Featured

Chào mừng đến với góc học thuật của chúng tôi

thay-co_full
Hướng dẫn thực tập MTĐC-2016 (trên đỉnh Langbiang)

❤ Chúc các bạn tìm được những thông tin thú vị và bổ ích 😉
❤ Hy vọng nhận được nhiều sự quan tâm và chia sẻ của quý độc giả.

Advertisements

THỰC TẬP MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN ĐỚI BỜ NĂM 2017 QUA HÌNH ẢNH

Có 77 sinh viên KMT 14 thuộc ba chuyên ngành tham gia thực tập Môi trường và Tài nguyên đới bờ (tuyến lộ trình Lộc An – Cổ Thạch). Năm nay có một số đề tài mới, các nhóm nghiên cứu đề tài trong phòng một cách kỹ lưỡng, tại thực địa đại diện nhóm trình bày sau đó thày bổ sung. Các đề tài giao cho các nhóm cụ thể như sau:

I.1 Chuyên ngành Khoa học Môi trường

Nhóm 1: Nguyễn Thị Đẹp (nhóm trưởng): Biến động đường bờ khu vực cửa Lộc An và giải pháp

Nhóm 2: Trần Thị Linh Chi (nhóm trưởng): Giá trị của các bãi biển phục vụ phát triển du lịch (ví dụ dải ven biển Lộc An – Cổ Thạch)

Nhóm 3: Lê Thị Kim Ngân (nhóm trưởng): Hệ thống rãnh xâm thực trên cao nguyên cát đỏ Phan Thiết

Nhóm 4: Nguyễn Thị Tuyết Trinh (nhóm trưởng): Đánh giá khía cạnh giáo dục trong phát triển địa du lịch tuyến ven biển Bình Thuận

I.2 Chuyên ngành Môi trường và Tài nguyên biển

Nhóm 1: Đoàn Ngọc Khánh Linh (nhóm trưởng): Dịch vụ hệ sinh thái cồn cát ven biển Bình Thuận

Nhóm 2: Ngô Nguyễn Minh Thùy (nhóm trưởng): Ảnh hưởng của hoạt động du lịch đến di sản địa học dải ven biển Lộc An – Cổ Thạch

I.3 Chuyên ngành Tài nguyên TN và MT

Nhóm 1: Phan Mạnh Đình (nhóm trưởng): Cát thủy tinh Bình Châu – La Gi

Nhóm 2: Phan Thị Ngọc Huyền (Nhóm trưởng): Dải ven biển Bình Thuận công nghiệp không khói hay Nhiệt điện ?

Nhóm 3: Lê Nhật Đoan (Nhóm trưởng): Khai thác Titan ở Bình Thuận và các vấn đề môi trường

Ngày 8.12.2017

Đại diện nhóm 1 KHMT trình bày biến động đường bờ khu vực cửa Lộc An và giải pháp
Cắt một miếng stabiplage làm kỷ niệm chuyến đi
Ông chủ khu du lịch bãi biển Lộc An nói cho sinh viên nghe về xói lở bãi biển Lộc An
1000 chiếc lốp ô tô được dùng để bảo vệ khu du lịch (mỗi chiếc lốp giá 40.000 đ)
Hướng dẫn đo vẽ mặt cắt ngang tại mỏ cát thủy tinh Bình Châu
Nạo vét cát tại cảng cá La Gi
Trên bãi biển La Gi
Mâm bánh chuối hết ngay trong “nháy mắt”
Hãy tìm những con cá này tại Kê Gà
Và những con cá này nữa

Ngày 9. 12. 2017

Tại quán phở Minh Ký, La Gi lúc 6:30
Bên cạnh Độc Sen, Kê Gà
Áo vàng xen với đá vàng
Ra biển Đông
Nhóm 3_TNTT và MT giới thiệu titan trong cát đỏ Bình Thuận
Lòng suối Tiên rộng ra do lở vách
Giữ lòng suối Tiên
Nhóm 1_MT và TNB trình bày dịch vụ hệ sinh thái cồn cát ven biển Bình Thuận
Hướng đến cồn cát bay Bàu Trắng

Ngày 10. 12. 2017

Nhóm 3_KHMT trình bày hệ thống rãnh xâm thực trên cao nguyên cát đỏ Phan Thiết
Bên vách khe rãnh xâm thực sâu 30 m
Bãi biển Gành Son sau bão
Nhóm 2_TNTN và MT trình bày đề tài dải ven biển Bình Thuận công nghiệp không khói hay Nhiệt điện ?
Dải ven biển Bình Thuận công nghiệp không khói hay Nhiệt điện ?
Nhóm 2_KHMT giới thiệu giá trị của các bãi biển phục vụ phát triển du lịch (ví dụ dải ven biển Lộc An – Cổ Thạch)
Cân bằng đá
Và cân bằng đá
Thư giãn
Cổ Thạch 10.12.2017

