từ mưa, bão, lụt tại miền Trung Việt Nam”. Trong đó, ngoài sản phẩm du lịch từ lũ lụt tại Hội An (Quảng Nam), còn có ý tưởng độc đáo về mưa ở Huế, bão ở Đà Nẵng [2].

Trước khi dự án trên trở thành hiện thực, sản phẩm “Du lịch Hội An mùa lũ” cần sớm được nghiên cứu, triển khai; sao cho sản phẩm đặc thù này vừa hấp dẫn vừa an toàn cho du khách.

Hội An – đô thị cổ sẽ hấp dẫn du khách hơn nữa nếu như những đặc trưng địa chất, địa mạo và các dạng cảnh quan vùng cửa sông Liman và nhất là lịch sử hình thành và bảo tồn đô thị gắn với lũ lụt trong suốt mấy trăm năm qua được nghiên cứu cặn kẽ và quảng bá rộng rãi.

Tham khảo:

[1] Hội An ngập nước vẫn hút khách: Ông Nguyễn Sự lý giải: http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/tin-tuc-thoi-su/hoi-an-ngap-nuoc-van-hut-khach-ong-nguyen-su-ly-giai-3322351/

[2] Di sản sống chung với lũ: https://thanhnien.vn/van-hoa/di-san-song-chung-voi-lu-776328.html

[3] Du lịch mùa lũ bão lũ: http://www.hoianworldheritage.org.vn/vi/news/Du-lich-Hoi-An/Du-lich-mua-lu-bao-lu-450.hwh

[4] Liman (landform): https://www.revolvy.com/main/index.php?s=Liman%20(landform)&item_type=topic

Du lịch Bình Thuận – Những điều trông thấy mà…thêm buồn lòng

Sau đúng 1 năm lại dẫn sinh viên thực tập Môi trường và Tài Nguyên đời bờ từ Lộc An đến bãi biển Cổ Thạch. Vẻ đẹp cảnh quan tại nhiều điểm dọc tuyến hành trình đã được đề cập rất nhiều từ thông tin đại chúng đến các tạp chí chuyên ngành du lịch, môi trường hay khoa học. Dưới đây là vài điều cảm thấy không vui, thực ra là buồn vì mỗi lần đến những điểm du lịch (đã nổi tiếng này) lại dần mất đi vẻ hoang sơ vốn có, lại thấy chất lượng môi trường thêm giảm sút.

Kê Gà biến đổi nhanh

Vừa xuống xe, đang loay hoay tập trung sinh viên để giảng bài, thấy lái xe to tiếng, chẳng biết chuyện gì ?. té ra bảo vệ khu du lịch Biển Đá Vàng chặn đường không cho sinh viên vào, yêu cầu phải mua vé. Đôi co với bảo vệ một chút, rồi quyết định giảng bài tại bãi đất trống, sau đó sẽ cho sinh viên vòng lại bờ kè phía tây để xuống bãi biển.

Đang giảng bài, đại diện quản lý khu du lịch xuất hiện. Ông này vui vẻ cho biết đoàn được quyền khảo sát từ con đường bê tôn nhỏ về phía biển, không đi vào khu du lịch (thực ra việc này không cần thông báo, mọi người cũng biết).

Năm ngoái đến đây, khu du lịch đang xây dựng. Năm nay nhiều hạng mục đã hoàn thành. Nhìn những căn chòi (tạm gọi vậy vì chưa tìm được thuật từ thích hợp) hình hộp, hình trụ màu sắc loang lổ đặt trên đồi cát nóng chẳng một bóng cây, hình như những chòi này sử dụng máy lạnh (chạy điện lưới).

Cô Tuyến dẫn nhóm sinh viên sang Mũi Điện (đảo Kê Gà) cho biết “thày ơi, từ đảo nhìn vào bờ biển thấy cảnh quan nham nhở, chắc những tấm ảnh của các thày chụp những năm trước sẽ là tài liệu quí, hiếm đấy”. Như vậy, những khóa luận, những luận văn làm về du lịch Kê Gà, qui hoạch công viên Đá Hoa cương Kê Gà sẽ không bao giờ thành hiện thực.

