Chủ tịch UBND tỉnh vừa có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lý Sơn – Bình Châu và vùng phụ cận của tỉnh Quảng Ngãi gồm 28 thành viên do Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Quang Thích làm trưởng ban.

Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ: Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch bảo vệ, bảo tồn, phát huy, phát triển Công viên địa chất trình cấp thẩm quyền phê duyệt để triển khai tổ chức thực hiện.

Huy động sự hợp tác giữa các cơ quan công quyền với cộng đồng địa phương, các tổ chức tư nhân (hợp tác công tư – PPP), các cơ quan nghiên cứu,  giáo dục, trong việc xây dựng cơ chế chính sách và vận hành Công viên địa chất, trong kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa của khu vực.

Tổ chức điều tra thực tế, hội thảo khoa học quốc tế, đề xuất tiến độ, biên soạn tài liệu, tập huấn bồi dưỡng, xây dựng hồ sơ khung; Tiến hành lập Hồ sơ trình UNESCO công nhận Công viên địa chất toàn cầu đối với Công viên địa chất của tỉnh Quảng Ngãi. Đọc tiếp “Thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lý Sơn – Bình Châu và vùng phụ cận” →

Hà Quang Hải

I. Công viên Địa chất Toàn cầu là gì?

Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO là những khu vực địa lý riêng biệt, thống nhất gồm các điểm địa chất và cảnh quan có ý nghĩa quốc tế, được quản lý bằng một khái niệm tổng thể bao gồm việc bảo vệ, giáo dục và phát triển bền vững. Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO sử dụng di sản địa chất kết hợp với tất cả các khía cạnh khác về di sản thiên nhiên và văn hóa của khu vực nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết các vấn đề chính mà xã hội đang phải đối mặt, chẳng hạn như sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên trái đất, giảm nhẹ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và giảm tác động của thiên tai. Bằng cách nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của di sản địa chất của khu vực, Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO cung cấp cho người dân địa phương niềm tự hào và gắn bó cuộc sống của họ với khu vực. Việc tạo ra các doanh nghiệp địa phương đổi mới, những việc làm mới và các khóa học đào tạo chất lượng cao được kích thích khi các nguồn thu nhập mới được tạo ra thông qua du lịch địa chất, trong khi nguồn tài nguyên địa chất của khu vực được bảo vệ [1].

II. Các tiêu chí để Công viên Địa chất Toàn cầu

Theo UNESCO, các tiêu chí [2] để phát triển CVĐCTC có thể tóm tắt như sau:

1. Qui mô và khung cảnh

CVĐCTC phải là khu vực có ranh giới rõ ràng và có diện tích đủ lớn để phục vụ phát triển kinh tế và văn hóa địa phương (chủ yếu thông qua du lịch). Mỗi CVĐC phải thể hiện được một loạt điểm địa chất (geosite) có ý nghĩa mang tầm quốc tế, khu vực và/hoặc quốc gia. Các điểm địa chất này có tầm quan trọng từ quan điểm khoa học, sự hiếm có, giáo dục và/hoặc thẩm mỹ.

2. Quản lý và tham gia của địa phương

Thành công trong quản lý CVĐCTC chỉ có thể đạt được thông qua sự tham gia sâu sắc của địa phương. Sáng kiến tạo nên CVĐC phải đến từ cộng đồng/chính quyền địa phương với cam kết mạnh mẽ để phát triển và thực thi kế hoạch quản lý đáp ứng các nhu cầu kinh tế cho người dân địa phương, trong khi bảo vệ cảnh quan (địa chất) nơi họ sinh sống. Đọc tiếp “GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU” →

Chuyến khảo sát đảo Lý Sơn (cù lao Ré, cù lao Bờ Bãi) và dải ven biển Bình Châu cùng với các nhà khoa học trong và ngoài nước từ nhiều chuyên ngành khác nhau cho thấy các geosite (di sản địa chất, địa mạo) trong khu vực này có giá trị cao về khoa học Trái đất, đặc biệt về hoạt động núi lửa. Các tác động lâu dài của ngoại sinh, nhất là của biển cả đã tạo nên các geosite (địa mạo) đa dạng như: thềm biển, bãi biển, hang biển, cầu thiên nhiên, vách biển (cổ và trẻ), đê biển cổ, lòng sông cổ…của khu vực. Các geosite này có tiềm năng để phát triển thành Công viên Địa chất toàn cầu.

Ngoài các giá trị về khoa học địa chất, một số geosite còn có các giá trị về văn hóa, lịch sử, tâm linh như các đê cát cổ, thềm biển liên quan đến văn hóa Sa Huỳnh, cù lao cổ liên quan đến văn hóa Chăm và đặc biệt cù lao Ré, nơi lưu trữ những dấu ấn đậm nét một thời của ông, cha ta gìn giữ biển đảo của tổ quốc.

Là người đã hướng dẫn sinh viên quê ở Lý Sơn thực hiện khóa luận về du lịch địa chất và tham gia đợt khảo sát này, tôi đánh giá cao quyết định của UBND tỉnh Quảng Ngãi về việc xây dựng Công viên Địa chất toàn cầu Bình Châu – Lý Sơn nhằm bảo vệ, bảo tồn các di sản tự nhiên quí giá này.

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Công ty Đoàn Ánh Dương đã tạo cho tôi cơ hội tham gia đợt khảo sát đa ngành này; đặc biệt cảm ơn ông Đoàn Sung (Chủ tịch hội đồng quản trị) người có những ý tưởng hay về bảo tồn các di sản tự nhiên, di sản văn hóa gắn với sự phát triển kinh tế cộng đồng và là người đã tạo mọi điều kiện để đoàn công tác hoàn thành những nội dung của đợt khảo sát.

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến TS. Nguyễn Ngọc Thu, đồng nghiệp rất gần gũi với tôi từ phương án đo vẽ Bản đồ địa chất và khoáng sản 1:50.000 thành phố Hồ Chí Minh (1981-1987) và các đề tài về Địa chất môi trường khi cùng công tác tại Liên đoàn Địa chất 6. TS. Nguyễn Ngọc Thu cũng là người giới thiệu tôi với Công ty Đòan Ánh Dương để tham gia đợt khảo sát này.

Dưới đây là một vài đoạn trích từ nhật ký chuyến công tác. Đọc tiếp “THAM GIA ĐOÀN KHẢO SÁT CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT BÌNH CHÂU – LÝ SƠN (BINH CHAU – LY SON GEOPARK)” →