Những hiện tượng kỳ thú của đại dương vào ban đêm

Ánh trăng lên cũng là lúc mở màn một trong những màn giao phối lớn nhất thế giới. Những sinh vật kỳ dị nổi lên từ dưới đáy biển sâu và mặt nước lấp lánh ánh xanh. Một số hiện tượng của đại dương chỉ có thể chứng kiến được khi màn đêm buông xuống.

  1. Mặt biển lấp lánh do phát quang sinh học

Bạn có thể đã thấy bức ảnh này. Màn đêm ở một địa điểm lạ lẫm không tưởng. Sóng đang vỗ vào bờ. Mặt nước lấp lánh với ánh sáng xanh.

Bản quyền hình ảnh NATUREPL.COM/DOUG PERRINE

Thế giới mạng thích hình ảnh mặt biển tỏa ánh sáng xanh lấp lánh huyền ảo. Chúng ta cũng từng nghe những cây bút du lịch trên mạng than phiền rằng thực tế thì không được như vậy.

Ngay cả khi những lời than phiền này là chính xác thì hiện tượng phát quang sinh học (trong trường hợp này thường là do các sinh vật phù du gọi là tảo đơn bào hai roi – Dinoflagellates – tạo ra) vẫn là một hiện tượng thiên nhiên rất kỳ thú.

Tảo hai roi phát ra ánh sáng xanh khi bị quấy rầy. Đó là lý do vì sao chúng ta thấy chúng phát sáng ở chỗ đầu ngọn sóng, xung quanh mạn tàu hay khi có một bàn tay hay mái chèo lướt qua.

Những sinh vật nhỏ li ti này là nguồn phát sáng sinh học phổ biến nhất trên bề mặt đại dương.

Những vịnh biển phát sáng sinh học như ở Puerto Rico và Jamaica nằm trong những nơi nổi tiếng nhất để quan sát hiện tượng này. Tuy nhiên, nó khá phổ biến trên khắp các đại dương ở những nơi có tảo hai roi tập trung dày đặc.

Đôi khi tảo hai roi sinh sôi quá nhanh dẫn đến sự bùng nở tảo. Vào ban ngày, chỗ tảo dày đặc này sẽ có màu nâu đỏ khiến nó được gọi là thủy triều đỏ. Một số dạng thủy triều đỏ này gây hại cho môi trường biển.

NATUREPL.COM/MARTIN DOHRN

Một hiện tượng phát quang sinh học còn lạ và hiếm gặp hơn nữa là ‘biển sữa’, nơi mặt nước phát sáng liên tục trải dài ra vô tận.

Hiện tượng biển sữa này đã được nhìn thấy một vài trăm lần kể từ năm 1915, chủ yếu tập trung ở khu vực xung quanh tây bắc Ấn Độ Dương và gần đảo Java, Indonesia.

Hiện tượng này không phải do tảo hai roi gây ra nhưng được cho là do “vi khuẩn phát quang vốn tập hợp lại thành số lượng lớn ở chỗ gần mặt nước,” Tiến sỹ Matt Davis, phó giáo sư Sinh học thuộc Đại học St. Cloud State ở Mỹ, chuyên gia về phát quang sinh học, giải thích.

Các ghi chép của những người đi biển trong hàng trăm năm qua đã mô tả ‘biển sữa’ là “mặt biển tỏa ra ánh sáng màu trắng nhạt vào ban đêm trông giống như một đồng tuyết”, tuy nhiên các nhà khoa học ít có cơ hội chứng kiến tận mắt.

Hồi năm 2005, các nhà khoa học phân tích hình ảnh vệ tinh lưu trữ đã tìm ra rằng biển sữa có thể được nhìn thấy từ không gian và rằng một vệ tinh đã chụp lại được hình ảnh một khu vực biển rộng lớn phát ra ánh sáng kỳ lạ trong ba đêm liên tiếp vào một thập niên trước đó.

