HƯỚNG TỚI CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT BÌNH CHÂU – LÝ SƠN

On Bởi haquanghaiTrong Du lịch địa chất, Tin tức1 Bình luận

Ngày 17.05.2016

Khảo sát thực địa tại núi Thiên Ấn và thành cổ Châu Sa.

1) Núi Thiên Ấn

Núi Thiên Ấn cao 108 m, cách thành phố Quảng Ngãi khoảng 2 km về phía đông bắc. Kết quả khảo sát hôm nay như sau:

– Ranh giới giữa đá granodiorit (phức hê Bến Giằng, Paleozoi thượng) nằm ở độ cao khoảng 60 m. Ranh giới này không rõ ràng, phía dưới là lộ rải rác các khối granodiorit, đất có màu xám vàng. Phía trên là laterit kết tảng rắn chắc lộ thành các mảng lớn, lên cao hơn đất co màu nâu đỏ.

Vị trí có ranh giới khộng rõ ràng giữa granodiorit và bazan
Vị trí có ranh giới khộng rõ ràng giữa granodiorit và bazan

– Vách đường cao 5 – 6 m, dài khoảng 200 – 300 lộ đất đỏ bazan (chủ yếu thuộc đới sét hóa cấu trúc).

Mặt cắt lộ đất đỏ bazan
Mặt cắt lộ đất đỏ bazan

– Bề mặt đỉnh cao 100-108 m khá bằng phẳng. Địa tầng tại giếng đào (giếng cổ) sâu khoảng 25 m lộ 2 tầng: trên là laterit kết tảng (phong hóa từ bazan plio-pleistocen) dày khoảng 3,0 m, dưới là sét hóa cấu trúc thấy được khoảng 10 m.

– Điểm nhìn thành phố Quảng Ngãi và khu công nghiệp VSIP nằm trong khoảng lộ mặt cắt đất đỏ bazan dọc theo vách đường.

– Điểm nhìn cửa sông Trà Khúc (có thể nhìn được doi cát cửa sông) là phần đất trống phía đông (gần nghĩa trang). Chưa chọn được điểm nhìn về thành cổ Châu Sa do bị cây che khuất.

2) Thành cổ Châu Sa

– Thành cổ Châu Sa phân bố trên thềm sông, cao khoảng 10 m. Vật liệu đắp thành chính là các trầm tích cấu tạo thềm gồm chủ yếu là bột, cát mịn, ít sạn sỏi thạch anh, sỏi laterit và các mảnh gạch, ngói.

– Các hào đào phân bổ vành ngoài thành là nơi lấy đất đắp thành. Hiện các hào này là các dải trũng, được người dân trồng lúa và rau màu.

Trũng phía đông - vết tích hào đào lấy đất đắp thành
Trũng phía đông – vết tích hào đào lấy đất đắp thành

Đọc tiếp “HƯỚNG TỚI CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT BÌNH CHÂU – LÝ SƠN” →

CẢM HỨNG NGHỆ THUẬT TỪ ĐÁ CÂN BẰNG (BALANCING ROCK) – MỘT TRONG NHỮNG GIÁ TRỊ THẨM MỸ CỦA ĐA DẠNG ĐỊA HỌC

On Bởi haquanghaiTrong Du lịch địa chất, Địa chất môi trườngĐể lại bình luận

Đa dạng địa học có nhiều giá trị, trong đó cảm hứng nghệ thuật là một trong những khía cạnh của giá trị thẩm mỹ. Các nghệ sỹ, nhạc sỹ, nhà thơ, nhà văn, nhiếp ảnh gia thường có những tác phẩm lấy cảm hứng từ cảnh quan kì vĩ và sự muôn sắc màu và hình dạng của đá.

Địa môi trường đã giới thiệu sơ bộ về công viên Đá Ba Chồng ở Định Quán, các hình ảnh đá chồng ở Cổ Thạch và núi Le. Đây là những dạng địa hình đá cân bằng (balancing rock) được hình thành do quá trình xâm thực của sông và biển.

Dưới đây là những hình ảnh tuyệt vời của nhiếp ảnh gia Adrian Gray lấy cảm hứng từ đá cân bằng. Các bạn sinh viên khoa Môi trường cũng có thể thực hành nghệ thuật này tại hai điểm trong chương trình thực tập ở ngoài trời: điểm 1) bãi đá cuội thượng nguồn sông Cái (chân đèo Khánh Lê) và 2) bãi đá cuội 7 màu ở Cổ Thạch.

