ICTNEWS – Các vệ tinh của NASA từ vũ trụ sẽ theo dõi hình ảnh từ các vựa lúa tại tỉnh An Giang ở Đồng bằng Sông Cửu Long để đưa ra những phân tích về tình hình sản xuất, góp phần giải quyết các vấn đề liên quan đến an ninh lương thực toàn cầu.
Theo thông cáo của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Hoa Kỳ – NASA, khi giá lương thực toàn cầu tăng vọt đáng kể vào cuối năm 2007 và đầu năm 2008, chi phí trong các khẩu phần ăn cơ bản tăng gấp đôi hoặc gấp ba tại nhiều nơi trên thế giới, gây ra những cuộc biểu tình và bạo loạn.
Nhằm ngăn chặn những cuộc khủng hoảng diễn ra, các nhà lãnh đạo toàn cầu đã đưa ra sáng kiến về một nhóm nông nghiệp giám sát, quy tụ đại diện đến từ các quốc gia và nhóm hỗ trợ.
Sáng kiến này được đặt tên là GEOGLAM, theo đó, các vệ tinh sẽ thu dữ liệu hình ảnh từ trái đất và đưa ra dự đoán tốt hơn về thời tiết, cũng như năng suất mùa màng trong tương lai.
Một trong những cây trồng được ưu tiên giám sát là cây lúa, đây là nguồn cung cấp lương thực chính cho hàng tỷ người trên thế giới.
Tuy nhiên, lúa lại là loại cây khá phức tạp để đưa ra những dự đoán, chủ yếu là do thiếu các thông tin liên quan đến việc canh tác, sản xuất liên quan đến loại cây này. Chẳng hạn, một đợt lũ lụt hay hán hán ở khu vực Đông Nam Á có thể khiến hàng trăm nghìn người trên khắp thế giới chết đói, sáng kiến GEOGLAM được thành lập để giải quyết vấn đề này.
Ảnh chụp vùng nông nghiệp của An Giang từ vệ tinh từ NASA, trong đó những vùng tối màu đen sẫm là vùng đang ngập úng nước cần được xử lý – Ảnh: NASA
Một số vệ tinh phổ biến được sử dụng trong GEOGLAM là các vệ tinh Landsat đã được phóng lên trên quỹ đạo trái đất từ năm 1972, mới nhất là vệ tinh Landsat 8, ngoài ra còn có các vệ tinh Terra và Aqua cũng được sử dụng để phục vụ cho dự án.
Những bức ảnh chi tiết, được chụp bằng nhiều thiết bị kỹ thuật cao sẽ thể hiện cả những dải nhiệt hồng ngoại, giúp quan sát độ ẩm, nhiệt độ trên bề mặt các vùng canh tác để xem xét, đưa ra những phản ứng phù hợp.
Nathan Torbick, Giám đốc của một trong những công ty tham gia vào GEOGLAM, Applied Geosolutions cho biết, nhiệm vụ này không hề đơn giản: “Bạn phải là một chuyên gia để biến dữ liệu thành những thông tin hữu ích”.
Applied Geosolutions cùng với sự hỗ trợ của những giải pháp đến từ trung tâm vũ trụ Stennis Space Center đã thiết kế ra một chương trình gọi là RDSS, kết hợp dữ liệu từ vệ tinh của NASA và nhiều phương pháp phân tích khác nhau, đưa ra những thông tin: “cung cấp một bức tranh đầy đủ về những gì đang xảy ra trên mặt đất, tạo ra các thông tin trong thời gian thực, giai đoạn sinh trưởng, sản lượng dự kiến của cây lúa…”.
Tại các quốc gia ngoài Mỹ, trước mắt hệ thống này sẽ hỗ trợ thử nghiệm tại Indonesia và Việt Nam, trong các chương trình hỗ trợ về an ninh lương thực.
Bradley Doorn, quản lý của chương trình Water Resources Applied Sciences cho biết: “Khi chúng tôi mù thông tin về các hoạt động sản xuất, thị trường sẽ trở nên khó suy đoán và rất dễ biến động, điều này không tốt cho các chính phủ, doanh nghiệp hoặc người tiêu dùng”.
Khoa Kỹ Thuật – Công nghệ – Môi trường, Trường Đại học An Giang
Tóm tắt
Bài viết này xem xét các vấn đề môi trường chính ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Điều kiện môi trường ở ĐBSCL đã thay đổi mạnh mẽ theo thời gian. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ĐBSCL đang đối mặt các vấn đề về cấp nước, lũ, hệ sinh thái và sức khỏe công cộng. Người dân đã áp dụng các giải pháp để đối phó với sự thay đổi. Tuy nhiên, các giải pháp vẫn còn nhiều hạn chế.
I.Giới thiệu
Các con sông hình thành nên các đồng bằng trên thế giới. Đồng bằng sông Cửu Long được hình thành từ sông Mekong có nguồn gốc từ Tây Tạng. Đây là con sông lớn nhất Châu Á. Ở ĐBSCL, người dân địa phương khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên chủ yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp. Các hoạt động này làm thay đổi mạnh mẽ đồng bằng. Nhìn chung, ĐBSCL có các vấn đề môi trường về cấp nước, lũ, hệ sinh thái và sức khỏe công cộng như các đồng bằng khác như Vịnh Chesapeake, sông Columbia, Everglades-South Florida, sông San Joaquin, sông Colorado, sông Mississippi, the Puget South, the Netherlands và sông Po.
II.Các vấn đề môi trường ở ĐBSCL
Các vấn đề môi trường ở ĐBSCL liên quan nhiều đến sông Mekong. Sông Mekong có chiều dài khoảng 4200 km (trong đó, phần ở Việt Nam khoảng 230km). Lưu vực sông khoảng 795000km2 (trong đó 39000 km2 ở Việt Nam). Diện tích ngập ở Việt Nam vào khoảng 19000 km2. Ở ĐBSCL, lũ là hiện tượng tự nhiên. Nhìn về lịch sử cho thấy con người đã phát triển các hệ thống kênh và đê bao để quản lý nước. Năm 1820, Thoại Ngọc Hầu đã khởi đầu đào một kênh chính. Sau đó, vua Minh Mạng đã xây dựng một con kênh nối với vịnh Siam để tăng khả năng kiểm soát khu vực. Từ thời Pháp, từ năm 1880 đến 1960, ĐBSCL là nơi để canh tác nông nghiệp với việc phát triển của nhiều con kênh và đê (Biggs, 2001).
Hoạt động chủ yếu ở ĐBSCL là sản xuất nông nghiệp. Đồng bằng có hai mùa rõ rệt. Trong đó, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4. Hai mùa này cung cấp các điều kiện môi trường thích hợp cho việc canh tác. Thông thường, rau được canh tác trong mùa khô và lúa vào mùa mưa (Nakai and Cuc, 2005). Bên cạnh đó, nghề nuôi cá Basa cũng là một hoạt động tiêu biểu mang nhiều lợi ích cho người dân địa phương.
