Điện gió và điện mặt trời sắp rẻ hơn nhiệt điện

Giá của các loại năng lượng tái tạo đang giảm nhanh hơn so với dự đoán từng được đưa ra chỉ cách đây vài năm nhờ các công nghệ mới điển hình như những turbine gió khổng lồ.

Hình 1

Đó là kết luận vừa được Bloomberg New Energy Finance (BNEF) đưa ra. Theo ước tính của nhà sáng lập BNEF Michael Liebreich, năng lượng sạch sẽ chiếm tới 86% trong tổng số 10.200 tỷ USD dự đoán sẽ được rót vào ngành công nghiệp năng lượng từ nay đến năm 2040.

Trong 1 bài thuyết trình ở London tuần trước, Liebreich cho rằng với các công nghệ phát triển giúp giảm chi phí của các trang trại điện gió và điện mặt trời, khó có thể tránh khỏi việc ở nhiều nơi trên thế giới năng lượng sạch sẽ có tính kinh tế cao hơn so với nhiên liệu hóa thạch.

Có thể nhìn thấy rõ ràng sự phát triển vượt bậc của công nghệ điện gió trong biểu đồ dưới đây. Công suất và kích thước của các turbine gió đã tăng lên nhanh chóng.

Hinh 2

Kể từ khi bắt đầu thu thập dữ liệu vào năm 2004, BNEF đã nhìn thấy xu hướng các máy móc trong ngành công nghiệp điện gió ngày càng có kích thước to hơn và công suất cũng lớn hơn. Siemens AG và Vestas Wind Systems A/S đang cung cấp turbine có vòng quay cánh quạt lớn hơn cả 1 chiếc máy bay thân rộng Airbus A380.

Hào hứng với triển vọng trong thập kỷ tới sẽ có những turbine gió khổng lồ, nhà đầu tư của các trang trại điện gió ngoài khơi của Đức đã hứa hẹn các dự án tiếp theo sẽ không cần phải nhận sự trợ cấp của Chính phủ.

“Một trong số nhiều lý do khiến chi phí sản xuất điện gió giảm mạnh là những turbine mới thực sự là những con quái vật”, Liebreich nói. “Hãy tưởng tượng turbine cao hơn cả tòa tháp Shard”.

Liebreich chỉ ra 2 thời điểm bước ngoặt quan trọng sẽ khiến công nghệ sản xuất điện bằng khí đốt và than đá trở nên kém hấp dẫn vì chi phí sản xuất năng lượng tái tạo quá rẻ.

“Thứ nhất là khi năng lượng gió và năng lượng mặt trời trở nên rẻ hơn tất cả mọi thứ”. Ví dụ, ở Nhật Bản, đến năm 2025 chi phí để xây 1 nhà máy điện mặt trời sẽ rẻ hơn so với nhà máy nhiệt điện. Thị trường Ấn Độ sẽ đạt được cột mốc này vào năm 2030.

Hình 3

Thời điểm quan trọng thứ hai là khi chi phí để vận hành các nhà máy điện cũ chạy bằng khí đốt và than đá còn cao hơn so với việc lấy năng lượng từ gió và ánh mặt trời. BNEF dự báo điều này sẽ xảy ra vào khoảng năm 2025, ở cả Đức và Trung Quốc.

Hình 4

Vì chi phí nhiên liệu ở từng nước là rất khác nhau, rất khó để đưa ra 1 mốc thời gian chắc chắn khi nào thì năng lượng tái tạo sẽ vượt qua năng lượng hóa thạch. Ví dụ, Brazil vẫn phụ thuộc vào các đập thủy điện trong khi Pháp chuộng điện hạt nhân. 2 công nghệ này ít được sử dụng ở hầu hết các nước.

Dẫu vậy, đối với Liebreich thì hiệu quả kinh tế mà điện gió và điện mặt trời đem lại ngày càng rõ ràng và đủ hấp dẫn để đi đến kết luận than đá không thể mãi mãi duy trì vị thế số 1 trên thị trường năng lượng toàn cầu, cho dù đó là mong muốn của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

“Ở Mỹ, than đá đang xuống dốc. Sẽ chẳng có ai làm cho than đá vĩ đại trở lại”, ông nói.

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/Bloomberg

http://cafef.vn/dien-gio-va-dien-mat-troi-sap-re-hon-nhiet-dien-20171127161052415.chn

Cuộc thi “Con người – Tài nguyên – Môi trường đới bờ”_Khóa 2016

IMG_1578478727447_1578480444244
Đến hẹn lại lên, sau khi kết thúc chuyến thực địa đới bờ, các Thầy Cô bộ môn tổ chức Cuộc thi “Con người – Tài nguyên – Môi trường đới bờ”để các bạn sinh viên báo cáo kết quả thực địa và dự thi/ triễn lãm các sản phẩm video clip, ảnh nghệ thuật, mô hình/ tranh và các bài cảm nhận về chuyến đi.
Ban giám khảo cuộc thi gồm thầy Hải, thầy Tự Thành, cô Phương Chi và cô Quế Nam. Vào 7:30 ngày 08/01/2020, tại phòng H 2.1, cuộc thi bắt đầu, các nhóm lần lượt báo cáo kết quả chuyên đề, diễn giải các sản phẩn triển lãm trong thời gian 15 phút; sau đó thầy cô góp ý để tiếp tục sửa chữa, hoàn thiện báo cáo.
Một số hình ảnh của buổi báo cáo:

 

20200108_081838Kim Ngân trình bày báo cáo ” Nước khoáng nóng Bình Châu”

20200108_080945

Trọng Hiếu trình bày báo cáo “Mỏ cát thủy tinh Bình Châu”

20200108_090248Phương Thi trình bày  “Bàu Trắng và tiểu sa mạc Hòa Thắng”

20200108_084557Nhóm Đức Hòa trình bày báo cáo ” Địa di sản Kê Gà” và tác phẩm tranh vẽ của Ngọc Giàu

20200108_085954Quốc Kiệt trình bày “Địa di sản Suối Tiên” và giới thiệu Mô hình ” Đá trong tim”

20200108_092017.jpg

Hiền Lương trình bày ” Titan trong cát đỏ” và poster cùng bài Vè thực địa
Vào lúc 10 giờ, cuộc thi kết thúc với kết quả các giải thưởng của cuộc thi như sau:
1. Giải báo cáo nhóm:
– Giải nhất: nhóm Phương Thi
– Giải nhì: nhóm Hoài Uyên
– Giải ba: nhóm Quốc Kiệt
IMG_1578478727901_1578480447851
2. Giải ảnh nghệ thuật:
– Giải nhất: tác phẩm Mưu sinh nghề chài lưới – Vũ Văn Tuyến
– Giải nhì: tác phẩm “Ngọn hải đăng” – Thúy Hường
– 2 Giải ba: “Chinh phục đồi cát Hòa Thắng” – Phương Thi, và “Chia xa” – Bích Liên
IMG_1578478728313_1578480453571
3. Giải video clip:
– Giải nhất: nhóm Đức Hòa
– Giải nhì: nhóm Hoài Uyên
– Giải ba: nhóm Phương Thi
IMG_1578478728228_1578480450910
4. Giải Poster: Hiền Lương
5. 2Giải vè: Hiền Lương và Hoài Uyên
6. Giải mô hình đá: Nhóm Quốc Kiệt
7. Giải tranh vẽ: Ngọc Giàu
IMG_1578478725780_1578480435980
Kết thúc buổi báo cáo, các em sinh viên gửi lời cảm ơn Thầy Cô về một chuyến đi thú vị, bổ ích và thật ý nghĩa.