Với hậu cảnh là đảo Man – một vùng đất tự trị nằm trong vùng biển Iceland, nhiếp ảnh gia Adrian Gray đã thực hiện bộ ảnh về những tác phẩm sắp đặt phản trọng lực có một không hai của mình.

Adrian Gray được biết đến như một trong những nghệ sĩ hàng đầu thế giới về nghệ thuật sắp đặt. Mới đây, anh đã “trình làng” bộ ảnh về những hòn đá xếp chồng lên nhau bất chấp trọng lực tại bờ biển đảo Man, Anh Quốc nhằm tôn vinh vẻ đẹp của hòn đảo này. Trong bộ ảnh, những hòn đá trông như đang chồng lơ lửng lên nhau trong không trung. Để thực hiện bộ ảnh này, Adrian đã tiêu tốn hàng giờ đồng hồ dạo quanh khắp đảo để chọn ra những hòn đá, rửa sạch chúng và thực hiện tuyệt tác của mình.

Nghệ thuật của sự cân bằng là đây: những hòn đá được chồng lên nhau trong một hang động khi thủy triều xuống ở thung lũng Maye, thuộc đảo Man.
Nghệ thuật của sự cân bằng là đây: những hòn đá được chồng lên nhau trong một hang động khi thủy triều xuống ở thung lũng Maye, thuộc đảo Man.
Góc chụp thông minh tạo cảm giác như những hòn đá này muốn vượt trội hơn so với ngọn hải đăng ở mũi Ayre.
Góc chụp thông minh tạo cảm giác như những hòn đá này muốn vượt trội hơn so với ngọn hải đăng ở mũi Ayre.
Một sự sáng tạo đầy liều lĩnh của Adrian khoác lên mình vẻ đẹp rực rỡ dưới ráng chiều ở phía nam hòn đảo.
Một sự sáng tạo đầy liều lĩnh của Adrian khoác lên mình vẻ đẹp rực rỡ dưới ráng chiều ở phía nam hòn đảo.

Đọc tiếp “CẢM HỨNG NGHỆ THUẬT TỪ ĐÁ CÂN BẰNG (BALANCING ROCK) – MỘT TRONG NHỮNG GIÁ TRỊ THẨM MỸ CỦA ĐA DẠNG ĐỊA HỌC” →

Thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lý Sơn – Bình Châu và vùng phụ cận

On Bởi haquanghaiTrong Du lịch địa chất, Tin tứcĐể lại bình luận

Chủ tịch UBND tỉnh vừa có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lý Sơn – Bình Châu và vùng phụ cận của tỉnh Quảng Ngãi gồm 28 thành viên do Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Quang Thích làm trưởng ban.

Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ: Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch bảo vệ, bảo tồn, phát huy, phát triển Công viên địa chất trình cấp thẩm quyền phê duyệt để triển khai tổ chức thực hiện.

Huy động sự hợp tác giữa các cơ quan công quyền với cộng đồng địa phương, các tổ chức tư nhân (hợp tác công tư – PPP), các cơ quan nghiên cứu,  giáo dục, trong việc xây dựng cơ chế chính sách và vận hành Công viên địa chất, trong kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa của khu vực.

Tổ chức điều tra thực tế, hội thảo khoa học quốc tế, đề xuất tiến độ, biên soạn tài liệu, tập huấn bồi dưỡng, xây dựng hồ sơ khung; Tiến hành lập Hồ sơ trình UNESCO công nhận Công viên địa chất toàn cầu đối với Công viên địa chất của tỉnh Quảng Ngãi. Đọc tiếp “Thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lý Sơn – Bình Châu và vùng phụ cận” →

CÁ CHẾT HÀNG LOẠT Ở VEN BIỂN BẮC TRUNG BỘ – THÊM MỘT VÍ DỤ CHO MÔN HỌC QUẢN LÝ TỔNG HỢP ĐỚI BỜ

On Bởi haquanghaiTrong Địa chất môi trường1 Bình luận

Hà Quang Hải

  1. Thảm họa biển Bắc Trung Bộ – thảm họa Vũng Áng

Có thể nói, cá chết hàng loạt ở ven biển Bắc Trung Bộ là thảm họa môi trường do con người gây ra (nhân tai) chưa từng có tại Việt Nam. Hiện tượng cá chết xuất hiện ngày 6 tháng 4, từ Vũng Áng, Hà Tĩnh sau đó lan đến biển Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế. Lượng cá chết 30 tấn, 40 tấn hay bao nhiêu tấn còn là dấu hỏi. Sự kiện này đã kéo dài 3 tuần; 5 – 6 bộ, ngành cùng với 4 tỉnh trên đã vào cuộc; phó thủ tướng và thủ tướng đã chỉ đạo xác định nguyên nhân và hỗ trợ kịp thời cho người dân nuôi trồng và đánh bắt hải sản bị thiệt hại.