Ở ĐBSCL, người dân nhận nhiều lợi ích từ nguồn nước. Phù sa trong nước tạo một môi trường trong đó có nhiều tài nguyên thiên nhiên. Hầu hết người dân ở vùng ĐBSCL sử dụng nước dọc theo sông cho các hoạt động và hoàn trả lại các thành phần độc hại. Hiện tại, nguồn nước đang bị ô nhiễm ngày càng tăng do thuốc trừ sâu, trừ cỏ và phân bón… Mỗi năm, nông dân bơm nước trực tiếp vào đất canh tác và giữ đó trong 1 vài tháng và sau đó tháo nước vào các con kênh và sông trực tiếp. Họ lặp lại chu kỳ này nhiều lần cho đến khi thu hoạch lúa. Do nhiều người nhất là người dân ở nông thôn lấy nước trực tiếp từ các con kênh và sông nên họ nhận các chất ô nhiễm nước trong cả năm. Mặc dầu mỗi tỉnh ở ĐBSCL có hệ thống nước cấp riêng nhưng các hệ thống chỉ phục vụ cho người dân sống ở các vùng đô thị hoặc thị xã, thị trấn và một số khu vực nông thôn. Điều này cho thấy, vấn đề cấp nước vẫn đang là một nhu cầu lớn cho người dân ở ĐBSCL.
Song song với vấn đề nước cấp, lũ là một trong những vấn đề đáng ngại ở vùng đồng bằng. Mỗi năm, khu vực có một mùa lũ thường kéo dài trong 3 tháng. Vào mùa lũ, người dân có thể tận dụng lợi ích từ phù sa trong việc cung cấp dinh dưỡng cho đất đai và nuôi dưỡng cá (Nga, 1999). Ở ĐBSCL, lũ thường bao phủ từ 1,4 đến 1,9 triệu ha (chiếm khoảng 50% diện tích của đồng bằng). Lũ lớn thường xuất hiện 2 năm một lần. Trong nhiều trường hợp, vùng đồng bằng có lũ trong 3-4 năm liên tiếp chẳng hạn như 1937-1940, 1946-1949 và 1994-1996. Năm 2000 và năm 2001 là thời điểm mà ĐBSCL có các cơn lũ lớn gây ra nhiều khó khăn cho đời sống người dân. Người dân địa phương đối phó với lũ bằng cách xây dựng nhiều con đê để bảo vệ lúa và đẩy mạnh làm lúa 3 vụ trong năm (Tanh, 2004). Tuy nhiên, việc xây dựng đê để kiểm soát lũ gây ra các tác động tiêu cực đến canh tác lúa. Trong nghiên cứu về so sánh lợi ích và chi phí của làm lúa 2 vụ (không có đê khép kín) và làm lúa 3 vụ (có đê khép kín), Tanh (2004) chỉ ra rằng chênh lệch về lợi ích chi phí giữa 2 khu vực là khoảng 11 triệu đồng/ha/năm, trong đó khu vực không có đê khép kín có lợi ích cao hơn. Điều này đã đã đặt ra bài toán về các giải pháp nào tốt nhất đối với việc kiểm soát lũ ở khu vực.
Bên cạnh vấn đề nước cấp và lũ, sự thay đổi về hệ sinh thái cũng là một vấn đề quan trọng mà nhiều người quan tâm. ĐBSCL có các hệ sinh thái đa dạng như hệ sinh thái nước ngọt, nước mặn, rừng ngập mặn,… ĐBSCL cùng với các đặc điểm của đồng bằng đã thay đổi theo thời gian. Hoạt động nông nghiệp và nhà ở được xem như là các nhân tố chính làm thay đổi hệ sinh thái của đồng bằng. Các hoạt động này góp phần vào việc các cùng đất tự nhiên dành cho hệ sinh thái bị mất đi, nhất là đất ngập nước. Trong một bức tranh khác, sự thay đổi khí hậu liên quan đến chảy tràn có thể làm tăng việc chảy tràn ở vùng Đông Nam Châu Á (IPPC, 2001). Sự thay đổi này sẽ thay đổi các hệ sinh thái ở ĐBSCL. Sự thay đổi về sinh thái là một tình trạng chung không chỉ riêng ĐBSCL mà cũng là một vấn đề của tất cả các đồng bằng trên thế giới.
Trong bất kỳ sự thay đổi nảo của đồng bằng, cuối cùng thì sự thay đổi sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của công cộng. Sự thay đổi về điều kiện môi trường của Đồng bằng sẽ làm cho người dân gặp khó khăn nhiều hơn về sức khỏe. Bên cạnh Tây dược, nhiều người ở vùng nông thôn sử dụng các loại lá và cây cỏ để trị bệnh như ở Vườn Quốc gia Tràm Chim, Khu Bảo tồn Đất ngập nước Láng Sen (Maltby, Linstead, Ni, Beazley, Khiem và Tanh, 2006). Sự biến đổi về các hệ sinh thái có thể làm mất đi các loại thực vật phục vụ nhu cầu của người dân. Thêm vào đó, chất lượng nước cũng bị ảnh hưởng từ sự thay đổi này. Do việc xâm nhập mặn đang ngày càng phát triển ở ĐBSCL, nhiều người đang thiếu các nguồn nước chất lượng tốt cho sức khỏe. Các loại thuốc trừ sâu trong nước phát sinh từ sản xuất nông nghiệp đang tổn hại đến những người không tham gia vào hệ thống cấp nước của các tỉnh trong vùng Đồng bằng.
Quản lý ĐBSCL đang là vấn đề thách thức. Sự ưu tiên phát triển kinh tế làm tổn hại đến môi trường của đồng bằng. Chính quyền địa phương đã cải thiện về luật lệ về môi trường và đã bắt đầu gặt hái được một số thành tựu trong việc bảo vệ đồng bằng. Các tỉnh đang thảo luận để hợp tác trong việc bảo vệ đồng bằng mặc dầu các hành động vẫn còn hạn chế. Nhiều tỉnh đã thiết lập các kế hoạch cho việc thích nghi với biến đổi khí hậu. Nhiều cuộc họp về bảo vệ môi trường, nhất là quản lý đê bao đã được tổ chức ở cấp độ địa phương và vùng để đạt được các thỏa thuận chung giữa các tỉnh (Tanh, 2004). Hiện tại chính quyền địa phương và trung ương đang tăng cường sẽ hỗ trợ tài chính cho việc bảo vệ ĐBSCL. Tuy nhiên, việc quản lý ĐBSCL là một bài toán khó bởi vì Việt Nam vẫn là một quốc gia đang phát triển mà đang thiếu các nguồn lực về tài chính không chỉ cho phát triển kinh tế mà còn đáp ứng việc bảo vệ môi trường.