IMG_1578478725503_1578480435388

Hy vọng những dấu ấn từ chuyến đi thực địa này sẽ là những kỷ niệm mãi không quên trong thời sinh viên của các em./.

Một số hình ảnh về đợt thực tập Môi trường và Tài nguyên đời bờ năm 2019

Năm nay, các thày cô phụ trách môn học Quản lý tổng hợp đới bờ và Tài nguyên Khoáng sản và bảo vệ môi trường dự kiến năng chất lượng chuyến thực tập Môi trường và Tài nguyên đới bờ bằng cách hướng dẫn các nhóm thực hiện chuyên đề ngay từ ngày bắt đầu môn học. Các nhóm chuẩn bị poster bài giảng ngoài trời như trình bày báo cáo tại hội nghị khoa học. Tuy vậy, chuyến thực tập Môi trường và Tài Nguyên đời bờ tưởng như không thực hiện được do chương trình đào tạo thay đổi mà ngay cả người phụ trách cũng không được biết, khoa thay đổi hình thức tự chọn nên chỉ có khoảng 10 sinh viên đăng ký môn học. Cuối cùng thày trưởng bộ môn nói với sinh viên thế nào đó, rồi môn học vẫn tiến hành và đợt thực tập vẫn được thực hiện theo yêu cầu của sinh viên.

Cũng có những thay đổi hiện trạng tại những điểm thực tập mà không thể biết trước như đồi cát thủy tinh Bình Châu nay đã bị san phẳng, điểm Suối Tiên phải trả tiền, lối xuống khe rãnh xâm thực nay có rào thép gai hạn chế đi lại do đất đai được phân lô…

Điểm sáng của chuyến đi này chính là việc trình bày chủ đề của các nhóm ngay tại thực địa. Các nhóm trình bày, thày bổ sung rồi mọi người khảo sát thực tế để hoàn thiện tài liệu báo cáo. Dưới đây là một số hình ảnh của đợt thực tập này.

Cẩm Nhung trình bày các công trình chống xói lở tại cửa Lộc An
Stabiplage chỉ còn là di tích tại cửa Lộc An
Phương Khanh trình bày mỏ cát thủy tinh Bình Châu
Đồi cát thủy tinh đã bị san phẳng, không thể tiến hành đo đạc để đánh giá trữ lượng
Hoài Uyên trình bày về sự hình thành, chất lượng và sử dụng nước khoáng nóng Bình Châu
Nước thải đổ trực tiếp vào cảng cá La Gi
Thùng chứa rác “còn mới” tại P.Bình Tân, La Gi
Thăm quan đồng muối Thanh Phong, Tân Thuận, Hàm Thuận Nam
Toàn đoàn trước nhà thờ Cửa Cạn, Thanh Phong
Kê Gà nhìn ra biển vẫn đẹp
nhưng.. Kê Gà nhìn vào đất liền thật nhếch nhác
Quốc Kiệt trình bày địa di sản Suối Tiên tại nơi suối đổ ra biển
Những thứ này do Công ty Green Dragon đặt ven Suối Tiên (trông thật nhếch nhác) để thu tiền du khách
Phương Thi trình bày về sự hình thành Bàu Trắng và tiểu sa mạc Hòa Thắng
Đồi cát ven Bàu Ông dường như đã di chuyển
Đại diện nhóm 10 trình bày về titan trong cát đỏ Phan Thiết, những hệ lụy về môi trường khi khai thác
Huỳnh Như trình bày về sự hình thành khe rãnh xâm thực và các vấn đề môi trường liên quan
Lô đất cạnh khe rãnh đã được rào chắn
Nghe anh Cường giới thiệu về điện gió Phú Lạc
Nghe giảng về địa di sản Cổ Thạch
Năm nay có thêm một số hố bê tông chứa rác, nhưng làm cho bãi biển nhếch nhác thêm.

Lời kết cho phần này là hình ảnh 1) với thày Ngân, cảm ơn thày rất nhiều vì sự cộng tác hàng chục năm trong các chuyến thực địa hướng dẫn sinh viên và 2) với thày Thành vì sự hỗ trợ để chuyến thực tập năm nay được thực hiện.

Với thày Nguyễn Trường Ngân
Với thày Lê Tự Thành

H & H

Người dân Phú Quốc bàng hoàng vì gần 1 km bờ biển sạt lở

Hoàng Trung

Đến sáng 1.9, nhiều người dân ở các tổ 6, 7, 8, 9 thuộc KP9 (TT. Dương Đông, huyện đảo Phú Quốc, Kiên Giang) vẫn chưa hết bàng hoàng khi ngồi nhìn phần bờ biển trước mặt nhà mình bị sóng đánh làm sạt lở.

Bờ biển bị sạt lở khiến căn nhà của bà Thuý luôn trong tình trạng nguy hiểm

Từ chiều đến sáng hôm sau mất 1km bờ biển

Người dân đảo ngọc Phú Quốc vô cùng lo lắng khi cho rằng nếu tình trạng này kéo dài, căn nhà của họ nằm bên trong cũng sẽ chịu chung số phận trong thời gian không lâu sau này.

Ông Tăng Văn Dũng (49 tuổi, ngụ tổ 9, KP9) cho biết ông đã sống ở đây hơn 30 năm. Ông bàng hoàng kể lại, sự việc xảy ra vào khoảng 15 giờ ngày 30.8, khi đó biển có sóng lớn đã đánh mạnh vào bờ làm một cây dừa to đổ ngã. Sóng đã đánh dần vào bên trong bờ biển và đến sáng ông thức dậy thì đã thấy một cảnh tượng tan hoang, 1 đoạn bờ biển gần 1km đã không còn nữa.

Mặc dù vị trí bị sạt lở vẫn còn cách nhà ông Dũng một con đường nhỏ, nhưng ông Dũng vẫn lo lắng nếu tình trạng này không được khắc phục, sẽ không lâu sau, căn nhà ông đang ở và nhiều nhà dân xung quanh cũng chịu chung số phận.

Người dân làm tạm đê chắn sóng trong khi chờ chính quyền giúp đỡ.
Cây dừa gãy đổ, phơi gốc rễ lên trên
Sóng đánh làm tường nhà bị nứt, vết nứt khá rộng
Dân mua đá về tự làm đê chắn sóng
Cảnh tượng bờ biển sạt lở sát nhà dân ở tổ 9, KP9

Ông Dũng cho rằng nguyên nhân gây sạt lở do sóng lớn, có lẽ là do ảnh hưởng của cơn bão số 4. Tuy nhiên, bà Lê Ngọc Thuý (38 tuổi, ngụ tổ 9, KP9) thì cho rằng ngoài sóng lớn ra thì việc khai thác cát quá nhiều tại khu vực này trong thời gian gần đây đã làm cho đáy biển ở đây sụp xuống tạo thành một lòng chảo. Gần đây do tình hình biến đổi khí hậu, nước biển dâng cao, sóng biển đánh vào bờ đã kéo cát từ trong bờ ra nên gây sạt lở như vậy. Riêng bà Thuý cho biết đã bị sóng đánh hư hết 3 căn nhà.