  1. Sinh vật phát sáng trong đêm

Phát quang sinh học, tức là các sinh vật phát ra một thứ ánh sáng có thể nhìn thấy được do kết quả của một phản ứng hóa học tự nhiên, là một hiện tượng thường gặp ở các sinh vật biển như cá, mực và động vật thân mềm. Ở dưới đáy biển thì hầu như tất cả sinh vật đều phát sáng vì đó là nguồn sáng duy nhất ở đáy biển.

Bản quyền hình ảnhNATUREPL.COM/JURGEN FREUND

Ở những vùng biển cạn hơn, phần lớn cá phát quang phát ánh sáng vào ban đêm.

“Cá đèn pin có một hốc chuyên dụng ở dưới mắt có thể xoay quanh để làm lộ ra ánh sáng được phát ra từ những vi khuẩn phát quang và chúng dùng ánh sáng này vào ban đêm để tìm thức ăn cũng như để giao tiếp,” Tiến sỹ Matt Davis cho biết.

Ngụy trang, phòng vệ và săn mồi nằm trong số nhiều nguyên nhân khiến cho các có chức năng phát sáng.

Chẳng hạn như loài mực ống có cách sử dụng ánh sáng rất sáng tạo. Loài mực sống về đêm này có mối quan hệ đôi bên cùng có lợi với vi khuẩn phát quang sống trong một khoang dưới bụng chúng. Vào ban đêm chúng kiểm soát cường độ ánh sáng để đạt đến mức độ sáng của ánh trăng hoặc có thể giảm bớt ánh sáng để che giấu hình dáng của chúng trước những kẻ săn mồi.

Bản quyền hình ảnh MATT DAVIS
  1. Ánh trăng mở màn cảnh giao phối lớn nhất hành tinh

Không có gì lãng mạn cho bằng một đêm sáng trăng, nhất là tại một bãi san hô thuộc Rặng san hô Vạn lý (Great Barrier Reef) ở ngoài khơi nước Úc.

Mỗi năm một lần vào một đêm mùa xuân, bữa tiệc giao phối lớn nhất thế giới sẽ mở màn khi trăng lên.

Hơn 130 loài san hô đồng loạt phóng trứng và tinh trùng ra biển trong khoảng thời gian chỉ khoảng từ 30 đến 60 phút.

Bản quyền hình ảnh NATUREPL.COM/JURGEN FREUND

Hoạt động tập thể trên quy mô lớn này có lẽ là ví dụ điển hình nhất cho hành vi ứng xử đồng bộ trong thế giới tự nhiên.

Khi được thả vào nước biển, các tế bào trứng và tinh trùng này sẽ trôi nổi trong một lúc và tạo thành một bản sao như hồn ma của rặng san hô. Sau đó chúng sẽ tỏa ra như một trận cuồng phong dưới nước để tinh trùng thụ tinh trứng.

Tiến sỹ Oren Levy, một nhà sinh vật biển và là nhà sinh thái học thuộc Đại học Bar-Ilan ở Israel đã nghiên cứu hiện tượng đặc biệt này.

“Đó thật sự là một hiện tượng rất thú vị… chúng tôi biết rằng nó sẽ xảy ra một vài đêm sau ngày rằm tháng 11 hàng năm, khoảng từ ba đến năm ngày sau ngày trăng tròn,” ông cho biết.

“Hiện tượng này luôn kỳ diệu, nhất là tôi đã kinh ngạc trước việc làm sao mà mỗi loài san hô đẻ trứng vào cùng một giờ vào ban đêm từ năm này sang năm khác,” ông nói.

“Xem được cảnh mọi thứ trở nên hết sức sống động và phối hợp nhuần nhuyễn như vậy thật là rất thú vị. Nó gần như là một hiện tượng tâm linh mà bạn có thể hiểu được quyền năng của thiên nhiên vào lúc quyền lực đó được thể hiện mạnh mẽ nhất,” ông nói thêm.

Ánh trăng kích hoạt hiện tượng này bằng cách hoạt động như tác nhân điều phối hay ra tín hiệu, có lẽ cùng với các tín hiệu môi trường khác như thời gian Mặt trời lặn, nhiệt độ nước hay thủy triều để các loài san hô canh được thời gian phóng trứng và tinh trùng, Tiến sỹ Levy giải thích.

Ông nói các loài san hô này dường như có bộ phận cảm biến ánh sáng giúp chúng biết được chu kỳ của Mặt Trăng để chúng có thể canh chính xác thời điểm giao phối.

  1. Cá mập và hải cẩu dựa vào ánh trăng

Đối với một số loài hải cẩu, những đêm sáng trăng cũng đồng nghĩa với nguy hiểm.