III. Kết luận
Đồng bằng sông Cửu Long đang thay đổi mạnh mẽ. Sự thay đổi thể hiện ở các ảnh hưởng về nước cấp, lũ, hệ sinh thái và sức khỏe công cộng. Người dân địa phương đã xây dựng vài giải pháp để ứng phó với các vấn đề của đồng bằng cũng như với các tác động của biến đổi khí hậu. Tuy nhiên các giải pháp thì vẫn còn nhiều hạn chế. Trong tương lại, dưới các tác động của biến đổi khí hậu, các kịch bản về thay đổi của đồng bằng nên được xem xét cẩn thận để tìm ra các kế hoạch hành động và chính sách khả thi cho sự sống còn và phát triển của đồng bằng.
Tài liệu tham khảo
Biggs, David. 2001. Comparing stories of flood control in Misssissippi and the Mekong Deltas: What lessons can be learned?. Seminar in Department of Environment and Natural resources management, Can Tho University, pp. 1-12
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPPC). 2001. Climate Change 2001: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Cambridge University Press.
Nakai M. and N. T. T. Cuc. 2005. Field application of an insect virus in the Mekong Delta: Effects of a Vietnamese nucleopolyhedrovirus on Spodoptera litura (Lepidoptera: Noctuidae) and its parasitic natural enemies. Biocontrol Science & Technology, vol.15, p.443-453.
Nga, T.T. 1999. Ảnh hưởng của phù sa trên năng suất lúa và một số động vật thủy sinh chính tại An Giang (phần I và II) (Effects of alluvial on rice production yield and some major aqua-fauna in An Giang Province (Part I and II). Department of Science, Technology and Environment, An Giang Province.
Maltby, E., C Linstead, DV Ni, H Beazley, NT Khiem and NTN Tanh. 2006. Application of Ecosystem Approach to strategic wetland management in Vietnam’s Mekong Delta. Darwin Initiative.
Tanh, N.T.T. 2004. Tác động của đê bao đến kinh tế, xã hội và môi trường huyện Phú Tân, tỉnh An Giang (Socio-economic and environmental impacts of full flood protection levees in Phu Tan district, An Giang Province). Master’s program thesis. Can Tho University.
Chó là loài vật nuôi đầu tiên được con người thuần hóa cách đây khoảng 15.000 năm, chúng được coi là người bạn gần gũi và thân thiết nhất của con người. Chúng biết được khi chủ nhà buồn hay căng thẳng.
Bằng cái mũi siêu nhậy, chó có thể biết khi cô chủ có thai, ai đó sắp lên cơn động kinh, phát hiện bệnh ung thư…và trong lĩnh vực địa chất môi trường, chó có khả năng phát hiện trận động đất hay cơn bão sắp ập đến.
Dự báo động đất
Các ghi chép từ Hy Lạp cổ đại cho biết về những con chó chạy trốn khỏi thành phố Helice trước một trận động đất bi thảm. Trung Quốc cũng có những câu chuyện về những con chó có biểu hiện khác thường trước khi trận động đất xảy ra. Chó rất nhạy cảm về môi trường xung quanh, một số nhà khoa học cho rằng tai chó rất thính, chúng có thể nghe thấy đá bị nứt vỡ dưới mặt đất. Một số nhà địa chấn học cho rằng chó cảm nhận hoạt động địa chấn thông qua các móng chân của chúng. Dù bằng cách nào, nếu chó ở khu vực dễ bị động đất có những hành vi kỳ quặc, sự thay đổi hành vi như thế không nên bỏ qua.
Chó dự báo đông đất cũng đã được bác sĩ Kiyoshi Shimamura ghi nhận. Qua nhiều năm hành nghề, ông nhận thấy có sự gia tăng đáng kể số nạn nhân bị chó cắn và các lời phàn nàn về loài vật nuôi này vào thời điểm các trận động đất xảy ra.
Sự chú ý đó đã khiến ông làm một cuộc điều tra hồ sơ bệnh nhân tại 12 trung tâm y tế ở miền tây Nhật Bản, nơi chịu thiệt hại nặng nề bởi trận động đất Kobe vào năm 1995, với hơn 6.000 người bị chết.
Kết quả cho thấy những hành vi bất thường của chó như sủa dữ dội hơn, cắn bừa bãi… tăng 18% vào 2 tháng trước và sau cơn động đất có cường độ 7,2 richter.
Hồ sơ tại 3 trung tâm ở đảo Awaji, ngay trên tâm chấn, thì cho thấy sự gia tăng là 60% vào một tháng trước khi có động đất.
“Phát hiện này có thể cho thấy sự liên quan giữa hành vi của chó với khả năng nhận biết trước động đất”, Shimamura nói.
Nguồn: Internet
Dự báo bão
Giống như trận động đất, chó có thể cảm nhận được điều gì đó ở đường chân trời. Các trận bão tạo ra một lực điện từ mà chó có thể cảm nhận trước khi cơn bão ập đến. Khứu giác của chó nhạy hơn khoảng 100 lần so với người và bởi vậy chó có thể ngửi được dòng điện trong không khí. Thính giác của chó cũng tuyệt vời, có thể nghe thấy tiếng sấm sét cách xa vài dặm.
Nguồn: Internet
Dù còn nhiều tranh cãi, nhưng một số nhà khoa học hi vọng, việc nghiên cứu khả năng “dự báo động đất và thời tiết” ở loài vật nói chung và loài chó nói riêng sẽ giúp cảnh báo và hạn chế những thảm họa thiên tai như động đất, sóng thần và bão tố.
Tháng 7/2017, Trung tâm Di sản Thế giới và Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã tái khẳng định mối quan tâm về đề xuất xây dựng cáp treo vào hang động Sơn Đoòng trong khu vực bảo vệ nghiêm ngặt và những tác động tiềm tàng của dự án đến tài sản có giá trị độc đáo toàn cầu, kêu gọi hủy bỏ vĩnh viễn kế hoạch xây dựng cáp treo.
(ảnh: John Spies)
UNESCO khẳng định cáp treo sẽ gây tác động tiêu cực đến Sơn Đoòng
Trong Báo cáo thẩm định và bảo tồn 99 di sản thế giới tại các quốc gia thành viên vào tháng 7/2017, trong đó có hang Sơn Đoòng thuộc Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng tại Việt Nam, Ủy ban Di sản Thế giới cho biết có một số yếu tố tác động tiêu cực đến di sản như các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, các hành vi xâm phạm rừng và hoạt động khai thác gỗ trái phép, sự giảm sút và biến mất của một số động thực vật…
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương và trung ương đều thiếu các kế hoạch quản lý khách du lịch. Kế hoạch Phát triển Du lịch Bền vững đưa ra không đầy đủ, thiếu những cảnh báo về tác động của khách du lịch, các hoạt động vui chơi giải trí, trong đó có dự án làm cáp treo vào hang động Sơn Đoòng.