Việc xác định nguyên nhân làm cá chết hàng loạt như trên cần phải có kết quả sớm nhất để có giải pháp ngăn chặn. Những tác động đến môi trường tự nhiên và kinh tế – xã hội của thảm họa này chắc chắn phải được điều tra, đánh giá như: môi trường nước, môi trường đất, hệ sinh thái …, sức khỏe cộng đồng, thiệt hại của các ngành nghề liên quan như du lịch, dịch vụ…

Cá chết hàng loạt với lượng lớn (cả tầng mặt và đáy), trên qui mô rộng (4/6 tỉnh Bắc Trung Bộ), tác động đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, ảnh hướng rất lớn đến môi trường tự nhiên và kinh tế-xã hội. Giải quyết thảm họa này chắc chắn phải mất một thời gian dài.

Qua thảm họa cá chết hàng loạt, các cơ quan chức năng chắc chắn phải rà soát lại các báo cáo đánh giá tác động môi trường, hệ thống quan quan trắc, hệ thống giám sát môi trường đối với các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường, bởi rõ ràng việc vận hành những hoạt động này như thời gian qua là không hiệu quả. Qua thảm họa này cũng cần phải xem xét cải thiện qui trình phản ứng với thảm họa môi trường của các bộ, ngành, địa phương để tránh tình trạng chậm chạp, chồng chéo và lúng túng như hiện nay.

Môn học Quản lý tổng hợp đới bờ đã có ví dụ về “Thảm họa Minamata”, nay sẽ bổ sung thêm một ví dụ nữa – Thảm họa biển Bắc Trung Bộ” hay “Thảm họa Vũng Áng”. Đọc tiếp “CÁ CHẾT HÀNG LOẠT Ở VEN BIỂN BẮC TRUNG BỘ – THÊM MỘT VÍ DỤ CHO MÔN HỌC QUẢN LÝ TỔNG HỢP ĐỚI BỜ” →

MŨI ĐÁ DINH CẬU – MỘT GEOSITE HẤP DẪN CỦA ĐẢO PHÚ QUỐC

On Bởi haquanghaiTrong Du lịch địa chấtĐể lại bình luận

Hà Quang Hải

I. Giới thiệu

Mũi đá Dinh Cậu phân bố phía nam Cửa Dương Đông, thuộc huyện đảo Phú Quốc. Mũi đá (còn gọi là ghềnh đá) gồm các cột đá rời rạc có hình dáng và kích thước khác nhau xếp thành hàng thẳng xuyên ra biển. Trên cột đá lớn và cao nhất là Dinh Cậu – Điểm đến linh thiêng của đảo Phú Quốc với cảnh biển đẹp, đặc biệt quyến rũ du khách những chiều hoàng hôn.

Mũi đá Dinh Cậu là geosite mũi đá xói mòn trên cát kết duy nhất trên bờ biển Việt Nam. Bài viết này nhằm giới thiệu các giá trị khoa học và giá trị bổ sung nổi bật của geossite Dinh Cậu.

II. Giá trị khoa học địa chất, địa mạo

  1. Các cột đá sót xói mòn do sóng (sea stacks)

Các cột đá sót ở Dinh Cậu là cột đá tự nhiên hình thành do quá trình xâm thực của sóng biển (Hình 1); khi thủy triều cao, các cột đá bị cô lập bởi nước biển và tách biệt với đất liền một khoảng cách; khi thủy triều xuống thấp, có thể thấy các cột đá đứng trên bãi biển.

Hình 1. Các cột đá sót (stacks) do xói mòn tại mũi Dinh Cậu
Hình 1. Các cột đá sót (stacks) do xói mòn tại mũi Dinh Cậu

Các cột đá sót tại Dinh Cậu được cấu tạo bởi các đá cát kết thuộc hệ tầng Phú Quốc, tuổi Creta. Ở phía nam Dinh Cậu, khi thủy triều xuống thấp để lộ ra các lớp cát kết có phương vị hướng dốc 220o, góc dốc 15o (Hình 2). Thế nằm đá cát kết ở đây phản ánh cấu trúc đơn nghiêng (cuesta) của đảo Phú Quốc.