Bà Thuý còn cho biết, từ hơn 1 năm trước, do lo sợ tình trạng lấy cát quá mức làm cho nước biển tràn vào sẽ khiến khu vực mình sinh sống bị nhiễm mặn nên đã phản ánh với chính quyền địa phương, thế nhưng đến nay không thấy một cơ quan nào đến xem xét xử lý.

Bờ biển lở sát vách nhà dân

Nếu tình trạng này không được khắc phục, nhiều hộ dân lo lắng nhà sẽ bị sóng đánh sụp theo

Nhà từng cách bờ 50m nay nằm gọn trên bãi biển

“Trước đây nhiều nhà dân có đất cất nhà ở cách bờ biển 50m, thế nhưng hiện giờ nhiều nhà đã phải bị rơi vào tình trạng sóng biển đánh đến tận vách”, bà Thuý nói.

“Nhà đất chúng tôi có giấy tờ hẳn hoi, nằm cách bờ biển 50m, thế nhưng giờ đây căn nhà tôi đang sử dụng tự nhiên nằm gọn trên bãi biển, thử hỏi chúng tôi phải sống làm sao”, bà Thuý chia sẻ.

Theo ghi nhận của Thanh Niên, đoạn bị sạt lở kéo dài từ tổ 6 đến tổ 9 của KP9 gần 1km, độ rộng sạt lở trung bình khoảng 10m. Chỉ tay về phía biển cách bờ chừng 100m, người dân cho biết cách đây khoảng 20 năm trước, bờ biển nằm ở đó.

Trên bờ biển, nhiều cây dừa cao to hơn chục mét nằm ngã sóng xoài trên bãi cát, gốc bị bật ngượi nằm hướng lên trên, một số nhà bị sóng đánh bật cả móng, tường nứt nhiều đoạn dài với vết nứt rộng đến nổi có thể thò tay vào.

Cũng theo ghi nhận, tại tổ 6, nhiều người dân đang thuê xe cuốc để đưa những hòn đá to xuống biển làm đê chắn sóng.

Bà Nguyễn Thị Thuý Lệ (39 tuổi, ngụ tổ 6, KP9) cho biết đã phải mua đá về làm việc này. Tại nhà bà Lệ, sóng đánh vào tạo thành một hố hàm ếch sâu gần 2m trong nhà. Bà rất lo lắng về an toàn của các thành viên trong gìa đình mình.

Trao đổi với Thanh Niên, ông Mai Văn Huỳnh, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND H.Phú Quốc cho biết vẫn chưa nắm được thông tin, sẽ cho kiểm tra lại.

https://thanhnien.vn/doi-song/nguoi-dan-phu-quoc-bang-hoang-vi-gan-1km-bo-bien-sat-lo-1120942.html

 

Chuyên gia Nhật: Sở TN&MT TP.HCM chưa hiểu công nghệ làm sạch sông Tô Lịch

Chuyên gia Nhật Bản cho rằng báo cáo của Sở TN&MT TP.HCM có nhiều nhận định sai về công nghệ Nano-Bioreactor đang áp dụng tại sông Tô Lịch.

Sở TN&MT TP.HCM mới đây có công văn gửi UBND TP về đề xuất xử lý nước kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, rạch Xuyên Tâm và kênh 19/5 của công ty cổ phần cải thiện môi trường Việt Nhật (JVE).

Sau khi tham khảo thông tin và tài liệu, Sở TN&MT đưa ra đánh giá, nhận xét ban đầu về khả năng phân hủy bùn và các chất ô nhiễm, khả năng cung cấp oxy mà JVE đưa ra. Sở TN&MT cho biết cần theo dõi, đánh giá sự hiệu quả việc làm sạch sông Tô Lịch bằng công nghệ Nano-Bioreactor rồi mới tính chuyện áp dụng cho xử lý nước kênh rạch ở TP.HCM.

Các chuyên gia thuộc Tổ chức xúc tiến Thương mại – Môi trường Nhật Bản cho rằng báo cáo mà Sở TN&MT gửi có nhiều nhận định sai về công nghệ Nano-Bioreactor của Nhật Bản. Do vậy, phía chuyên gia Nhật Bản chính thức phản đối báo cáo này.

Nguồn oxy được cung cấp “vô tận”

Sở TN&MT TP.HCM cho rằng khả năng cung cấp oxy “vô tận” là không thể vì các máy tạo khí cần cung cấp năng lượng, nếu ngưng cung cấp điện thì các máy này sẽ không hoạt động.

Tổ chức xúc tiến Thương mại – Môi trường Nhật Bản cho biết công nghệ Nano-Bioreactor có 2 nguồn tạo ra oxy. Thứ nhất là hệ thống máy Nano (có dùng điện) tạo ra trực tiếp oxy, thứ hai yếu tố tạo ra oxy “vô tận” là các tấm vật liệu thiên nhiên Bioreactor (không dùng điện).

Vật liệu Bioreacror được làm từ đá núi lửa dạng tổ ong, xốp, được chế tạo qua bí quyết đặc biệt của phát minh tại Nhật Bản, sau khi được đặt trong nước là việc cung cấp các “giá thể” dạng tổ ong để vi sinh vật trú ngụ và phát triển, do vậy nó kích hoạt được hầu hết các vi sinh vật ở cả 3 dạng hiếu khí, thiếu khí nhưng chủ yếu là vi sinh vật yếm khí, các vi sinh vật này tiết ra rất nhiều enzyme.

Theo nghiên cứu khoa học tại Nhật Bản, các enzyme này cung cấp năng lượng rất lớn và liên tục cho phân tử nước, giải phóng oxy từ trong phân tử nước từ đó cung cấp nguồn oxy vô tận.

Chứng minh cho nhận định sai của Sở TN&MT TP.HCM, JVE cho biết tháng 5/2017, công nghệ Bioreactor phiên bản đầu tiên đã thực hiện tại hồ Hạnh Phúc (Kiến An, Hải Phòng). Sau theo dõi sau hơn 2 năm, mặc dù không cần bổ sung hay bảo trì, nhưng theo kết quả phân tích của Viện Tài nguyên và Môi trường Biển (Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ VN) hàm lượng oxy hòa tan trong nước vẫn luôn duy trì, cá sinh trưởng tốt không bị tái ô nhiễm.

Kích hoạt vi sinh vật

Trong báo cáo, Sở TN&MT TP.HCM cho biết giải pháp Nano-Bioreactor không kích hoạt đủ số lượng vi sinh vật mà cần kết hợp việc sử dụng các loại thực vật nước mới mang lại hiệu quả.

Chuyên gia Nhật Bản cho rằng đây là thông tin không chính xác. Công nghệ Nano kích hoạt các vi sinh vật hiếu khí, công nghệ Bioreactor là giá thể để kích hoạt vi sinh vật yếm khí (có thêm một phần vi sinh vật thiếu khí và hiếu khí).