Báo cáo cũng lưu ý rằng, việc làm cáp treo đồng nghĩa với khả năng số lượng khách tham quan vào hang tăng mạnh. Điều đó đi kèm các tác động tiêu cực tiềm ẩn đối với môi trường nhạy cảm của hang động. Các hoạt động bất hợp pháp khác cũng có khả năng gia tăng.
Vì vậy, Trung tâm Di sản Thế giới và IUCN đề nghị Ủy ban Di Sản Thế giới khẳng định lại mối quan tâm của mình đối với dự án này và các tác động tiềm tàng lên tài sản có giá trị độc đáo toàn cầu, đồng thời yêu cầu Việt Nam hủy bỏ vĩnh viễn kế hoạch phát triển cáp treo.
Đồng thời, UNESCO còn yêu cầu Việt Nam nộp bản báo cáo cập nhật về tình trạng bảo tồn di sản cho Trung tâm Di sản Thế giới vào tháng 12/2018 để Uỷ ban Di sản Thế giới kiểm tra vào năm 2019.
Thực hư chuyện xây cáp treo vào Sơn Đoòng?
Những ngày gần đây, dư luận đang đặc biệt quan tâm về dự án xây cáp treo vào hang Sơn Đoòng do tập đoàn FLC khởi xướng. Đã có một số thông tin lan truyền trên mạng về việc FLC và chính quyền tỉnh Quảng Bình đang âm thầm triển khai dự án cáp treo tới gần hang Sơn Đoòng.
Tuy vậy, ngày 26/1/2018, ông Lê Thanh Tịnh, giám đốc ban quản lý vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình) cho biết thực chất của thông tin này là việc tập đoàn FLC thực hiện việc khảo sát làm cáp treo vào hang Én, nhưng thời điểm diễn ra vào cuối năm 2016. Hơn nữa, chủ trương làm cáp treo vào hang Én cũng đã được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đồng ý vào tháng 8/2017.
Hang Én được coi là “cửa ngõ” đến hang Sơn Đoòng, từ Hang Én đến hang Sơn Đoòng cách khoảng hơn 3km và chỉ có thể tiếp cận bằng cách lội suối và đi bộ (trekking).
Hang Én (Ảnh: Flickr)
Trong báo cáo của Việt Nam gửi cho UNESCO đầu năm 2017 liên quan đến bảo tồn và phát triển quần thể di sản này, Việt Nam cũng đã khẳng định: “Chưa cấp phép cho dự án cáp treo vào hang động Sơn Đoòng, trong khi chờ đợi Đánh giá Tác động Môi trường”, và “dự án xây dựng cáp treo sẽ chỉ được tiến hành nếu có sự tán thành của Uỷ ban Di sản Thế giới.”
Như vậy, có thể thấy hiện nay chưa có chủ trương làm cáp treo vào hang Sơn Đoòng mà chỉ có tới hang Én, kèm điều kiện “không làm ảnh hưởng đến di sản và có tham khảo ý kiến của UNESCO.” Tuy nhiên, với khoảng cách rất gần giữa hai hang, đồng thời hang Én cũng nằm trong vùng lõi của Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, nếu việc triển khai xây cáp treo dài 5,1km vào hang Én được chính thức phê duyệt, thì ảnh hưởng của nó tới sinh thái của Vườn Quốc gia nói chung và hang Sơn Đoòng nói riêng sẽ không nhỏ chút nào.
Trước khuyến nghị của UNESCO, liệu các cơ quan chức năng của Việt nam và lãnh đạo tỉnh Quảng Bình có nghiêm túc thực hiện theo để bảo tồn một quần thể di sản thiên nhiên vào loại kỳ vĩ nhất của thế giới hay không sẽ được đông đảo dư luận quan tâm và chờ câu trả lời.
Hiện tại ở Việt Nam, đang có nhiều cá nhân và tổ chức lên tiếng bảo vệ hang Sơn Đoòng bằng nhiều cách thức với mong muốn lan toả ý thức bảo vệ và giữ gìn một di sản thiên nhiên đặc biệt của Việt Nam, trong đó nổi bật là dự án #SaveSonDoong (Cứu Sơn Đoòng) của nhiều bạn trẻ.
“Núi Sinabung (Indonesia: Gunung Sinabung, Dolok Sinabung, Deleng Sinabung, Dolok Sinaboen, Dolok Sinaboeng và Sinabuna) là núi lửa phân tầng tuổi Pleistocene-Holocene có thành phần chủ yếu là đá andesite dacit ở cao nguyên Karo thuộc Karo Regency, Bắc Sumatra, Indonesia, cách siêu núi lửa Hồ Toba 40 km. Nhiều dòng dung nham cổ trên sườn núi và vụ phun trào cuối cùng được biết đến xảy ra vào năm 1600. Các hoạt động của solfataric (vết nứt nơi hơi nước, khí và dung nham phun ra) được quan sát lần cuối tại đỉnh núi này vào năm 1912; các sự kiện được ghi lại gần đây bao gồm phun trào vào ngày 29 tháng 8 năm 2010, vào tháng 9 và tháng 11 năm 2013, tháng 1, tháng 2 và tháng 10 năm 2014. Một dòng pyroclastic (vụn núi lửa) tháng 5 năm 2016 giết chết bảy người. Trong giai đoạn 2013 và 2014, cảnh báo về một sự kiện lớn đã được gia tăng nhưng không có hoạt động đáng kể. Vào ngày 2 tháng 6 năm 2015, cảnh báo lại tăng lên, và vào ngày 26 tháng 6 năm 2015, ít nhất 10.000 người đã phải di tản do lo sợ một vụ phun trào lớn. Vụ phun trào núi Sinabung kéo dài giống như núi Unzen ở Nhật Bản, phun trào trong 5 năm sau khi ngủ yên 200 năm” [1].
Núi Sinabung: Trong suốt 38 năm, Asni Beru Karo chưa từng nghĩ rằng mình sẽ phải sống trong bóng của một núi lửa khổng lồ tưởng như đã ngủ quên. Asni là nông dân trồng cà phê và ớt.
Trang trại của cô cách núi Sinabung 3 km, đó là một núi lửa đã ngủ yên nhiều thế kỷ, ở khu bảo tồn Karo phía Bắc Sumatra.
“Nông dân ở Karo rất nổi tiếng về thành công và giàu có bởi vì họ luôn có được mùa màng bội thu”, Asni, 45 tuổi, đã nói. “Người ta nói rằng trong thời gian thu hoạch họ có thể mua ngay một cái ô tô”.
Tuy nhiên, vào tháng Tám năm 2010, con quái vật khổng lồ ấy bắt đầu cựa quậy. Ở địa phương đã xuất hiện vô số “lời sấm truyền” liên quan đến sự giận dữ của núi rừng. Họ cho rằng thần núi đã phẫn nộ với việc dân làng không còn thực hiện các nghi thức cúng gạo, các phong tục ngoại đạo trở nên phổ biến và việc người ngoài đạo Hồi đã ăn thịt heo trên núi này.