Hình 2. Cát kết có phương vị hướng dốc 220o (mũi tên vàng)
Hình 2. Cát kết có phương vị hướng dốc 220o (mũi tên vàng)

Đọc tiếp “MŨI ĐÁ DINH CẬU – MỘT GEOSITE HẤP DẪN CỦA ĐẢO PHÚ QUỐC” →

VÀI NÉT VỀ ĐỊA CHẤT MÔI TRƯỜNG và CẢM NGHĨ SAU KHI BỐC THĂM ĐẤT NỀN DỰ ÁN 245 ĐẠI HỌC QUỐC GIA

On Bởi haquanghaiTrong Tin tức, Địa chất môi trường3 phản hồi
  1. Thêm tí hy vọng sau 16 năm

Tuần qua, sau khi bốc thăm đất nền “Dự án 245 Đại học Quốc gia” mọi người có vẻ được chút niềm vui. Thú thật, qua 16 năm đóng tiền mình không còn trông mong gì ở dự án này nữa, coi như đây là đầu tư rủi ro và đã thất bại. Vì vậy mình cũng không có dự định  bốc thăm. Cô Huệ, cô Thảo gửi mail thông báo về lịch bốc thăm đất nền, mình chỉ xem qua, không ý kiến gì. Đến sáng thứ 5, trưởng khoa môi trường (cô Hiền) đi bốc thăm và thúc dục mình cứ đi bốc đi, nếu không thích thì chuyển lại cho cô “sáng nay cả thày Cảnh, cô Thảo đi đấy”.

Gọi điện cho thày Tú, thống nhất sáng mai (ngày bốc thăm cuối cùng) hai anh em cùng đi. Tại điểm bốc thăm, mình được chỉ định làm chứng dấu niêm phong cho thùng thư  lô 300, được bốc đầu tiên và được lô 294 m2, khu 1S, gần cây xanh (CX4) và công viên (CX8), một chị bốc sau mình được lô hai mặt tiền (sướng rên), mọi người chúc mừng hai người. Thày Tú bốc thùng 200, được lô 189 m2, khu 1O gần với khu mình. Thày Tú chụp hình tổng thể khu dự án và cận cảnh lô đất của của hai người. Hai anh em phấn khởi ra mặt, rút điện thoại báo tin cho các bà xã, không quên gọi điện cho cô Thảo (người tích cực cung cấp thông tin về đất và đốc thúc mọi người đi bốc thăm và bốc được lô đất gần 300 m, cười vui vẻ và đã lên  kế hoạch tương lai cho lô đất này).

Chiều thày Tú gửi ảnh khu dự án trên Google Earth kèm theo lời “Kính chúc Thầy Hải, Thầy Cảnh, Cô Hiền, Cô Thảo, Cô Loan, Thầy Tú có miếng đất đẹp, ngủ ngon”.

Nhân đây, mình viết vài nét về địa chất môi trường khu vực dự án.

  1. Địa chất và địa mạo khu vực

Dự án nằm trong vùng Bưng sáu xã (trước đây là vùng nam quận Thủ Đức), nay thuộc quận 9, thành phố HCM. Đây là vùng đồng bằng đầm lầy có độ cao phổ biến là 1 m, bề mặt bằng phẳng, bị ngập khi triều cao, bị chia cắt mạnh bởi mạng kênh rạch chằng chịt với mật độ phân cắt từ  4 đến 8 km/km2 (Hình 1). Các kênh, rạch chịu ảnh hưởng của chế độ thuỷ triều, dừa nước mọc theo bờ. Trên bề mặt đồng bằng phân bố rải rác vài gò đất cao, đó là các “giồng” cát có phương kéo dài á vĩ tuyến. Các giồng cát cao hơn bề mặt đồng bằng từ 1 đến 2 m. Giồng cát là địa hình thuận lợi để dân cư tập trung, lớn nhất là giồng Ông Tố thuộc xã Bình Trưng (giồng Ông Tố có nghĩa trang Văn Giáp, nơi có mộ AHLS Nguyễn Văn Trỗi).