Vào những tháng mùa đông trên Đảo Sea ở Vịnh False, Nam Phi, 60.000 con hải cẩu lông nâu khi ra vào vùng biển này có nguy cơ trở thành miếng mồi ngon cho những con cá mập trắng khổng lồ lởn vởn xung quanh.

Bản quyền hình ảnh NATUREPL.COM/CHRIS & MONIQUE FALLOWS

Một nghiên cứu công bố vào năm 2016 đã đặt ra giả thiết rằng hải cẩu bơi vào một đêm sáng trăng sẽ có nguy cơ bị cá mập trắng ăn thịt nhiều hơn là do ánh trăng làm bật lên hình dáng của chúng dưới nước khiến chúng trở thành mục tiêu dễ dàng cho những con cá mập đang lởn vởn bên dưới.

Tuy nhiên, hầu hết các vụ cá mập tấn công hải cẩu xảy ra sau khi bình minh ló dạng. Các tác giả của công trình nghiên cứu này vốn nghiên cứu về cá mập tấn công vào bình minh đã bất ngờ khi thấy hải cẩu ít có khả năng bị tấn công vào thời điểm này hơn là vào đêm trăng tròn.

Các nhà nghiên cứu giả thiết rằng ánh trăng cộng với Mặt trời ló dạng sẽ là giảm khả năng giấu mình của cá mập và lợi thế chuyển từ cá mập sang hải cẩu vào lúc đêm chuyển sang ngày.

Và hải cẩu cũng dựa vào một đặc điểm trên bầu trời để di chuyển – các vì sao.

Trong một thí nghiệm sử dụng một bầu trời đêm mô phỏng, các con hải cẩu đã bơi về phía ngôi sao sáng sớm nhất và có thể định hướng được khi các ngôi sao xoay xung quanh.

Trong tự nhiên, hải cẩu phải tìm cách di chuyển trên đại dương rộng lớn để tìm những vùng thức ăn nằm cách nhau hàng trăm cây số.

Nhà nghiên cứu, Tiến sỹ Bjorn Mauck vào lúc đó đã giải thích: “Hải cẩu có thể học được vị trí của các vì sao nằm ở đâu so với các vùng thức ăn vào lúc bình minh và lúc chạng vạng khi mà chúng có thể thấy cùng lúc các vì sao và các mốc tự nhiên trên bờ biển.”

  1. Các sinh vật lạ trồi lên mặt nước vào mỗi năm

Trong bóng đêm, những sinh vật hiếm gặp trồi lên mặt nước để kiếm ăn.

Bản quyền hình ảnh NATUREPL.COM/FRANCO BANFI

Mực Humboldt, còn được biết đến là mực khổng lồ, là một trong những sinh vật biển bắt mắt nhất mà chúng ta có thể nhìn thấy lởn vởn ở vùng nước mặt.

Vào ban ngày, loài mực này giấu mình ở những vùng nước sâu ở Đông Thái Bình Dương dọc theo thềm lục địa chạy dọc theo bờ biển Tây của châu Mỹ, còn vào bao đêm chúng là một trong những sinh vật đại dương di chuyển lên mặt biển để săn mồi.

Di cư theo chiều dọc – tức là các loài trồi lên mặt nước vào ban đêm và lặn xuống đáy biển khi Mặt trời lặn – là điều hết sức thường gặp.

“Mực Humboldt hoạt động như vậy chính là để đi theo sự di chuyển của thức ăn vốn là loài cá được gọi là cá đèn,” Giáo sư Paul Rodhouse thuộc Hội Khảo sát Nam cực Anh quốc và từng là người đứng đầu bộ phận khoa sinh vật học của cơ quan này cho biết.

Về phần mình, cá đèn cũng di cư theo chiều dọc để đi theo sinh vật phù du vốn là thức ăn của chúng.

Do sinh vật phù du là nguồn thức ăn của rất nhiều sinh vật biển nên phần còn lại trong chuỗi thức ăn sẽ đi theo sự di chuyển của chúng, Giáo sư Rodhouse nói thêm.

“Đó là sự di chuyển khổng lồ của đàn sinh vật dưới nước mỗi ngày,” ông nói. “Hơn 1.000 mét. Một số loài mực còn có thể di chuyển hơn 1.000 mét mỗi ngày.