Công nghệ này hiện đang áp dụng tại dự án xử lý tại hồ Hùng Thắng (TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh), thí điểm tại một góc Hồ Tây. Kết quả phân tích số liệu khoa học do Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ VN thực hiện cho thấy chất lượng nước, lượng vi sinh vật có hại giảm, số lượng vi sinh vật có lợi tăng hàng chục ngàn lần.

Sở TN&MT TP.HCM nhận định một yếu tố nữa mà công nghệ của JVE chưa đáp ứng là thời gian xử lý, phục hồi cần 2-3 tháng trong khi nước thải ra hàng ngày.

Về vấn đề này, Tổ chức xúc tiến Thương mại – Môi trường Nhật Bản cho biết Sở TN&MT chưa hiểu về quy trình công nghệ đang áp dụng tại sông Tô Lịch. Sau khi phân hủy lượng bùn hữu cơ ô nhiễm ở tầng đáy thành khí CO2 và nước H2O, dù nước thải từ bên ngoài có đổ vào liên tục hàng ngày nhưng sẽ được xử lý ngay mà không cần thu gom, tách nước thải từ nguồn, không luân chuyển nước thải đi nơi khác, không dồn chất ô nhiễm xuống hạ lưu.

Còn thời gian 2-3 tháng là xử lý phân hủy bùn hữu cơ mà không cần nạo vét cơ học chứ không phải là riêng thời gian xử lý nước thải.

Ngoài ra, chuyên gia Nhật cũng cho rằng những thông tin trong báo cáo mà Sở TN&MT TP.HCM đưa ra về khả năng phân hủy bùn và các chất ô nhiễm, nguyên lý phân hủy chất ô nhiễm của công nghệ Nano-Bioreactor, nguyên lý xử lý nitơ, phốt pho của công nghệ Nano-Bioreactor cũng đều chưa chính xác.

Thành Nam

https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/moi-truong/chuyen-gia-nhat-so-tn-mt-tp-hcm-chua-hieu-cong-nghe-lam-sach-song-to-lich-559247.html

 

Phú Quốc: Đảo ngọc thành… đảo ngập!

Tình trạng ngập sâu trên đảo một phần do ảnh hưởng bão, mưa lớn kéo dài nhiều ngày, song cần nghiêm túc nhận diện nguyên nhân chính để có giải pháp khắc phục

Mấy ngày qua, gần như toàn bộ khu vực đô thị trên đảo Phú Quốc đều bị ngập, có nơi sâu cả mét nước. Nhiều tuyến đường tại thị trấn Dương Đông, các xã Cửa Dương, Cửa Cạn, Dương Tơ chìm trong nước. Buôn bán đình trệ, giao thông ách tắc, hàng trăm hộ dân phải sơ tán, hàng ngàn người được huy động để hỗ trợ, khắc phục tình hình.

Phát triển nóng và hệ lụy

Tình trạng ngập sâu trên đảo một phần do ảnh hưởng cơn bão số 3, mưa lớn kéo dài nhiều ngày. Nhưng không cần những luận cứ khoa học, kết quả dự báo, nhận xét của người dân là rất đáng quan tâm: “Đừng đổ lỗi cho ông trời, trên đảo năm nào mà không có mưa nhưng sao trước đây không ngập mà nay hễ mưa là ngập!?”. Cần nghiêm túc nhìn nhận nguyên nhân chính gây ngập lụt trên đảo để có giải pháp khắc phục trước khi quá muộn.

Chưa bao giờ đảo Phú Quốc ngập nặng như những ngày qua Ảnh: HOÀNG TUẤN

Mấy năm qua, Phú Quốc như một đại công trường thu hút rất nhiều dự án đầu tư tầm cỡ. Lượng du khách tăng từ 25%-50% mỗi năm. Năm 2018 có khoảng 4 triệu du khách đến đảo này, nhiều hơn gần 40 lần dân cư trên đảo.

Yêu cầu phát triển không được phá rừng, bê-tông hóa đảo ngọc, đánh đổi môi trường lấy dự án đầu tư. Nhưng trong thực tế, hoạt động kinh tế với cường độ cao đã và đang phá vỡ cảnh quan thiên nhiên, làm mất dần các “túi chứa nước” tự nhiên bao đời nay trên đảo. Không gian trữ nước vốn là đất rừng, sông, suối tự nhiên đã dần biến mất, nhường chỗ cho “đất vàng” các khu đô thị, dân cư, các dự án du lịch hoành tráng từ hấp lực của các cơn sốt đất.

Ngay cả khu đất rừng Bắc đảo vốn là lá phổi xanh của Phú Quốc cũng phải nhường một phần diện tích cho các dự án du lịch. Quy hoạch, quản lý quy hoạch đất đai, xây dựng yếu kém, trật tự đô thị lộn xộn. Phát triển đảo chạy theo lợi ích trước mắt, thiếu giải pháp đồng bộ. Hệ thống xử lý rác thải, nước thải, cấp nước trên đảo quá tải, chưa được đầu tư. Các khu dân cư, đô thị vô tư xả thải bừa bãi, cướp mất không gian của nước… Từ đó, ngập lụt là điều không tránh khỏi.

Bao giờ thôi hết ngập?

Trong khi đường sá, sân bay, bến cảng và nhiều dự án du lịch quy mô lớn được đầu tư trên đảo, lưới điện quốc gia vượt biển, đường cáp quang ra đảo thì các dự án xử lý rác thải, cấp, thoát nước vẫn ì ạch. Với tốc độ phát triển kinh tế – xã hội, dân cư và du khách tăng nhanh, huyện đảo đang đứng trước tình trạng khát nước sạch, thừa nước ngập, đầy rác thải.

Tổng nhu cầu cấp nước của Phú Quốc được xác định khoảng 70.000 m3/ngày vào năm 2020 nhưng hiện cả đảo chỉ mới có nhà máy cấp nước công suất 16.500 m3, lấy nước từ hồ chứa Dương Đông dung tích 5 triệu m3. Dự án đầu tư hồ Cửa Cạn với dung tích 15 triệu m3, xây nhà máy cấp nước công suất 20.000 m3 được quy hoạch là hồ chứa nước chính của huyện đảo nhưng nhiều năm qua chưa được đầu tư. Tương tự là các dự án xử lý rác thải, nước thải sau nhiều năm kêu gọi vẫn đang xếp hàng trong danh mục chưa biết bao giờ được đầu tư.

Trước tình trạng đảo ngập, cần thay đổi “tư duy ngập nước” với các tính toán khoa học và thực tế. Cần “khu biệt hóa” không gian trên đảo, ngoài vùng lõi phải triệt để chống ngập bằng các giải pháp công trình, kiểm soát nghiêm trật tự xây dựng thì cần giữ cho được vùng đệm và các “túi chứa nước” tự nhiên. Đó chính là diện tích đất rừng, sông, suối để tạo không gian giữ nước và thoát nước.