Hình 1. Ảnh Landsat TM năm 1992. Vùng đất thấp (đầm lầy) có màu đỏ và nâu thẫm

Hình 1. Ảnh Landsat TM năm 1992. Vùng đất thấp (đầm lầy) có màu đỏ và nâu thẫm Đọc tiếp “VÀI NÉT VỀ ĐỊA CHẤT MÔI TRƯỜNG và CẢM NGHĨ SAU KHI BỐC THĂM ĐẤT NỀN DỰ ÁN 245 ĐẠI HỌC QUỐC GIA” →

GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU

On Bởi haquanghaiTrong Du lịch địa chất, Tin tứcĐể lại bình luận

Hà Quang Hải

I. Công viên Địa chất Toàn cầu là gì?

Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO là những khu vực địa lý riêng biệt, thống nhất gồm các điểm địa chất và cảnh quan có ý nghĩa quốc tế, được quản lý bằng một khái niệm tổng thể bao gồm việc bảo vệ, giáo dục và phát triển bền vững. Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO sử dụng di sản địa chất kết hợp với tất cả các khía cạnh khác về di sản thiên nhiên và văn hóa của khu vực nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết các vấn đề chính mà xã hội đang phải đối mặt, chẳng hạn như sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên trái đất, giảm nhẹ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và giảm tác động của thiên tai. Bằng cách nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của di sản địa chất của khu vực, Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO cung cấp cho người dân địa phương niềm tự hào và gắn bó cuộc sống của họ với khu vực. Việc tạo ra các doanh nghiệp địa phương đổi mới, những việc làm mới và các khóa học đào tạo chất lượng cao được kích thích khi các nguồn thu nhập mới được tạo ra thông qua du lịch địa chất, trong khi nguồn tài nguyên địa chất của khu vực được bảo vệ [1].

II. Các tiêu chí để Công viên Địa chất Toàn cầu

Theo UNESCO, các tiêu chí [2] để phát triển CVĐCTC có thể tóm tắt như sau:

  1. Qui mô và khung cảnh

CVĐCTC phải là khu vực có ranh giới rõ ràng và có diện tích đủ lớn để phục vụ phát triển kinh tế và văn hóa địa phương (chủ yếu thông qua du lịch). Mỗi CVĐC phải thể hiện được một loạt điểm địa chất (geosite) có ý nghĩa mang tầm quốc tế, khu vực và/hoặc quốc gia. Các điểm địa chất này có tầm quan trọng từ quan điểm khoa học, sự hiếm có, giáo dục và/hoặc thẩm mỹ.

  1. Quản lý và tham gia của địa phương

Thành công trong quản lý CVĐCTC chỉ có thể đạt được thông qua sự tham gia sâu sắc của địa phương. Sáng kiến tạo nên CVĐC phải đến từ cộng đồng/chính quyền địa phương với cam kết mạnh mẽ để phát triển và thực thi kế hoạch quản lý đáp ứng các nhu cầu kinh tế cho người dân địa phương, trong khi bảo vệ cảnh quan (địa chất) nơi họ sinh sống. Đọc tiếp “GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU” →

THAM GIA ĐOÀN KHẢO SÁT CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT BÌNH CHÂU – LÝ SƠN (BINH CHAU – LY SON GEOPARK)

On Bởi haquanghaiTrong Du lịch địa chất, Tin tức1 Bình luận

Chuyến khảo sát đảo Lý Sơn (cù lao Ré, cù lao Bờ Bãi) và dải ven biển Bình Châu cùng với các nhà khoa học trong và ngoài nước từ nhiều chuyên ngành khác nhau cho thấy các geosite (di sản địa chất, địa mạo) trong khu vực này có giá trị cao về khoa học Trái đất, đặc biệt về hoạt động núi lửa. Các tác động lâu dài của ngoại sinh, nhất là của biển cả đã tạo nên các geosite (địa mạo) đa dạng như: thềm biển, bãi biển, hang biển, cầu thiên nhiên, vách biển (cổ và trẻ), đê biển cổ, lòng sông cổ…của khu vực. Các geosite này có tiềm năng để phát triển thành Công viên Địa chất toàn cầu.

Ngoài các giá trị về khoa học địa chất, một số geosite còn có các giá trị về văn hóa, lịch sử, tâm linh như các đê cát cổ, thềm biển liên quan đến văn hóa Sa Huỳnh, cù lao cổ liên quan đến văn hóa Chăm và đặc biệt cù lao Ré, nơi lưu trữ những dấu ấn đậm nét một thời của ông, cha ta gìn giữ biển đảo của tổ quốc.