Mực Humboldt nằm trong số những sinh vật ấn tượng nhất trồi lên mặt nước hàng đêm. Khả năng đổi màu và phát ánh đỏ rực của chúng khi bị kích động khiến cho chúng còn có tên gọi là ‘quỷ đỏ’. Chúng có thể đạt chiều dài đến 1,5 mét. Là thú săn mồi rất hung dữ, chúng bắt mồi bằng những xúc tu rắn chắc và xé con mồi bằng chiếc miệng khỏe. Chúng được cho là đôi khi cũng tấn công con người.

Nguồn: http://dannews.info/2017/11/21/nhung-hien-tuong-ky-thu-cua-dai-duong-vao-ban-dem/

Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Earth.

Công nghệ Stabiplage chống xói lở bờ biển ở Lộc An xem như đã chấm dứt

26.11.2017, dẫn lớp Cao học QLMT & TN K.26 đến Lộc An để kiểm tra Bản đồ hiện trạng sử dụng đất được thành lập bằng kỹ thuật xử lý ảnh và giải đoán tư liệu viễn thám. Cửa sông Lộc An, mỗi lần đến lại thấy thay đổi; nhưng lần này sự thay đổi lớn hơn cả.

Bờ kè bằng công trình cứng kiên cố tại đoạn lõm bờ sông nay đã hoàn thành.

Xói lở trong khoảng 6 tháng qua (từ tháng tư đến nay) tiếp tục phá hủy khu du lịch khi những bao cát yếu ớt không thể chống lại sóng biển.

Ngoài xa bờ có hai nơi được đổ đá khối và phía tây cửa sông là đống đá đổ dọc theo một Stabiplage đã bị rách nát.

Dáng dấp của một công trình kè luồng đã dần hình thành ở cửa sông này.

Công nghệ Stabiplage được lắp đặt ở cửa Lộc An đã nhanh chóng bị dòng chảy và sóng phá hủy; thời gian đầu có sự bảo trì, lắp đặt bổ sung, nhưng rồi công trình vẫn xuống cấp. Từ tháng 6 năm 2013 đến đầu năm 2016, công ty  Espace Pur nhiều lần cam kết sửa chữa công trình, nhưng vẫn cứ lỗi hẹn [1].

Với việc xây dựng kè luồng, kè bờ bằng công trình cứng xem như công nghệ Stabiplage chống xói lở ở Lộc An được kỳ vọng ban đầu [2], nay đã thất bại. Một công trình nhiều tỷ đồng đã theo những hạt cát nhỏ bé đi vào biển cả mênh mông.

Một số hình ảnh cửa Lộc An ngày 26.11.2017:

Công trình kè bờ xói lở gần cửa sông đã hoàn thành

Continue reading “Công nghệ Stabiplage chống xói lở bờ biển ở Lộc An xem như đã chấm dứt”

TÁC ĐỘNG PHÁT TRIỂN THUỶ ĐIỆN LƯU VỰC MEKONG ĐẾN SINH KẾ ĐỊA PHƯƠNG

Scott William David Pearse-Smith

Phát triển thủy điện lưu vực Mekong đang tiến triển với tốc độ ngày càng cao. Thủy điện đã ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên và xã hội lưu vực Mekong và đe dọa sinh kế ở địa phương vì các dự án thủy điện tăng về quy mô và số lượng. Bài viết này dựa trên kiến ​​thức khoa học về những tác động môi trường của việc phát triển thủy điện Mekong để xem xét những ảnh hưởng do biến đổi môi trường đến sinh kế của người dân địa phương. Bài báo tập trung vào việc phát triển thủy điện sẽ ảnh hưởng đến nguồn tài nguyên tái tạo quan trọng như thế nào và điều này sẽ ảnh hưởng đến việc sản xuất lương thực và thu nhập cho hàng triệu cư dân lưu vực ra sao. Nghiên cứu này cho rằng an ninh lương thực và kinh tế của đa số dân cư địa phương gắn bó không thể tách rời với sự toàn vẹn của môi trường tự nhiên. Do đó, phát triển thủy điện liên tục sẽ tác động xấu đến sinh kế của hàng triệu cư dân lưu vực. Cần có những biện pháp thay thế bền vững hơn.

1.Giới thiệu

Sông Mekong bắt đầu cuộc hành trình 4800 km trên cao nguyên Tây Tạng ở Trung Quốc, đi về phía đông nam, qua sáu quốc gia đang phát triển và cuối cùng đổ ra Biển Đông của Việt Nam.