Những chiếc chòi hình hộp màu sắc loang lổ trắng, đỏ, xanh và những khung nền chòi dường như muốn chen vào bãi đá

Continue reading “Du lịch Bình Thuận – Những điều trông thấy mà…thêm buồn lòng”

THỰC TẬP MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN ĐỚI BỜ NĂM 2017 QUA HÌNH ẢNH

Có 77 sinh viên KMT 14 thuộc ba chuyên ngành tham gia thực tập Môi trường và Tài nguyên đới bờ (tuyến lộ trình Lộc An – Cổ Thạch). Năm nay có một số đề tài mới, các nhóm nghiên cứu đề tài trong phòng một cách kỹ lưỡng, tại thực địa đại diện nhóm trình bày sau đó thày bổ sung. Các đề tài giao cho các nhóm cụ thể như sau:

I.1 Chuyên ngành Khoa học Môi trường

Nhóm 1: Nguyễn Thị Đẹp (nhóm trưởng): Biến động đường bờ khu vực cửa Lộc An và giải pháp

Nhóm 2: Trần Thị Linh Chi (nhóm trưởng): Giá trị của các bãi biển phục vụ phát triển du lịch (ví dụ dải ven biển Lộc An – Cổ Thạch)

Nhóm 3: Lê Thị Kim Ngân (nhóm trưởng): Hệ thống rãnh xâm thực trên cao nguyên cát đỏ Phan Thiết

Nhóm 4: Nguyễn Thị Tuyết Trinh (nhóm trưởng): Đánh giá khía cạnh giáo dục trong phát triển địa du lịch tuyến ven biển Bình Thuận

I.2 Chuyên ngành Môi trường và Tài nguyên biển

Nhóm 1: Đoàn Ngọc Khánh Linh (nhóm trưởng): Dịch vụ hệ sinh thái cồn cát ven biển Bình Thuận

Nhóm 2: Ngô Nguyễn Minh Thùy (nhóm trưởng): Ảnh hưởng của hoạt động du lịch đến di sản địa học dải ven biển Lộc An – Cổ Thạch

I.3 Chuyên ngành Tài nguyên TN và MT

Nhóm 1: Phan Mạnh Đình (nhóm trưởng): Cát thủy tinh Bình Châu – La Gi

Nhóm 2: Phan Thị Ngọc Huyền (Nhóm trưởng): Dải ven biển Bình Thuận công nghiệp không khói hay Nhiệt điện ?

Nhóm 3: Lê Nhật Đoan (Nhóm trưởng): Khai thác Titan ở Bình Thuận và các vấn đề môi trường

Ngày 8.12.2017

Đại diện nhóm 1 KHMT trình bày biến động đường bờ khu vực cửa Lộc An và giải pháp

Continue reading “THỰC TẬP MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN ĐỚI BỜ NĂM 2017 QUA HÌNH ẢNH”

Những hiện tượng kỳ thú của đại dương vào ban đêm

Ánh trăng lên cũng là lúc mở màn một trong những màn giao phối lớn nhất thế giới. Những sinh vật kỳ dị nổi lên từ dưới đáy biển sâu và mặt nước lấp lánh ánh xanh. Một số hiện tượng của đại dương chỉ có thể chứng kiến được khi màn đêm buông xuống.

  1. Mặt biển lấp lánh do phát quang sinh học

Bạn có thể đã thấy bức ảnh này. Màn đêm ở một địa điểm lạ lẫm không tưởng. Sóng đang vỗ vào bờ. Mặt nước lấp lánh với ánh sáng xanh.

Bản quyền hình ảnh NATUREPL.COM/DOUG PERRINE

Continue reading “Những hiện tượng kỳ thú của đại dương vào ban đêm”

Công nghệ Stabiplage chống xói lở bờ biển ở Lộc An xem như đã chấm dứt

26.11.2017, dẫn lớp Cao học QLMT & TN K.26 đến Lộc An để kiểm tra Bản đồ hiện trạng sử dụng đất được thành lập bằng kỹ thuật xử lý ảnh và giải đoán tư liệu viễn thám. Cửa sông Lộc An, mỗi lần đến lại thấy thay đổi; nhưng lần này sự thay đổi lớn hơn cả.

Bờ kè bằng công trình cứng kiên cố tại đoạn lõm bờ sông nay đã hoàn thành.

Xói lở trong khoảng 6 tháng qua (từ tháng tư đến nay) tiếp tục phá hủy khu du lịch khi những bao cát yếu ớt không thể chống lại sóng biển.

Ngoài xa bờ có hai nơi được đổ đá khối và phía tây cửa sông là đống đá đổ dọc theo một Stabiplage đã bị rách nát.

Dáng dấp của một công trình kè luồng đã dần hình thành ở cửa sông này.

Công nghệ Stabiplage được lắp đặt ở cửa Lộc An đã nhanh chóng bị dòng chảy và sóng phá hủy; thời gian đầu có sự bảo trì, lắp đặt bổ sung, nhưng rồi công trình vẫn xuống cấp. Từ tháng 6 năm 2013 đến đầu năm 2016, công ty  Espace Pur nhiều lần cam kết sửa chữa công trình, nhưng vẫn cứ lỗi hẹn [1].