Chống ngập cần những giải pháp công trình, kỹ thuật, cần kiểm soát hệ thống cấp, thoát nước đồng bộ. Nhưng quan trọng hơn vẫn là các giải pháp kiểm soát công trình xây dựng và giải pháp phi công trình, giữ nghiêm trật tự đầu tư xây dựng. Đảo ngập không chỉ vì thiên tai mà trực tiếp là do nhân tai.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhiều lần nhắc Phú Quốc phải giữ rừng, không “bê-tông hóa” đảo. Tình trạng ngập nước trên đảo xảy ra là một chỉ dấu phản chiếu tình hình bất ổn trong phát triển, bộc lộ những yếu kém trong quy hoạch, quản lý quy hoạch đất đai, xây dựng. Để khắc phục, cần tiến hành cuộc tổng rà soát tình hình quản lý, sử dụng đất rừng trên đảo, bảo đảm trật tự xây dựng, bảo đảm các dự án đầu tư không chiếm đất mặt tiền bãi biển công cộng của người dân thành của riêng, kiên quyết xử lý, thu hồi, xóa bỏ các dự án đầu tư bát nháo.

Yêu cầu phát triển đảo Phú Quốc theo hướng bền vững, hài hòa giữa kinh tế với thiên nhiên, môi trường, bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa. Đảo ngọc được kỳ vọng tạo ra một không gian xanh – sạch – đẹp kiểu mẫu, xứng đáng là điểm đến lý tưởng, chất lượng cao cho du khách trong tương lai, không thể là một đảo ngập trong hiện tại.

Lời đáp cho câu hỏi “khi nào hết ngập?” không chỉ bằng cam kết “giữ biển, giữ rừng, không bê-tông hóa” mà chính là kết quả của tư duy, quyết tâm và hành động có trách nhiệm của con người với hòn đảo này trong tương lai.

Xây thêm hồ chứa nước

Ông Phạm Văn Nghiệp, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc, cho biết nguyên nhân dẫn đến ngập lụt mấy ngày qua là do trong quá trình làm đường không tính toán cụ thể nước ngầm và triền dốc nên bị ngập úng. Bên cạnh đó, do trong quá trình xây dựng, người dân san lấp, lấn chiếm một số kênh rạch, suối khiến dòng chảy bị thu hẹp, nước không thể thoát nhanh dẫn đến ngập úng.

Để giải quyết vấn đề này, ông Nghiệp cho rằng trước mắt, khơi thông cống rãnh để nước chảy ra biển, về lâu dài thì phải đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước đồng bộ, toàn diện trên toàn đảo. Hiện tại, hồ chứa nước Dương Đông đang trong tình trạng quá tải. Huyện có chủ trương đầu tư một hồ chứa nước ở xã Cửa Cạn. Ngoài ra, một doanh nghiệp cũng có văn bản xin tỉnh đầu tư xây dựng một hồ chứa nước tại ấp Suối Lớn, xã Dương Tơ.

H.Tuấn

https://nld.com.vn/thoi-su/dao-ngoc-thanh-dao-ngap-20190806220606836.htm

HỘI THẢO QUỐC TẾ VỀ GIÁ TRỊ DI SẢN CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT LÝ SƠN-SA HUỲNH

Ngày 18-19/6/2019,Hội thảo Quốc tế về giá trị di sản công viên địa chất Lý Sơn – Sa Huỳnh được tổ chức tại Quảng Ngãi với sự tham dự của nhiều nhà khoa học về địa chất, khảo cổ, văn hóa, lịch sử trong và ngoài nước.

20190618_082221

Đến tham dự Hội thảo có ông Guy Martini Tổng thư ký mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu, các đại diện Ban quản lý các Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu của UNESCO và Việt Nam, đặc biệt có sự hiện diện của nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương.

20190618_092724
Bài trình bày của Ông Guy Martini “Làm thế nào để phát triển thành công CVĐC toàn cầu UNESCO.”
20190618_080414
Gian hàng triễn lãm của các Công viên địa chất Việt Nam và trưng bày các sản phẩm địa phương.

Hội thảo lần này cho thấy diện mạo một CVĐC đã được định hình. Trên diện tích 4.600 kmCVĐC (2.000kmđất liền, 2.600kmmặt biển) đã xác định được 87 điểm có giá trị di sản địa chất, văn hoá lịch sử, và đa dạng sinh học.

Nổi bật CVĐC Lý Sơn – Sa Huỳnh với chủ đề Miền đất của những chuyển động (The Land of Motions). Đó là chuyển động từ tây sang Đông là sự dịch chuyển, nâng lên hạ xuống của thạch quyển lục địa cổ Trà Bồng và miền Tây Quảng Ngãi, là sự cuộn chảy của những dòng nham thạch trên đảo Lý Sơn. Chuyển động từ Bắc xuống Nam là dòng thời gian, dòng chảy của những nền văn hóa từ Sa Huỳnh, Chămpa đến Đại Việt.

Các điểm di sản chọn lọc phân bố trên bốn tuyến: 1) Bí ẩn nơi Đảo thiêng – tuyến về phía Đông, tham quan vùng lõi của CVĐC là đảo Lý Sơn với 30 điểm di sản địa chất và văn hóa; 2) Vũ điệu thời gian – tuyến về phía Tây, trong hương quế Trà Bồng với 20 điểm di sản; 3) Hành trình về những nền văn hóa cổ – tuyến về phiaNam tại trung tâm của nền văn hóa Sa Huỳnh, và tiếp nối dòng chảy văn hóa là Chămpa và giao thoa với nền văn hóa Đại Việt sau này, với 19 điểm di sản; và 4) Tiếng vọng của biển và Ký ức chiến tranh – tuyến về phía Bắc CVĐC với 18 điểm di sản.

geotours-quang-ngai-a3-revised-18052019
Các tuyến du lịch và 87 điểm dừng chân của CVĐC Lý Sơn – Sa Huỳnh. Nguồn: Website của CVĐC Lý Sơn – Sa Huỳnh

Chương trình hội thảo được chia thành 3 phiên: 1) Giá trị di sản văn hóa khảo cổ Sa Huỳnh nhân 110 năm phát hiện, nghiên cứu về văn hóa Sa Huỳnh (7 báo cáo); 2) Giá trị di sản địa chất (8 báo cáo); và 3) Công tác quản lý, khai thác và phát triển bền vững các giá trị di sản (2 báo cáo).

Các báo cáo, tham luận được trình bày tại Hội thảo đã nêu những kết quả nghiên cứu mới về văn hóa Sa Huỳnh, thêm nhiều công bố giá trị về các di sản địa chất trên địa bàn CVĐC.

20190618_085905
Ông Nguyễn Minh Trí – BQL CVĐC giới thiệu về CVĐC Lý Sơn – Sa Huỳnh

Việc nhận diện đầy đủ giá trị di sản địa chất, văn hóa – lịch sử là bước rất quan trọng làm cơ sở cho tỉnh Quảng Ngãi xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy di sản phù hợp với thực tế và các tiêu chuẩn quốc tế.

Thực địa sau hội thảo được tổ chức tại 3 vị trí: Bảo tàng Tỉnh Quảng Ngãi, một vài điểm di sản trong tuyến Bí ẩn nơi đảo thiêng – ra Đảo Lý Sơn, và Khu chứng tích Sơn Mỹ.

DSCF0158
Bãi Hang – đảo Bé, một bãi biển dạng túi với vách đá basalt ấn tượng

Theo tiến độ, hồ sơ Công viên địa chất Lý Sơn – Sa Huỳnh sẽ được hoàn chỉnh và đệ trình UNESCO vào tháng 11 năm 2019./.