Lưu vực Mekong được chia thành hai tiểu lưu vực: thượng lưu và hạ lưu. Thượng lưu sông nằm trong lãnh thổ Trung Quốc và Myanmar, chiếm khoảng 30% diện tích toàn lưu vực và có dân số khoảng 15 triệu. Lưu vực Mekong từ “Tam giác Vàng” về phía Nam là  hạ lưu vực, thuộc lãnh thổ của Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam. Hạ lưu vực chiếm 70% diện tích lưu vực và có khoảng 60 triệu người. Có khoảng 29,6 triệu người sống và làm việc với 15 km của chính dòng sông Mekong. Nghiên cứu này tập trung vào tác động hạ lưu vực Mekong nơi có tầm quan trọng cả về kinh tế xã hội và môi trường hơn so với thượng lưu.

Tại hạ lưu vực, hiện nay có 25 đập thủy điện đang hoạt động và 99 dự án thủy điện sông nhánh trong các giai đoạn khảo sát khác nhau. Như vậy, hầu hết các sông nhánh Mekong đều có các đập hoặc đã được xây dựng xong hoặc dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Phần này tập trung vào hai đập thủy điện đặc biệt được công bố rộng rãi như: đập Pak Mun ở đông bắc Thái Lan và đập Thác Yali ở Việt Nam. Continue reading “TÁC ĐỘNG PHÁT TRIỂN THUỶ ĐIỆN LƯU VỰC MEKONG ĐẾN SINH KẾ ĐỊA PHƯƠNG”

Coralliths – Loài san hô có thể di động và đặt nền móng cho các rạn san hô mới ở những môi trường khắc nghiệt

Các nhà khoa học đã phát hiện loài san hô có khả năng tái sinh sau khi bị tách rời khỏi rạn, tạo thành nền móng để các loại san hô khác sống bám trên đó và xây dựng nên các rạn san hô mới bằng cách tạo ra môi trường sống ổn định cho chính chúng.

Phát hiện này hé lộ một tia sáng mới nghiên cứu về các loài san hô di động – được gọi là các Coralliths – phát triển trên cuội sỏi hoặc trên các mảnh vụn các rạn san hô chết, và có thể sống sót qua sự xô đẩy của sóng và dòng hải lưu.

Các polyp sát gần nhau tập trung trên cùng một san hô, chúng có nhiều xúc tua đung đưa. Có đến hàng ngàn polyps trên một nhánh san hô đơn

Continue reading “Coralliths – Loài san hô có thể di động và đặt nền móng cho các rạn san hô mới ở những môi trường khắc nghiệt”

Chỉ đúng nguyên nhân ĐBSCL sạt lở và các khuyến nghị

Nguyễn Ngọc Trân*

Tình hình sạt lở bờ sông, bờ biển ở ĐBSCL ngày càng nhiều và nghiêm trọng.

Các nguyên nhân cơ bản thường được nói đến thời gian gần đây là do thiếu hụt trầm tích bị các đập thủy điện trên dòng chính sông Lancang – Mekong giữ lại, và do lạm khai thác cát sông.

Hiểu sâu để có giải pháp tốt. Nhằm mục đích này, xin đóng góp một số ý kiến vào nhận thức khách quan vấn đề sạt lở và từ đó một số việc cần làm theo thiện ý của tác giả.

1.Trước tiên, việc sạt lở bờ sông ở đồng bằng đã từng xảy ra trong những thập niên 1980 và trước đó, tại thị xã Sa Đéc, thị xã Hồng Ngự và nhiều nơi khác nữa, mỗi lần đã từng “nuốt chững” hàng chục căn nhà kiên cố. Lúc đó chưa có đập thủy điện nào ở thượng nguồn. Bởi lẽ bồi lở hai bờ của một con sông là tất yếu và có tính quy luật. Không chỉ thấy sạt lở mà quên yếu tố bồi. Trong sạt lở có bồi và ngược lại.

2.Sau khi sạt lở, các cơ quan chức năng ở An Giang đã đo địa hình lòng sông trong khu vực sạt lở. Đã “thấy” một hố sâu đến -43 mét và vách đứng nơi sạt lở (Hình 1). Chúng ta sẽ trở lại dưới đây về các hố sâu giữa sông, các vách đứng dọc bờ, kết quả tác động của dòng chảy lên lòng sông và bờ sông.

Hình 1. Ngã ba sông Hậu – sông Vàm Nao (trái) và nơi sạt lở phóng to (phải). Nguồn: Tỉnh An Giang.

Continue reading “Chỉ đúng nguyên nhân ĐBSCL sạt lở và các khuyến nghị”

XÓM KHANH 12.10.2017 – HIỆU ỨNG DOMINO THẢM HỌA ?