Với việc xây dựng kè luồng, kè bờ bằng công trình cứng xem như công nghệ Stabiplage chống xói lở ở Lộc An được kỳ vọng ban đầu [2], nay đã thất bại. Một công trình nhiều tỷ đồng đã theo những hạt cát nhỏ bé đi vào biển cả mênh mông.

Một số hình ảnh cửa Lộc An ngày 26.11.2017:

Công trình kè bờ xói lở gần cửa sông đã hoàn thành

Continue reading “Công nghệ Stabiplage chống xói lở bờ biển ở Lộc An xem như đã chấm dứt”

TÁC ĐỘNG PHÁT TRIỂN THUỶ ĐIỆN LƯU VỰC MEKONG ĐẾN SINH KẾ ĐỊA PHƯƠNG

Scott William David Pearse-Smith

Phát triển thủy điện lưu vực Mekong đang tiến triển với tốc độ ngày càng cao. Thủy điện đã ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên và xã hội lưu vực Mekong và đe dọa sinh kế ở địa phương vì các dự án thủy điện tăng về quy mô và số lượng. Bài viết này dựa trên kiến ​​thức khoa học về những tác động môi trường của việc phát triển thủy điện Mekong để xem xét những ảnh hưởng do biến đổi môi trường đến sinh kế của người dân địa phương. Bài báo tập trung vào việc phát triển thủy điện sẽ ảnh hưởng đến nguồn tài nguyên tái tạo quan trọng như thế nào và điều này sẽ ảnh hưởng đến việc sản xuất lương thực và thu nhập cho hàng triệu cư dân lưu vực ra sao. Nghiên cứu này cho rằng an ninh lương thực và kinh tế của đa số dân cư địa phương gắn bó không thể tách rời với sự toàn vẹn của môi trường tự nhiên. Do đó, phát triển thủy điện liên tục sẽ tác động xấu đến sinh kế của hàng triệu cư dân lưu vực. Cần có những biện pháp thay thế bền vững hơn.

1.Giới thiệu

Sông Mekong bắt đầu cuộc hành trình 4800 km trên cao nguyên Tây Tạng ở Trung Quốc, đi về phía đông nam, qua sáu quốc gia đang phát triển và cuối cùng đổ ra Biển Đông của Việt Nam.

Lưu vực Mekong được chia thành hai tiểu lưu vực: thượng lưu và hạ lưu. Thượng lưu sông nằm trong lãnh thổ Trung Quốc và Myanmar, chiếm khoảng 30% diện tích toàn lưu vực và có dân số khoảng 15 triệu. Lưu vực Mekong từ “Tam giác Vàng” về phía Nam là  hạ lưu vực, thuộc lãnh thổ của Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam. Hạ lưu vực chiếm 70% diện tích lưu vực và có khoảng 60 triệu người. Có khoảng 29,6 triệu người sống và làm việc với 15 km của chính dòng sông Mekong. Nghiên cứu này tập trung vào tác động hạ lưu vực Mekong nơi có tầm quan trọng cả về kinh tế xã hội và môi trường hơn so với thượng lưu.

Tại hạ lưu vực, hiện nay có 25 đập thủy điện đang hoạt động và 99 dự án thủy điện sông nhánh trong các giai đoạn khảo sát khác nhau. Như vậy, hầu hết các sông nhánh Mekong đều có các đập hoặc đã được xây dựng xong hoặc dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Phần này tập trung vào hai đập thủy điện đặc biệt được công bố rộng rãi như: đập Pak Mun ở đông bắc Thái Lan và đập Thác Yali ở Việt Nam. Continue reading “TÁC ĐỘNG PHÁT TRIỂN THUỶ ĐIỆN LƯU VỰC MEKONG ĐẾN SINH KẾ ĐỊA PHƯƠNG”

Coralliths – Loài san hô có thể di động và đặt nền móng cho các rạn san hô mới ở những môi trường khắc nghiệt

Các nhà khoa học đã phát hiện loài san hô có khả năng tái sinh sau khi bị tách rời khỏi rạn, tạo thành nền móng để các loại san hô khác sống bám trên đó và xây dựng nên các rạn san hô mới bằng cách tạo ra môi trường sống ổn định cho chính chúng.

Phát hiện này hé lộ một tia sáng mới nghiên cứu về các loài san hô di động – được gọi là các Coralliths – phát triển trên cuội sỏi hoặc trên các mảnh vụn các rạn san hô chết, và có thể sống sót qua sự xô đẩy của sóng và dòng hải lưu.

Các polyp sát gần nhau tập trung trên cùng một san hô, chúng có nhiều xúc tua đung đưa. Có đến hàng ngàn polyps trên một nhánh san hô đơn

Continue reading “Coralliths – Loài san hô có thể di động và đặt nền móng cho các rạn san hô mới ở những môi trường khắc nghiệt”