Phương Chi.

Dự án 10.000 tỉ chưa chắc giúp TP.HCM thoát ngập

Hà Mai

Dự án chống ngập 10.000 tỉ đang gấp rút về đích kịp tiến độ vào quý 1/2020. Vì thế ngay từ lúc này, hiệu quả của dự án là vấn đề được người dân cũng như lãnh đạo TP.HCM đặc biệt quan tâm.

Dự án chống ngập 10.000 tỉ đã hoàn thành 76% tiến độ thi công. H.Mai

Hoàn thành chưa chắc hết ngập?

Sáng nay (14.5), Đoàn giám sát HĐND TP.HCM có buổi thực địa một số hạng mục thuộc dự án Giải quyết ngập do triều cường khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu giai đoạn 1 (dự án chống ngập 10.000 tỉ).

Dự án chống ngập 10.000 tỉ cam kết ‘về đích’ trong năm 2019 Ông Nguyễn Tâm Tiến, Giám đốc Công ty TNHH Trung Nam thông tin toàn bộ dự án hiện đã đạt khoảng 76% tiến độ thi công. Hiện khó khăn lớn nhất của dự án là công tác giải phóng mặt bằng. Tuy phần đê kè đã được điều chỉnh dịch chuyển, giảm số hộ phải đền bù xuống khoảng 50% (giảm 97 hộ so với 238 hộ theo dự kiến ban đầu) nhưng vẫn còn vướng một số tổ chức, hộ dân tại khu vực quận 4, quận 7, huyện Nhà Bè.

Bên cạnh đó, thời gian vay của hợp đồng đã ký liên quan đến nguồn vốn vay ưu đãi chỉ kéo dài đến hết tháng 6. Do một số vướng mắc về thủ tục trong thời gian qua, dự án đã chậm hơn so với tiến độ đề ra ban đầu.

Đáng chú ý, khi các thành viên Đoàn giám sát đặt câu hỏi về tác động của dự án sau khi hoàn thành, có thể giúp TP.HCM hết ngập không, ông Tiến trả lời “có thể có, có thể không”. Giám đốc Công ty Trung Nam giải thích, năm 2001, Chính phủ đã ban hành Quyết định 752 phê duyệt quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước TP.HCM đến năm 2020. Trong đó chủ yếu là các công trình, dự án nạo vét cống, kênh rạch, khơi thông dòng chảy, tiêu thoát nước đô thị. Tuy nhiên do nhiều sự thay đổi khách quan từ biến đổi tự nhiên, đến năm 2008, quy hoạch thủy lợi 1547 chống ngập úng khu vực TP.HCM lại được phê duyệt với mục tiêu giải quyết tình trạng ngập lụt của TP trong phạm vi diện tích vùng trung tâm 209.500 ha và một số vùng phụ cận.

“Dự án chúng tôi đang làm thuộc quy hoạch 1547, nhiệm vụ chính là ngăn triều, hỗ trợ tiêu thoát nước. Nếu trước đây thủy triều đạt mức 1,5 m – >1,7 m TP sẽ ngập thì sau khi dự án đi vào hoạt động, có thể ngăn triều lên tới mức 3 m. Có thể hình dung dự án như lực lượng biên phòng bao quanh vùng diện tích 570 km² khu vực bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm TP.HCM. Nếu các dự án theo quy hoạch 752 chưa hoàn thiện, hệ thống cống, kênh rạch không được khơi thông thì hệ thống cống ngăn triều cũng không thể hoạt động hiệu quả. Do đó, người dân không nên hiểu nhầm dự án hoàn thành là TP.HCM sẽ hết ngập. Đây là công trình quan trọng nhằm bổ trợ cho loạt hệ thống công trình chống ngập của TP” – ông Tiến lý giải.

TP.HCM vẫn khó thoát mùa ngập năm nay. Phạm Hữu

Cần đồng bộ thoát trong, bơm ngoài

8.000 tỉ đồng có giúp TP.HCM giảm ngập? Cung cấp thêm thông tin cho Đoàn giám sát, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó ban Quản lý khai thác hạ tầng kỹ thuật (Sở Xây dựng TP.HCM) cho biết đơn vị này đang tham mưu cho TP từng bước thực hiện hoàn thiện các dự án nạo vét kênh rạch, cống thoát nước, xây dựng các khu vực trữ nước nhằm giải quyết bài toán thoát nước mưa, nước mặt, đồng bộ cùng công trình kiểm soát ngập do triều. Các dự án thuộc quy hoạch 1547 và quy hoạch 752 đang được triển khai song song, đồng bộ, đảm bảo tương hỗ, bổ trợ cho nhau

“Ngoài nhiệm vụ kiểm soát triều, dự án chống ngập 10.000 tỉ còn giúp giảm mực nước, hỗ trợ thoát nước phía trong TP. Tuy nhiên vẫn cần kết hợp với hệ thống thoát nước đô thị tốt, đồng bộ thoát trong, bơm ngoài mới có thể giải quyết bài toán ngập cho TP.HCM” – ông Dũng nói.

Sau khi nghe báo cáo từ phía chủ đầu tư và các Sở, Ban ngành, bà Nguyễn Thị Lệ, Chủ tịch HĐND TP.HCM ghi nhận sự cố gắng của tất cả các đơn vị trong quá trình triển khai đã sốt sắng, chủ động để dự án “chạy” nhanh nhất trong khả năng có thể. Tuy nhiên bà Lệ vẫn e ngại quá trình giải quyết các kiến nghị liên quan thủ tục giải phóng mặt bằng, gia hạn vốn đầu tư có thể không đảm bảo đúng tiến độ đã cam kết, khiến dự án kéo dài, tăng chi phí. Do đó, bà yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước không chỉ báo cáo, đề xuất trên giấy mà phải trực tiếp đeo bám, sát sao, làm sao đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để chủ đầu tư đảm bảo dự án “về đích đúng hẹn”.

“Trong lần thị sát dự án mới nhất do UBND TP tổ chức, các quận, huyện đã cam kết đến 30.6 sẽ bàn giao toàn bộ mặt bằng để nhà đầu tư thực hiện cam kết dự án về đích vào cuối 2019, đưa vào hoạt động trong quý 1/2020 nhưng với tốc độ thực hiện như hiện nay, tôi e rằng khó. Các quận, huyện cần đeo bám, sốt sắng hơn nữa, thực hiện theo đúng cam kết vì đây là dự án quy mô lớn, tác động mạnh tới đời sống nhân dân. UBND sẽ sớm tổ chức buổi làm việc với các quận, huyện để trực tiếp lắng nghe khó khăn, tháo gỡ, tiếp sức cùng địa phương giúp đẩy nhanh tốc độ dự án” – Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Thị Lệ khẳng định.

https://thanhnien.vn/tai-chinh-kinh-doanh/du-an-10000-ti-chua-chac-giup-tphcm-thoat-ngap-1081527.html

Phú Quí – Hòn đảo hoang sơ, con người hiền hậu

Giữa tháng 3, cô Phương Chi mời đi đảo Phú Quí để tìm hiểu những giá trị địa chất – địa mạo phục vụ cho luận án sắp tới. Phương Chi thông báo có Quế Nam (mới bảo vệ luận văn thạc sỹ) và bạn Ngọc Nhiên làm khóa luận về địa du lịch cùng đi; vậy thì đi thôi.