Hà Quang Hải

Vào khoảng 1:00 ngày 12-10, một trận sạt lở đất, đá kinh hoàng tại xóm Khanh, xã Phú Cường (huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) đã vùi lấp bốn ngôi nhà dưới chân đồi, 18 người trong sáu gia đình bị nạn, có hai gia đình không còn lấy một ai.

“Bộ Quốc phòng đã huy động hơn 300 người tham gia công tác tìm kiếm cứu hộ… Bộ Công an cũng đã huy động phương tiện gồm máy dò, chó nghiệp vụ, xe chữa cháy…Ngoài ra, hàng trăm công an, bộ đội, dân quân tự vệ, dự bị động viên, cùng các phương tiện máy móc của tỉnh Hòa Bình cũng đã được huy động đến hiện trường” [6].

Cuộc tìm kiếm cứu hộ được thực hiện ngay sau thảm họa, đến trưa ngày 18 tháng 10 hai thi thể cuối cùng mới được tìm thấy. Như vậy phải mất một tuần, với một lực lượng đông đảo, cùng nhiều thiết bị, việc tìm kiếm nạm nhân mới kết thúc.

Có thể nói 18 người chết tức tưởi do đất đá vùi lấp giữa đêm là một thảm họa. Trong tuần xảy ra thảm họa và tìm kiếm nạn nhân, báo chí tràn ngập những bài viết sự kiện này; tuy vậy thông tin đến với người đọc nghèo nàn, đơn điệu và lặp đi lặp lại.

Thảm họa Xóm Khanh đến nay đã đi qua, nhưng chưa thấy Sở Khoa học, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các Viện Khoa học, các chuyên gia trong lĩnh vực thảm họa tự nhiên đến khảo sát, điều tra thực địa nhằm xác định nguyên nhân để có giải pháp phòng tránh những thảm họa tương tự trong tương lai.

Do không có điều kiện khảo sát thực tế, dựa vào các hình ảnh, những lời kể từ những nhân chứng tại hiện trường thảm họa; người viết bài này đề cập một số nội dung liên quan dưới dạng câu hỏi và mong muốn được các nhà chuyên môn cùng thảo luận, làm sáng tỏ nguyên nhân dẫn đến thảm họa. Continue reading “XÓM KHANH 12.10.2017 – HIỆU ỨNG DOMINO THẢM HỌA ?”

ỨNG DỤNG CÔNG CỤ SAFA ĐÁNH GIÁ TÍNH BỀN VỮNG CỦA MÔ HÌNH CANH TÁC QUY MÔ NÔNG HỘ

Nguyễn Trường Ngân1, Nông Thị Ngọc Vân2

(1) Khoa Kỹ thuật Xây dựng – Trường Đại học Bách khoa TP HCM

(2)Khoa Môi trường – Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM

(Nguồn: kỷ yếu Hội nghị Khoa học Công nghệ lần 15 – Đại học Bách Khoa Tp.HCM)

Tóm tắt: Đất nông nghiệp nước ta bị suy thoái nghiêm trọng ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất người dân. Việc tìm kiếm và nhân rộng các mô hình canh tác nông nghiệp bền vững và phù hợp tập quán sản xuất của người bản địa là một yêu cầu cấp thiết. Bộ tiêu chí SAFA (Sustainability Assessment of Food and Agriculture systems) cung cấp một bộ gồm 4 lĩnh vực, 21 chủ đề và 58 chủ đề phụ được chi tiết hóa thành 118 tiêu chí. SAFA đã được áp dụng rộng rãi và cho kết quả tốt trong đánh giá nông nghiệp bền vững theo nhiều quy mô khác nhau. Nghiên cứu này áp dụng công cụ SAFA ở quy mô nông hộ, nghiên cứu điển hình trên hai mô hình nông nghiệp của người M’Nông tại xã Yang Mao, huyện Krông Bông, tỉnh Đak Lak. Kết quả nghiên cứu cho thấy cả hai mô hình đều đạt mức bền vững cao. Các hạn chế cần cải thiện gồm: an toàn nguồn nước, sự công bằng trong thương mại cho người sản xuất và đảm bảo sức khỏe và sự an toàn cho người trực tiếp lao động sản xuất.

Từ khóa: Nông nghiệp bền vững, SAFA, nông hộ, M’Nông, Đak Lak.