Núi Sinabung phun tro bụi dày tại làng Tiga Pancur, ở Karo, Bắc Sumatra. Ảnh: Jefri Tarigan
Ngày 29 tháng Tám năm 2010, núi lửa Sinabung phun tro bụi lên đến 1,5 km. Vào những năm sau đó, dung nham tràn qua miệng núi lửa, rạch một đường dài xuyên qua trang trại của Asni, hút cạn dòng sông và phá hủy mùa vụ của cô ấy.
Núi lửa Sinabung là một trong những núi lửa đang hoạt động tại Indonesia, một quần đảo dễ dàng bị tổn thương trước các biến động địa chấn bởi vì vị trí của nó nằm trong “Vành đai núi lửa”, một vành đai hình móng ngựa ở ranh giới mảng kiến tạo dọc theo bồn Thái Bình Dương.
Đã có một sự gián đoạn ngắn vào giữa năm 2010 và 2013 nhưng sau đó, núi lửa Sinabung lại tiếp tục phun trào ít nhiều. Núi lửa làm thiệt mạng hơn 20 người, bao gồm một phóng viên truyền hình, bốn học sinh trung học và giáo viên tham gia trong chuyến đi thực địa núi lửa hết sức sai lầm.
Đến tháng Sáu năm 2015, núi lửa Sinabung đạt mức cảnh báo nghiêm trọng nhất, mọi người dân đều phải sơ tán khỏi phạm vi bán kính cách ngon núi 5 km được gọi là “vành đai đỏ”.
Asni Beru Karo, tị nạn núi lửa khi Sinabung lần đầu phún xuất vào năm 2010. Ảnh: Jefri Tarigan
Trong hơn hai năm, Asni sống với 500 người tị nạn khác trong một nhà thờ phục sinh cách núi này không quá 10 km. Sảnh đường là một sự hỗn loạn bởi thảm ngủ Hello Kitty, dụng cụ nấu ăn và các túi đựng lá trầu dùng khi nhai chung với hạt cau, giăm bông, vôi và thuốc lá có tác dụng kích thích thần kinh và tâm lý.
“Đây là thứ duy nhất mà người già có thể ăn được”, bà Kemban Sembiring, một người tị nạn 95 tuổi răng nhỏ cho hay. Môi, răng và tay của Asni cũng bị nhuộm đỏ thẫm bởi hạt cau. “Tôi chưa hề ăn cau, nhưng tôi đã làm điều đó kể từ khi tôi đến được trại bởi vì không khí đã quá căng thẳng rồi”.
Kemban Beru Sembiring, 95 tuổi, tại một trại tị nạn. Ảnh: Jefri Tarigan
Hiện có hơn 7000 người sơ tán được tập trung vào tám trại tị nạn. Nhiều ngôi làng cũ trong vùng đã trở thành những thị trấn bỏ hoang, chúng bị phủ bởi lớp tro màu trắng lạ kỳ. Có ba ngôi làng sẽ phải di dời tái định cư hoàn toàn. Trong vài tuần gần đây, núi lửa Sinabung phun trào vào những khoảng thời gian cố định.
Thứ Tư tuần trước, những người tị nạn trú ẩn trong nhà thờ nhìn thấy bầu trời đen tối trở lại. Vào giữa buổi sáng đã diễn ra một cơn mưa tro bụi và trẻ em đã phải nghỉ học và ở trong nhà lánh nạn. “Tôi đã rất hoảng sợ bởi vì trước đó tôi đã cho một vài người ra ngoài sớm để kiểm tra xem trang trại cà phê của tôi thế nào”, Asni nói.
Núi Sinabung phun tro bụi dày tại làng Tiga Kicat, ở Karo, Bắc Sumatra vào ngày 06 tháng Tám, năm 2017. Ảnh: Jefri Tarigan
Quân đội đóng xung quanh vành đai đỏ nhưng đôi khi dân làng cũng xin phép để vào thăm trang trại của mình. “Tôi sợ ngọn núi nhưng nếu tôi không đi thì tôi e rằng những người tị nạn khác sẽ lấy hết các hạt cà phê của tôi”.
Phát ngôn viên của Cơ quan Giảm nhẹ Thiên tai Quốc gia Indonesia (Indonesia’s National Disaster Mitigation Agency – BNPB), tiến sĩ Sutopo Surwo Nugroho – người có tiếng nói mang tầm ảnh hưởng lớn – bắt đầu công bố những bức ảnh khác thường về các đám mây tro bụi bao phủ lên cánh đồng.
Ngenaate (bên phải) hiện sống trong lán ngay ngoài vành đai đỏ. Ảnh: Jefri Tarigan
Ông cảnh báo rằng núi lửa Sinabung đã phun trào thành một cột tro bụi cao hơn bốn kilomet.
Các đám mây nóng lan rộng ra theo chiều Bắc – Đông. “Hãy cẩn thận với tro bụi rơi. Hàng ngàn người tị nạn vẫn chưa được phép trở về nhà”. Sau đó, ông ta đăng một bức ảnh chụp nhìn như là một cơn bão tuyết.
Dân làng khai thác đá sau đợt phun trào núi lửa Sinabung tại làng Guru Kinayan ở Karo, Bắc Sumatra, Indonesia vào ngày 7 tháng Tám năm 2017. Ảnh: Jefri Tarigan
“Cộng đồng cần giúp đỡ về mặt nạ và nước”. Vào thứ Hai, tiến sĩ Sutopo đã thông báo rằng 2,3 triệu mét khối dung nham vẫn còn bị mắc kẹt trong đỉnh núi lửa. “Hãy cẩn thận”, ông ta cảnh báo một cách đầy ái ngại.
Ngenaate phải trú cùng chị của mình trong một cái lán bên lề đường ngay ngoài vành đai đỏ. Những chiếc xe chất đầy tro than núi lửa chạy ầm ầm. Phòng tắm của bà chỉ là một cái lều quây bằng tấm sắt ở bên kia đường nhưng có một khu vườn tạm thời trồng hoa sáng màu ở bên ngoài lán tị nạn. Tiếng radio kêu tanh tách và những con chó nằm ủ rũ suốt thời gian dài.
Một người tị nạn trong trại ở nhà thờ phục sinh. Ảnh: Jefri Tarigan
Ngọn núi lửa đồ sộ, mang khung cảnh ảm đạm. Ngenaate đã có một linh cảm vào 2 tháng 10 ngày trước khi núi lửa Sinabung phun trào. Bà đã nhìn thấy một cái chân khổng lồ trên đường xuống núi Sinabung và nghe thấy một tiếng gầm: “Ta sẽ phá hủy ngọn núi này”. “Tôi đã chia sẻ điều này với giáo hội nhưng không ai tin cả. Người ta nghĩ rằng tôi bị điên. Và sau đó thì nó phun trào.”