Từ năm 1995 khi tham gia lập bản đồ địa chất Bình Thuận đã rất muốn ra đảo Phú Quí, những năm gần đây khi nghiên cứu về di sản địa chất, địa mạo phục vụ bảo tồn giá trị tự nhiên và phát triển du lịch lại thôi thúc người viết bài này ra đảo.

1.Hành trình tới đảo

14:00 ngày 03/04 bốn thày trò trên xe du lịch The Sing Tourist tại 273 Đề Thám bắt đầu hành trình. 18:30 đến Homestay Cô Tư Phan Thiết tại 160 Đường Hiền Vương. Homestay nhỏ, bài trí đơn giản nhưng mọi người đều cảm nhận được sự thân thiện: một sơ đồ kiểu mindmap giới thiệu các điểm du lịch, một không gian nhỏ gắn ảnh các du khách để lại, một kệ sách nhỏ, một bàn ăn nhỏ, mấy ghế đu và võng, mấy chậu hoa. Đêm đó, những trận mưa đầu mùa làm cho Phan Thiết có vẻ dịu hơn.

Homestay Cô Tư tại 160 Hiền Vương, Phan Thiết
Homestay Cô Tư Phan Thiết tại 160 Hiền Vương
Một góc Homestay Cô Tư Phan Thiết

Sáng 04/04 cô My (chủ quán) gọi xe đưa bốn thày trò ra bến tàu. Tàu Superdong mới hoạt động, thời gian đi Phú Quí là 2,5 giờ, giá vé 350.000 đ/người, vé cho người cao tuối (trên 60) là 295.999 đ, lần đầu tiên trong đời được giảm vé. Tàu khởi hành lúc 9:30, đến bến tàu đảo Phú Quí lúc 12:00. Giỏi ‘Phú Quí’ và Sang đã chờ nhóm ở bến tàu. Đưa 2 xe máy cho thày trò, Sang dẫn mọi người về Homestay Chú Tư nghỉ vì Homestay Cô Sang (mẹ Giỏi) nơi mà nhóm đặt trước chưa bố trí được chỗ do du khách muốn ở lại thêm trên đảo.

2. Khảo sát

15:00 chiều 04/04 điểm khảo sát đầu tiên là Núi Cấm, chùa Linh Bửu, đuốc Bác Hồ và Hải đăng cao 18 m. từ Hải Đăng có thể quan sát, chụp ảnh núi Cao Cát phía đông, địa hình phía nam đảo, các thôn thuộc xã Ngũ Phụng phía tây nam, bờ biển tây và bờ biển bắc. Điểm khảo sát thứ hai là bờ biển mũi Bà Giàng, bờ biển Mũi Mom và ngắm hoàng hôn từ Mũi Mom.

Đảo xanh Phú Quí nhìn từ Đèn biển trên Núi Cấm. Tại đây có thể thấy đảo Hòn Tranh ở phía nam

7:00 ngày 05/05 khảo sát núi Cao Cát, chùa Linh Sơn. Tại đây hướng dẫn các bạn quan sát địa hình, địa mạo, đo thế nằm các lớp trầm tích núi lửa. Tại đỉnh núi Cao Cát (cao 89 m) có thể quan sát bờ biển phía đông với mũi Doi thày – Hòn Đen – Hòn Giữa – Hòn Đỏ có dạng vòng cung, địa hình phía nam đảo, núi Cấm phía Tây.

Lên chùa Linh Sơn trên núi Cao Cát

Buổi trưa ra nhà bè ở Lạch Dù thưởng thưc mấy món hải sản tươi sống. 14:30 sang đảo nhỏ Hòn Tranh. Các điểm khảo sát gồm Vũng Phật, bãi Nam, hang Đú. 17:00 về lại đảo lớn và chạy đến bờ kè Ngũ Phụng đón hoàng hôn.

Ngày 06/04 khảo sát các đồi cát đỏ đường Lý Thường kiệt, đồi bazan đường Ngô Quyền, Đường hầm xẻ đôi, gành Hang, cột cờ Phú Quí, dốc Phượt, đồi Ông Đụn. Nhiều cấu trúc địa chất đẹp, quan hệ địa tầng xuất lộ như đơn nghiêng của trầm tích núi lửa, bazan lỗ rỗng xen bazan đặc xít, mặt cắt vỏ phong hóa trên bazan… địa mạo cũng khá đa dạng: vách biển, thềm biển, mũi nhô, bãi cát…

Buổi chiều thăm quan Vạn An Thạnh, chùa Linh Quang, đền thờ công chúa Bàn Tranh và ra đón hoàng hôn tại bờ biển Long Hải.

Chuẩn bị đón hoàng hôn
Hoàng hôn trên biển Long Hải

3. Vài nét về tài nguyên địa chất – địa mạo

Núi Cấm cao 108 m là núi lửa kiểu vòm, lộ bazan màu xám đen đặc xít, vỏ phong hóa trên bazan kết tảng, rắn chắc, những khối lăn kích thước tới 1 m3. Hai khối laterit đặt tại cổng chùa Linh Bửu là laterit trên đá bazan Núi Cấm.

Cảnh quan Núi Cấm nhìn từ núi Cao Cát

Núi Cao Cát cao 89 m, quan sát hình thái tại thực địa, thế nằm các lớp cát kết tuf, bột kết tuf, dăm sạn chứa nhiều mảnh và khối đá bazan cho thấy đây là cấu trúc phun nổ. Giới hạn núi lửa là chân phía tây nam núi Cao Cát và một đường gờ dạng vòng cung từ Doi Thày qua Hòn Đen – Hòn Giữa – Hòn Đỏ đến mũi Long Hải ở phía đông.

Phía sau Phương Chi là di tích vòng cung núi lửa Doi thày – Hòn Đen – Hòn Giữa – Hòn Đỏ
Đo thế nằm các trầm tích núi lửa trên đỉnh núi Cao Cát

Gò Gành Hang cao 45 m, hình thái và thế nằm các lớp đá cho phép dự đoán đây là núi lửa kiểu trung tâm. Khoảng hơn nửa khối lượng phía đông núi lửa bị biển xâm thực tạo nên các dạng địa hình bờ biển ấn tượng như các gành đá, thềm biển, vách biển, bãi cát…

Các lớp cát kết tuf và bazan lỗ rỗng tại Gành Hang

Cát đỏ Phan Thiết trên đảo Phú Quí

Bề mặt cát đỏ cao 30 – 40 m phân bố khá rộng ở trung tâm đảo, thành phần chủ yếu là cát thạch anh hạt mịn, gắn kết yếu. Nhìn chung màu sắc, thành phần và cấp hạt khá giống với cát đỏ Phan Thiết.