  1. Giới thiệu

Đến nay, 106 quốc gia đã xây dựng khung mục tiêu và tiêu chí phục vụ phát triển bền vững [5]. Mặc dù vậy, vẫn chưa có những quy chuẩn quốc tế nào rõ ràng để xác định các yêu cầu trong sản xuất nông nghiệp bền vững, cũng như chưa có một định nghĩa nào được chấp nhận rộng rãi để đánh giá một nhà sản xuất nông nghiệp là “bền vững”.

Để khắc phục sự khiếm khuyết này, SAFA được xây dựng để áp dụng đánh giá tính bền vững cho các nhà sản xuất nông nghiệp ở nhiều quy mô khác nhau. Khung SAFA phân thành 4 cấp độ: 4 khía cạnh, 21 chủ đề, 58 chủ đề phụ và 118 tiêu chí [2].

Năm 2016, Việt Nam có đến 49,19% hộ ở nông thôn là hộ sản xuất nông nghiệp. Số hộ này sản xuất 70% rau, quả, thịt, trứng, cá và khoảng 30% quỹ lương thực cho cả nước [1].

Hình 1: Sơ đồ vị trí xã Yang Mao

Do đó, việc đánh giá, lựa chọn và áp dụng các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững ở quy mô nông hộ sẽ mang lại một sự cải thiện rất lớn cho kinh tế nông nghiệp xanh của cả nước.

Xã Yang Mao là một trong 11 xã có địa phận thuộc VQG Chư Yang Sin. Năm 2015, đất nông nghiệp của xã chiếm đến 90,48%. Người M’nông chiếm đến 65% nhân khẩu của xã và hầu hết sinh sống bằng nghề nông [4]. Các cây trồng chủ lực của người M’nông là mỳ và bắp. Các vật nuôi phổ biến là bò và heo. Continue reading “ỨNG DỤNG CÔNG CỤ SAFA ĐÁNH GIÁ TÍNH BỀN VỮNG CỦA MÔ HÌNH CANH TÁC QUY MÔ NÔNG HỘ”

Các cơn bão được đặt tên như thế nào?

Vào ngày 29 tháng 10 năm 2012, cơn bão Sandy (ảnh) đổ bộ vào New York. Khoảng 200 người đã thiệt mạng và thiệt hại lên tới 71 tỉ đô la, chỉ thấp hơn thiệt hại do siêu bão Katrina gây nên tại New Orleans vào năm 2005. Tuy nhiên, cả bảo Sandy lẫn Katrina sẽ không bao giờ xảy ra nữa do các nhà khí tượng đã nhanh chóng loại bỏ hai tên gọi này. Tổ chức Khí tượng Thế giới thuộc Liên Hợp Quốc chọn tên bão từ các danh sách được sử dụng lại sau mỗi sáu năm, nhưng loại bỏ những tên gọi gắn liền với những cơn bão có mức độ hủy diệt khủng khiếp. Những tên gọi gây tranh cãi như Adolf và ISIS cũng bị loại ra. Vậy các cơn bão được đặt tên như thế nào và truyền thống này đã hình thành ra sao? Continue reading “Các cơn bão được đặt tên như thế nào?”

ĐẠI TUYỆT CHỦNG ORDOVIC CÓ THỂ DO NHỮNG ĐỢT PHÚN XUẤT NÚI LỬA

Enrico de Lazaro, Ngày 18 tháng 05 năm 2017

Các nhà địa chất học của Đại học Tohoku (Nhật Bản) cùng với Cao đẳng Amherst và Đại học Washington ở Saint Louis (Hoa Kỳ) cho rằng họ có lẽ đã tìm ra nguyên nhân cuộc đại tuyệt chủng kết thúc kỷ Ordovic. Đây là lần đầu tiên trong năm cuộc đại tuyệt chủng được biết đến trên thế giới.

Sinh cảnh trong đại dương thời kỷ Ordovic. (Ảnh: Vince Smith/Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ / CC BY 2.0.)

Có 5 sự kiện đại tuyệt chủng trong lịch sử Trái Đất, bao gồm:

  • Tuyệt chủng kết thúc kỷ Ordovic (450 – 440 triệu năm trước),
  • Tuyệt chủng vào Devon Muộn (375 – 360 triệu năm trước),
  • Tuyệt chủng kết thúc kỷ Permi (252 triệu năm trước),
  • Tuyệt chủng kết thúc kỷ Trias (201.3 triệu năm trước)
  • Tuyệt chủng kết thúc kỷ Cretaceous (66 triệu năm trước)

Continue reading “ĐẠI TUYỆT CHỦNG ORDOVIC CÓ THỂ DO NHỮNG ĐỢT PHÚN XUẤT NÚI LỬA”