Là người đã hướng dẫn sinh viên quê ở Lý Sơn thực hiện khóa luận về du lịch địa chất và tham gia đợt khảo sát này, tôi đánh giá cao quyết định của UBND tỉnh Quảng Ngãi về việc xây dựng Công viên Địa chất toàn cầu Bình Châu – Lý Sơn nhằm bảo vệ, bảo tồn các di sản tự nhiên quí giá này.

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Công ty Đoàn Ánh Dương đã tạo cho tôi cơ hội tham gia đợt khảo sát đa ngành này; đặc biệt cảm ơn ông Đoàn Sung (Chủ tịch hội đồng quản trị) người có những ý tưởng hay về bảo tồn các di sản tự nhiên, di sản văn hóa gắn với sự phát triển kinh tế cộng đồng và là người đã tạo mọi điều kiện để đoàn công tác hoàn thành những nội dung của đợt khảo sát.

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến TS. Nguyễn Ngọc Thu, đồng nghiệp rất gần gũi với tôi từ phương án đo vẽ Bản đồ địa chất và khoáng sản 1:50.000 thành phố Hồ Chí Minh (1981-1987) và các đề tài về Địa chất môi trường khi cùng công tác tại Liên đoàn Địa chất 6. TS. Nguyễn Ngọc Thu cũng là người giới thiệu tôi với Công ty Đòan Ánh Dương để tham gia đợt khảo sát này.

Dưới đây là một vài đoạn trích từ nhật ký chuyến công tác. Đọc tiếp “THAM GIA ĐOÀN KHẢO SÁT CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT BÌNH CHÂU – LÝ SƠN (BINH CHAU – LY SON GEOPARK)” →

THỰC ĐỊA BỔ SUNG ĐẢO PHÚ QUỐC

On Bởi haquanghaiTrong Tin tứcĐể lại bình luận

Kém 1 ngày tròn 1 tháng sau bảo vệ hội đồng cấp chuyên môn, theo góp ý của Hồi đồng, NCS. Lê Hoài Nam cùng thày hướng dẫn trở lại Phú Quốc để tiến hành một số lộ trình bổ sung cho đề tài luận án “Nghiên cứu xói lở bờ biển đảo Phú Quốc trong điều kiện mực nước biển dâng”. Trọng tâm lộ trình bổ sung là kiểm tra bậc thềm biển cao 100 m và lập mặt cắt địa mạo cắt ngang đảo Phú Quốc, ngoài ra tiến hành khảo sát lặp lại một số điểm xói lở bờ biển.

14 giờ ngày 24 tháng 3, tới nhà nghỉ An Dương, thị trấn Dương Đông. Triển khai phân tích bản đồ, ảnh viễn thám, lên lộ trình bổ sung cho đợt khảo sát 5 ngày. 15:30 điểm lộ đầu tiên tại yên ngựa giữa dãy Dương Đông và núi Suối Đá quan sát thềm bậc 5, nơi đang được san lấp mặt bằng để xây dựng khách sạn. Đi về phía tây 500 m quan sát bề mặt thềm 100 m có dạng đỉnh bằng khá rõ. Vách mới san ủi cắt dọc sườn đồi thềm.

Thềm biển bậc 6 (cao 100 m) phía đông đỉnh 199 dãy Dương Đông
Thềm biển bậc 6 (cao 100 m) phía đông đỉnh 199 dãy Dương Đông

Ngày 25 tiến hành xác định các bậc thềm theo tuyến mặt cắt phía bắc núi Khu Tượng (253 m). Một hệ thống bậc thềm hiện diện tại đây từ thềm 2 đến thềm 6. Bề mặt thềm 6 phía bắc núi Khu Tượng cao 100 m, khá bằng phẳng, diện tích tới 300 m2.

Thềm biển bậc 6 cao 100 m, phía bắc núi Khu Tượng (253 m)
Bề mặt thềm biển bậc 6 cao 100 m, phía bắc núi Khu Tượng (253 m)

Ngày 26, khảo sát dọc bờ biển Cửa Cạn, Vũng Bàu và phía nam Bãi Dài. Nhìn chung xói lở vẫn đang tiến triển.