Cát đỏ Phan Thiết trên đảo Phú Quí
Cát đỏ Phan Thiết trên đảo Phú Quí

Các bãi biển cát trắng mịn

Bãi cát vịnh Triều Dương, bãi Nhỏ và bãi Nam (đảo Hòn Tranh) đều là những bãi tắm đẹp, hoang sơ, cát trắng mịn ven chân vách đá núi lửa và chìm dần xuống nước biển trong xanh.

Đi bè xốp từ tàu vào bãi Nam đảo Hòn Tranh

Đa dạng địa hình bờ biển xâm thực

Sự phá hủy của sóng biển vào nền đá bazan dòng chảy, đá vụn núi lửa hay đá cát kết đã tạo nên sự đa dạng địa hình bờ biển xâm thực. Vô số dạng địa hình được đặt tên dựa vào hình dạng như: mũi Gò Cao, bàu Mực Khô (tảng đá giống con mực khô), mũi Xương Cá, gò Móng Tay; dựa vào màu sắc như: mũi Đá Đen, bãi đá bàn Than, bàu đá Đỏ; đặt theo tên người như mũi Doi Thày, mũi Bà Giàng, bàu Ông Giao, hay đặt tên theo truyền thuyết như Vũng Phật.

Vũng Phật phía nam đảo Hòn Tranh

4. Người dân đảo

Những người dân mà chúng tôi gặp đều rất thân thiện, luôn sẵn sàng và nhiệt tình trao đổi những thông tin mà nhóm quan tâm.

Giỏi ‘Phú Quí’ và các bạn trẻ làm du lịch

Giỏi ‘Phú Quí’ tận tình chỉ dẫn những điểm du lịch hấp dẫn trên đảo mà nhóm cần khảo sát, cung cấp số điện thoại những nhân vật am hiểu về danh thắng và lịch sử để nhóm tìm gặp. Sang (chủ homestay Chú Tư) chỉ dẫn cho nhóm đường đi, những nơi thưởng thức món ăn như nhà Bè ở Rạch Dù, quán Ông Già, các quán ăn sáng ở đường Võ Văn Kiệt. Huấn và My dẫn nhóm qua Hòn Tranh thăm quan Vũng Phật, Hang Đú và bãi Nam. Giỏi, Sang, Huấn, My thuộc nhóm tám bạn trẻ làm du lịch đảo Phú Quí.

Giỏi ‘Phú Quí’ đang trao đổi với nhóm về các vị trí khảo sát

Bác Trần Trọng

Qua số điện thoại ghi ở công chùa, chúng tôi liên hệ để gặp bác Trần Trọng quản lý Vạn An Thạnh. Chỉ sau 10 phút bác đã đến mở cửa bảo tàng, giới thiệu cặn kẽ về bộ xương cá nhà táng (thuộc họ cá voi) có chiều dài trên 17 m. Bác Trọng cũng cho biết, đầu năm 2016, Ban quản lý khu di tích lịch sử Vạn An Thạnh đã tiếp nhận một ông Lụy (cá voi chết – cách gọi trang trọng trong tín ngưỡng ngư dân) lớn hơn cá voi ở bảo tàng do ngư dân Bình Định lai dắt từ vùng biển phía nam đảo Phú Quí. Nghi thức an táng ông Lụy đã được tiến hành tại vịnh Triều Dương.

Bác Trọng giới thiệu về Vạn An Thạnh

Bác Đỗ Kim Long

Qua Giỏi ‘Phú Quí’ chúng tôi có số điện thoại của bác Đỗ Kim Long quản lý chùa Linh Quang, bác chính là tác giả bài thơ mô tả cảnh đẹp đảo Phú Quí viết trên phiến đá bazan đặt tại cổng Chùa. Tấm bản đồ mà nhóm mang theo được trải trên nền sân chùa, từng vị trí trên đảo Phú Quí, nhất là đảo nhỏ Hòn Tranh được bác chỉ dẫn chi tiết. Bác Long cũng lược kể về lịch sử Chùa Linh Quang, về một vụ cháy lớn làm hư hại các pho tượng lúc chùa còn là nhà tranh, về câu chuyện Vũng Phật. Có nhiều công việc phải giải quyết nhưng bác Long vẫn dành gần 2 giờ để chỉ cho chúng tôi về Phú Quí.

Bài thơ mô tả cảnh đẹp đảo Phú Quí. Từ bài thơ này nhóm tìm gặp bác Đỗ Kim Long (tác giả bải thơ) để xác định các địa danh trên bản đồ
Bác Đỗ Kim Long trao đổi với nhóm về các địa danh trên đảo Phú Quí

Vũng Phật, một vũng nhỏ khoét vào vách đá vụn núi lửa ở tây nam Hòn Tranh. Người dân Phú Quý nói rằng, khi chùa Linh Quang bị cháy, tượng phật bị thiêu rụi; tại vũng này có một linh thạch dáng phật nổi lên vào những ngày trời xanh, biển lặng. Ngư dân đã thỉnh tượng phật về đặt tại chùa Linh Quang để thờ cúng. Kể từ đó đảo Phú Quí thanh bình, dân đảo an lành. Vũng Phật đến giờ vẫn là chỗ dựa tinh thần của ngư dân khi ra khơi đánh bắt cá, tôm.

Bác Năm Quang

Khảo sát khu vực Gành Hang xong, chúng tôi ghé quán nước bác Năm Quang ở lối vào cột cờ Phú Quí. Các hũ rượu ngâm dứa tươi màu nâu thẫm rất bắt mắt, thế là câu chuyện về các cây thuốc trên đảo được bác Năm Quang say sưa kể: rượu dứa trị sỏi thận, hạn chế bệnh tiểu đường; cây ngũ trảo (từ bi) trị bệnh phong, đau nhức; cây chân âm có tác dụng điều hòa máu cho sản phụ; cây rau lẻ (hải sâm) trị bệnh phát ban, nấu canh. Bác năm Quang kể thời trẻ thường đi lấy cây thuốc cho mọi người, đó là việc làm từ thiện mà bác yêu thích.

Hỏi bác Năm Quang về những cây làm thuốc trên đảo Phú Quí

5. Trở về

Ba ngày trên đảo trôi qua thật nhanh, lộ trình và khối lượng đặt ra cho chuyến đi về cơ bản hoàn thành, nhưng để hiểu biết về tự nhiên, văn hóa/lịch sử của hòn đảo này cần thời gian hàng tháng, hàng năm.

Tiếc nhất trong chuyến đi tới đảo lần này là không đón được bình minh ở Gành Hang do không đặt được chỗ khách sạn tại Vịnh Triều Dương.

6:30 ngày 07, trả hai xe máy, Giỏi ‘Phú Quí’ nói mọi người cứ để xe (cả chìa khóa xe) tại bến tàu.

7:00 về Phan Thiết trên tàu Hưng Phát, tàu cũ hơn, chạy chậm hơn, trên 60 tuổi lại không được giảm vé (hình như trên 70 mới được xem là người cao tuổi). Nhưng đi tàu Hưng Phát được ngồi trên mui để ngắm biển, trời bao là và đảo Phú Quí từ khơi xa.

11:00 tàu tới cảng Phan Thiết, ăn trưa tại cảng. 12:00 lên tàu hỏa để trở về Sài Gòn – kết thúc một chuyến đi đẹp đến Phú Quí – Hòn đảo hoang sơ, con người hiền hậu.

H & H