Ngenaate có bảy hecta đất gần Sukameriah, một ngôi làng bị xóa sổ vào năm 2010. Bà cung cấp cho thị trấn du lịch tại Berastagi gần đó về bơ, chuối, cà phê và dứa. “Tôi thu hoạch mỗi ngày, đó là lý do vì sao tôi quá xúc động”, bà nói và lau dòng nước mắt bằng bàn tay sơn móng màu xanh lá.
Một người dân làng phơi khô hạt cà phê trong thị trấn ma dưới chân ngọn lửa đang phun trào. Ảnh: Jefri Tarigan
Ngenaate nói rằng họ đã không thể đến trại tị nạn bởi vì nơi đó đã có quá nhiều người. “Chúng tôi đang chờ chính quyền xây những ngôi nhà gần đây”. Ngenaate nói rằng chỉ có cầu nguyện mới có thể khiến cho ngọn núi ngưng lại. “Đừng cầu nguyện thần linh, hãy chỉ cầu xin Thiên Chúa”.
Vào tháng Chín năm 2010, một buổi tế lễ có 300 người tham gia nhằm cố gắng xoa dịu ngọn núi. “Một con dê đực trắng đã được dùng để hiến tế nhưng không bị giết” Anto, chủ một warung (gian hàng bên đường) tại đó, cho biết. “Một bên của buổi lễ là một cái bàn trang trí bởi lá dừa.
Các trại tị nạn đã được lập ra cho những người bị di dời bởi núi lửa Sinabung đang phun trào. Ảnh: Jefri Tarigan
Trên bàn bày sirih (lá trầu) và dừa non. Có sáu nữ dukuns (pháp sư) và ba người trong đó đã được nhập vào còn ba người kia thì không”. Một trong những dukuns bị nhập vào đã nói rằng bà là thần cai quản ngọn núi này. Được hỏi rằng tại sao ngọn núi phun trào, thì bà nói đó là bởi vì ngọn núi không còn được thờ cúng nữa. Vào cuối nghi thức, con dê được thả tự do.
Giám đốc Đài quan sát núi Sinabung, ông Armen Putra nói rằng tuổi carbon phóng xạ – một một kỹ thuật được sử dụng để định tuổi vật liệu – đã cho thấy rằng trước năm 2010, núi Sinabung đã không phun trào cho tới năm 800 hoặc 900.
Nông dân làm việc tại nơi xay xát ngô trong khi ngọn núi Sinabung đang phun khói nóng ở làng Guru Kinayan phía Bắc Sumatra. Ảnh: Jefri Tarigan
Nhưng ông ta cũng khuyến cáo người dân địa phương không nên tiếp tục tin rằng các nghi thức tế lễ sẽ thuyết phục ngọn núi ngưng lại việc phun tro bụi và dung nham. Núi Sinabung đã phun trào hàng ngàn lần kể từ năm 2010. Vì thế khi nào nó mới dừng đây? “Chúng ta không thể dự đoán được khi nào thì nó ngưng, có lẽ là một hoặc hai năm”
Nhân viên dọn sạch tro tàn từ núi lửa Sinabung ở thành phố Berastagi. Ảnh: Jefri Tarigan
Đô thị cổ Hội An nằm trên bãi bồi thấp vùng cửa sông Liman thường xuyên ngập lụt. Trải qua mấy trăm năm, các ngôi nhà vẫn giữ được những nét cổ xưa. Xem cấu trúc các ngôi nhà, cấu trúc phố xá có vẻ như người xưa đã sẵn sàng ứng phó với những trận lụt ở vùng cửa sông này. Đến Hội An không chỉ thăm quan, tìm hiểu kiến trúc và văn hóa độc đáo của một đô thị cổ, du khách còn được thưởng ngoạn những cảnh quan thiên nhiên đa dạng vùng cửa sông Liman Cửa Đại. Nếu đến Hội An đúng vào kỳ ngập lụt, du khách sẽ được trải nghiệm một sản phẩm từ tai biến địa chất đặc thù – Ngập lụt phố cổ Hội An.
1. Cửa sông Liman
Liman mượn từ tiếng Nga(Лиман), từ này lại có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ có nghĩa là vịnh hoặc bến cảng. Liman hình thành ở cửa sông mở rộng, nông nơi dòng chảy bị chặn bởi đê cát cửa sông. Đê cát có thể là trầm tích biển (đê cát được tạo ra bởi dòng biển) hoặc dòng chảy sông (đê cát được tạo ra bởi dòng chảy của một sông lớn hơn tại điểm hợp lưu) [4].
Một thuật ngữ khác đồng nghĩa với Liman là Guba (губа) được sử dụng trong các văn liệu của Nga cho các cửa sông bờ biển ở phía bắc Nga [4].
Nước trong một Liman là nước lợ với độ mặn biến đổi: trong giai đoạn mùa kiệt nước sông có thể trở nên mặn do sự bốc hơi và dòng nước biển đổ vào.
Nhiều cửa sông miền Trung Việt Nam thuộc kiểu Liman với các đê cát chắn được hình thành do quá trình di chuyển trầm tích dọc bờ biển, phía trong đê cát là vũng cửa sông thường rộng và nông. Các đê cát chắn bịt kín cửa sông khi động lực biển chiếm ưu thế và bị xuyên thủng khi dòng chảy sông trở lên mạnh mẽ vào mùa lũ.
Loạt ảnh Google Earth cho thấy từ năm 1984 đến 1993 Liman Cửa Đại bị đê cát gần như chắn kín cửa ra, từ năm 1994 đến nay cửa sông mở rộng hơn.
Đê cát Liman Cửa Đại (1984) Đê cát Liman Cửa Đại (2016)
2. Cảnh quan Liman cửa Đại
Liman cửa Đại (cửa sông Thu Bồn) nơi có đô thị cổ Hội An – điểm du lịch luôn thu hút một lượng lớn du khách trong và ngoài nước. Đến Hội An ngoài thăm quan, tìm hiểu kiến trúc và văn hóa độc đáo của một đô thị cổ, du khách còn được thưởng ngoạn những cảnh quan thiên nhiên đẹp, thanh bình như cù lao An Hội, Cẩm Nam; các bãi biển cát xám vàng trải dài như An Bàng, Cửa Đại, các dòng sông nhỏ quanh co có cái tên hình tượng như Cổ Cò, Đế Võng.
Đê cát chắn, vịnh biển, cù lao, bãi biển, cửa sông hay đầm nước lợ nơi có Rừng dừa Bảy mẫu…là các yếu tố địa chất, địa mạo lí thú vùng Liman Cửa Đại. Các yếu tố này vừa có giá trị là nền tảng đô thị vừa có giá trị bổ sung tăng thêm sức hấp dẫn cho Hội An.