Xói lở bờ biển tại Cửa Cạn
Xói lở bờ biển tại Cửa Cạn
Xói lở bờ biển tại Bãi Dài
Xói lở bờ biển tại Bãi Dài

Đọc tiếp “THỰC ĐỊA BỔ SUNG ĐẢO PHÚ QUỐC” →

BIẾN ĐỔI HÌNH THÁI LÒNG SÔNG TIỀN VÀ SÔNG HẬU GẦN ĐÂY: TÁC ĐỘNG RÕ RỆT CỦA KHAI THÁC ĐÁY SÔNG VÀ LIÊN CAN ĐẾN SỰ MẤT ỔN ĐỊNH ĐỒNG BẰNG

On Bởi haquanghaiTrong Địa chất môi trườngĐể lại bình luận

Guillaume Brunier, EdwardJ.Anthony, Marc Goichot, Mireille Provansal, Philippe Dussouillez

TÓM TẮT

Đồng bằng sông Cửu Long là đồng bằng lớn thứ ba trên thế giới với dân cư đông đúc, được bao bọc đáng kể bởi các công trình kỹ thuật và đê bao để bảo vệ người dân và cơ sở hạ tầng trước các trận bão, lũ và các trại nuôi tôm khỏi nước mặn xâm nhập. Áp lực phát triển kinh tế ở Việt Nam và các nước thượng nguồn đã dẫn đến việc xây dựng một số đập thủy điện ở Trung Quốc và khai thác vật liệu đáy sông mạnh mẽ. Những hoạt động phát triển này đã ảnh hưởng đến động lực đồng bằng theo nhiều cách khác nhau.

Trong nghiên cứu này, những biến đổi hình thái lòng sông Tiền và sông Hậu, hai sông chính trong phạm vi đồng bằng kéo dài 250 km từ biên giới Campuchia đến bờ biển được phân tích bằng số liệu đo sâu lòng sông năm 1998 và 2008. Kết quả phân tích cho thấy sự biến đổi đáy sông mạnh mẽ và bất thường trong giai đoạn 10 năm, trong đó đáng kể là sự hạ thấp và mở rộng của nhiều hố sâu.

Độ sâu trung bình cả hai sông tăng hơn 1,3 m. Cả hai sông có sự mất đi vật liệu đáy đáng kể, tương đương nhau: 90 triệu m3 ở sông Tiền và 110 triệu m3 ở sông Hậu trong giai đoạn 10 năm. Những tổn thất rất lớn này chỉ trong thời gian tương đối ngắn và mối tương quan yếu giữa sự khoét sâu đáy sông và các thông số thủy lực cho thấy những biến đổi hình thái rõ rệt này không cân bằng với điều kiện dòng chảy và vận chuyển trầm tích, và do đó không liên quan đến những biến đổi về chế độ thủy văn sông. Chúng tôi cho rằng khai thác vật liệu đang diễn ra trên quy mô rất lớn trong các sông đồng bằng sông Cửu Long và thượng lưu của đồng bằng này là nguyên nhân chính của những thay đổi hình thái gần đây.

Những biến đổi này được coi là đóng góp tích cực vào xói lở tràn lan bờ sông và bờ biển ở đồng bằng sông Cửu Long. Các hoạt động khác làm biến đổi hình thái lòng sông bao gồm các tuyến đê, kè trên đồng bằng. Vai trò của các đập thủy điện hiện có ảnh hưởng đến hình thái đáy sông vẫn chưa rõ do không có dữ liệu đáng tin cậy về tải lượng trầm tích sông Mê Công. Phát triển đập thủy điện qui mô lớn trên dòng chính sông Mê Công sẽ có những tác động tích lũy cùng với khai thác vật liệu làm gia tăng biến đổi hình thái, sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến các vùng đồng bằng, đặc biệt là sự thiếu hụt trầm tích và xói lở bờ biển.

Hình 1: Đồng bằng sông Cửu Long với sông Tiền (Mekong) và sông Hậu (Bassac)
Hình 1: Đồng bằng sông Cửu Long với sông Tiền (Mekong) và sông Hậu (Bassac)

Đọc tiếp “BIẾN ĐỔI HÌNH THÁI LÒNG SÔNG TIỀN VÀ SÔNG HẬU GẦN ĐÂY: TÁC ĐỘNG RÕ RỆT CỦA KHAI THÁC ĐÁY SÔNG VÀ LIÊN CAN ĐẾN SỰ MẤT ỔN ĐỊNH ĐỒNG BẰNG” →