Cù lao An Hội bên sông HoàiBãi biển An Bàng vào ngày biển độngCảnh quan sông Cổ Cò với mặt nước phẳng lặng thích hợp du lịch đường sôngKhách du lịch theo sông Hoài hướng ra Cửa ĐạiRừng dừa nước Bảy mẫu nằm giáp sông Đế Võng, Thu Bồn và sông Hoài. Nguồn InternetCửa Đại một buổi sớm thanh bình
Ngập lụt đô thị cổ Hội An
Vùng cửa sông Liman khả năng thoát lũ rất kém, đô thị cổ Hội An nằm trên địa hình thấp (bãi bồi) nên thường xuyên bị ngập lụt. Đợt lũ đầu tháng 11 năm 2017 có mức ngập xấp xỉ với năm (2009). Đến Hội An vào kỳ lũ lụt, nơi phố cổ chìm trong biển nước sẽ cho du khách một trải nghiệm thú vị.
Đỉnh lũ tháng 11 năm 2017 kém năm 2009 khoảng 7 cm
Trong quá khứ, đô thị cổ Hội An từng ngập rất sâu: năm 1964 đỉnh lũ là 3,4 m; năm 1975: 2,67 m; năm 1998: 2,97 m; tháng 11 năm 1999: 3,01; tháng 12 năm 1999: 3,21 m; năm 2007: 3,0 m; năm 2009: 2,72 m [2].
Trải qua khoảng 300 năm, lũ lụt thường xuyên, các ngôi nhà ở khu phố cổ vẫn được bảo tồn nguyên vẹn. Các nhà nghiên cứu đã nhìn ra kỹ thuật xây dựng của người xưa ứng phó bão lũ: “ Tường xây 40 cm, sử dụng gạch thẻ và chất kết dính truyền thống (vôi, mật mía, nhựa bời lời) giúp mùa đông ấm, mùa hè mát và chịu lực tốt; các công trình sử dụng loại gỗ rất tốt, thuộc nhóm 1. Kết cấu sườn, cột tán, mái… và tường san sát nhau cũng tạo nên sự chắc chắn cho cả khu phố. Ngay cả chùa Cầu, trông khá mỏng manh, cũng được tính toán kỹ về kết cấu chịu lực vì xây dựng ngay trên khe nước chảy mạnh” [2].
“Người xưa đã tính toán rất kỹ các yếu tố kiến trúc, phong thủy, địa lý, điều kiện tự nhiên để xây dựng phố cổ, ngay cả những con hẻm nhỏ cũng trở thành lối thoát nước. Ở các hiệu buôn lớn, giữa lầu 1 thường trổ một lỗ lớn thông xuống tầng trệt, để mỗi khi có lũ người dân dùng tời kéo hàng hóa lên cao”.
Có thể nhận thấy người dân ở đây đã chấp nhận và chủ động xây dựng nhà cửa, đường phố trên diện tích bãi bồi thường xuyên ngập lụt, lý do chính có lẽ đây là vị trí gần sông tiện cho việc vận chuyển hàng hóa và đi lại.
Cảnh lũ lụt tại Hội An năm 1964, ảnh tư liệu của hiệu Ảnh Vĩnh Tân. Nguồn [2]Hội An chìm trong lũ tháng 11.2017. Nguồn Internet
Du lịch đô thị cổ mùa lũ
Đoạn trích dẫn dưới đây cho thấy du khách đến Hội An vào kỳ ngập lụt thêm hứng thú với tai biến địa chất diễn ra tại khu phố cổ.
“Lâu nay, đô thị cổ Hội An được ví như “túi lũ” của vùng hạ du sông Thu Bồn, hình ảnh nước ngập lưng chừng nóc nhà cổ đã trở nên quen thuộc. Vào mùa lũ, nhiều người bắt gặp từng nhóm du khách nước ngoài thuê thuyền dạo loanh quanh trong phố cổ, chụp hình những mái nhà rêu phong chìm trong biển nước, khám phá đời sống cư dân Hội An mùa nước lũ. Được ngắm cảnh quan tổng thể của mái nhà cổ Hội An khi nước lũ dâng cao, tham quan các ngõ phố Hội An bằng thuyền hay ghé vào quán cà phê trên tầng 2 của ngôi nhà cổ nào đó, tất cả tạo nên cảm giác đặc biệt và mới lạ” [3].
Đi thuyền trong phố cổ là trải nghiệm thú vị đối với du khách. Nguồn Internet
“Trong những năm gần đây, khi du lịch Hội An phát triển, mỗi khi nước lớn lên, hai bên đường Bạch Đằng bị ngập lại là điều thích thú với du khách, thấy như vậy, người dân có tổ chức đi ghe để du khách tham quan Hội An ở một góc khác, một phố cổ Hội An trong nước” [1].
“Đây chính là sự năng động của người dân nơi đây, vốn dĩ Hội An là thành phố du lịch thì phải biết tận dụng tự nhiên để giải quyết bài toán kinh tế, nghĩa là mình phải biết tận dụng điều kiện tự nhiên để tạo ra giá trị cho chính bản thân mình, bắt tự nhiên phục vụ con người” [1].
Ngập lụt cũng là một “sản phẩm du lịch” của Hội An. Ảnh Dân Trí. Nguồn [1]
Lời kết
Đã có dự án về du lịch mạo hiểm “Phát triển sản phẩm du lịch từ mưa, bão, lụt tại miền Trung Việt Nam”. Trong đó, ngoài sản phẩm du lịch từ lũ lụt tại Hội An (Quảng Nam), còn có ý tưởng độc đáo về mưa ở Huế, bão ở Đà Nẵng [2].
Trước khi dự án trên trở thành hiện thực, sản phẩm “Du lịch Hội An mùa lũ” cần sớm được nghiên cứu, triển khai; sao cho sản phẩm đặc thù này vừa hấp dẫn vừa an toàn cho du khách.
Hội An – đô thị cổ sẽ hấp dẫn du khách hơn nữa nếu như những đặc trưng địa chất, địa mạo và các dạng cảnh quan vùng cửa sông Liman và nhất là lịch sử hình thành và bảo tồn đô thị gắn với lũ lụt trong suốt mấy trăm năm qua được nghiên cứu cặn kẽ và quảng bá rộng rãi.
Sau đúng 1 năm lại dẫn sinh viên thực tập Môi trường và Tài Nguyên đời bờ từ Lộc An đến bãi biển Cổ Thạch. Vẻ đẹp cảnh quan tại nhiều điểm dọc tuyến hành trình đã được đề cập rất nhiều từ thông tin đại chúng đến các tạp chí chuyên ngành du lịch, môi trường hay khoa học. Dưới đây là vài điều cảm thấy không vui, thực ra là buồn vì mỗi lần đến những điểm du lịch (đã nổi tiếng này) lại dần mất đi vẻ hoang sơ vốn có, lại thấy chất lượng môi trường thêm giảm sút.
Kê Gà biến đổi nhanh
Vừa xuống xe, đang loay hoay tập trung sinh viên để giảng bài, thấy lái xe to tiếng, chẳng biết chuyện gì ?. té ra bảo vệ khu du lịch Biển Đá Vàng chặn đường không cho sinh viên vào, yêu cầu phải mua vé. Đôi co với bảo vệ một chút, rồi quyết định giảng bài tại bãi đất trống, sau đó sẽ cho sinh viên vòng lại bờ kè phía tây để xuống bãi biển.
Đang giảng bài, đại diện quản lý khu du lịch xuất hiện. Ông này vui vẻ cho biết đoàn được quyền khảo sát từ con đường bê tôn nhỏ về phía biển, không đi vào khu du lịch (thực ra việc này không cần thông báo, mọi người cũng biết).
Năm ngoái đến đây, khu du lịch đang xây dựng. Năm nay nhiều hạng mục đã hoàn thành. Nhìn những căn chòi (tạm gọi vậy vì chưa tìm được thuật từ thích hợp) hình hộp, hình trụ màu sắc loang lổ đặt trên đồi cát nóng chẳng một bóng cây, hình như những chòi này sử dụng máy lạnh (chạy điện lưới).
Cô Tuyến dẫn nhóm sinh viên sang Mũi Điện (đảo Kê Gà) cho biết “thày ơi, từ đảo nhìn vào bờ biển thấy cảnh quan nham nhở, chắc những tấm ảnh của các thày chụp những năm trước sẽ là tài liệu quí, hiếm đấy”. Như vậy, những khóa luận, những luận văn làm về du lịch Kê Gà, qui hoạch công viên Đá Hoa cương Kê Gà sẽ không bao giờ thành hiện thực.
Những chiếc chòi hình hộp màu sắc loang lổ trắng, đỏ, xanh và những khung nền chòi dường như muốn chen vào bãi đá
Có 77 sinh viên KMT 14 thuộc ba chuyên ngành tham gia thực tập Môi trường và Tài nguyên đới bờ (tuyến lộ trình Lộc An – Cổ Thạch). Năm nay có một số đề tài mới, các nhóm nghiên cứu đề tài trong phòng một cách kỹ lưỡng, tại thực địa đại diện nhóm trình bày sau đó thày bổ sung. Các đề tài giao cho các nhóm cụ thể như sau:
I.1 Chuyên ngành Khoa học Môi trường
Nhóm 1: Nguyễn Thị Đẹp (nhóm trưởng): Biến động đường bờ khu vực cửa Lộc An và giải pháp
Nhóm 2: Trần Thị Linh Chi (nhóm trưởng): Giá trị của các bãi biển phục vụ phát triển du lịch (ví dụ dải ven biển Lộc An – Cổ Thạch)
Nhóm 3: Lê Thị Kim Ngân (nhóm trưởng): Hệ thống rãnh xâm thực trên cao nguyên cát đỏ Phan Thiết
Nhóm 4: Nguyễn Thị Tuyết Trinh (nhóm trưởng): Đánh giá khía cạnh giáo dục trong phát triển địa du lịch tuyến ven biển Bình Thuận
I.2 Chuyên ngành Môi trường và Tài nguyên biển
Nhóm 1: Đoàn Ngọc Khánh Linh (nhóm trưởng): Dịch vụ hệ sinh thái cồn cát ven biển Bình Thuận
Nhóm 2: Ngô Nguyễn Minh Thùy (nhóm trưởng): Ảnh hưởng của hoạt động du lịch đến di sản địa học dải ven biển Lộc An – Cổ Thạch
I.3 Chuyên ngành Tài nguyên TN và MT
Nhóm 1: Phan Mạnh Đình (nhóm trưởng): Cát thủy tinh Bình Châu – La Gi
Nhóm 2: Phan Thị Ngọc Huyền (Nhóm trưởng): Dải ven biển Bình Thuận công nghiệp không khói hay Nhiệt điện ?
Nhóm 3: Lê Nhật Đoan (Nhóm trưởng): Khai thác Titan ở Bình Thuận và các vấn đề môi trường
Ngày 8.12.2017
Đại diện nhóm 1 KHMT trình bày biến động đường bờ khu vực cửa Lộc An và giải pháp
Ánh trăng lên cũng là lúc mở màn một trong những màn giao phối lớn nhất thế giới. Những sinh vật kỳ dị nổi lên từ dưới đáy biển sâu và mặt nước lấp lánh ánh xanh. Một số hiện tượng của đại dương chỉ có thể chứng kiến được khi màn đêm buông xuống.
Mặt biển lấp lánh do phát quang sinh học
Bạn có thể đã thấy bức ảnh này. Màn đêm ở một địa điểm lạ lẫm không tưởng. Sóng đang vỗ vào bờ. Mặt nước lấp lánh với ánh sáng xanh.
26.11.2017, dẫn lớp Cao học QLMT & TN K.26 đến Lộc An để kiểm tra Bản đồ hiện trạng sử dụng đất được thành lập bằng kỹ thuật xử lý ảnh và giải đoán tư liệu viễn thám. Cửa sông Lộc An, mỗi lần đến lại thấy thay đổi; nhưng lần này sự thay đổi lớn hơn cả.
Bờ kè bằng công trình cứng kiên cố tại đoạn lõm bờ sông nay đã hoàn thành.
Xói lở trong khoảng 6 tháng qua (từ tháng tư đến nay) tiếp tục phá hủy khu du lịch khi những bao cát yếu ớt không thể chống lại sóng biển.
Ngoài xa bờ có hai nơi được đổ đá khối và phía tây cửa sông là đống đá đổ dọc theo một Stabiplage đã bị rách nát.
Dáng dấp của một công trình kè luồng đã dần hình thành ở cửa sông này.
Công nghệ Stabiplage được lắp đặt ở cửa Lộc An đã nhanh chóng bị dòng chảy và sóng phá hủy; thời gian đầu có sự bảo trì, lắp đặt bổ sung, nhưng rồi công trình vẫn xuống cấp. Từ tháng 6 năm 2013 đến đầu năm 2016, công ty Espace Pur nhiều lần cam kết sửa chữa công trình, nhưng vẫn cứ lỗi hẹn [1].
Với việc xây dựng kè luồng, kè bờ bằng công trình cứng xem như công nghệ Stabiplage chống xói lở ở Lộc An được kỳ vọng ban đầu [2], nay đã thất bại. Một công trình nhiều tỷ đồng đã theo những hạt cát nhỏ bé đi vào biển cả mênh mông.
Một số hình ảnh cửa Lộc An ngày 26.11.2017:
Công trình kè bờ xói lở gần cửa sông đã hoàn thành
Cổng thông tin Địa môi trường 