TTO – Các nhà khoa học chia sẻ nhận định này tại tọa đàm về khai thác, sử dụng khoáng sản titan-zircon của Bình Thuận, tổ chức sáng 8-7 ở TP Phan Thiết.
Nhiều vấn đề, bất cập trong khai thác titan ở Bình Thuận đã được chỉ ra tại buổi tọa đàm về quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng titan đến năm 2020, xét tới 2030 do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào năm 2013. Đọc tiếp “Đừng ảo tưởng về trữ lượng mà khai thác titan bừa bãi”
Đợt thực tập Môi trường Đại cương cho 180 SV lớp 15_KMT từ ngày 17 đến ngày 22 tháng 07 đã hoàn thành. Trước chuyến đi, có sự lo ngại ảnh hưởng của cơn bãi số 2 đổ vào phía Bắc, may thay không hề hấn gì. Năm nay cũng ghi nhật ký, nhưng không post trên Diamoitruong, phần vì mạng nơi ở ốm yếu, phần vì bận viết bài cho hội thảo về Công viên Địa chất Núi Thành, Quảng Nam; nhưng đúng hơn cả là những lăn tăn về đợt thực tập này.
Hôm nay rảnh, viết những dòng cảm nghĩ dưới đây về đợt thực tập – đợt hướng dẫn lần thứ 12 môn Thực tập Môi trường Đại cương. Đọc tiếp “VỀ ĐỢT THỰC TẬP MÔI TRƯỜNG ĐẠI CƯƠNG NĂM 2017”
Vũ Văn Nghị
Bài giảng này khái quát về đặc điểm dòng chảy và diễn biến mưa trong lưu vực HTS Đồng Nai và duyên hải Nam Trung Bộ bổ sung cho giáo trình thực tập môi trường đại cương của ngành Khoa học môi trường, trường Đại học KHTN, Đại học QG.TP.HCM.
Link: Thuỷ văn lưu vực HTS Đồng Nai
1/ Giới thiệu tuyến lộ trình thực tập
Link: Lộ trình thực tập MTDC_2017_Thầy Hà Quang Hải
2/ Khí hậu dọc tuyến hành trình
Link: KHI-HAU-MT_2017_Cô Nguyễn Thị Phương Thảo
3/ Sinh thái học môi trường theo lộ trình thực tập
Link: Sinh thái học MT 2017_ Cô Dương Thị Bích Huệ
4/ Hướng dẫn khảo sát phẫu diện đất, đo vẽ ô tiêu chuẩn thực vật và vẽ lát cắt tài nguyên MT tổng hợp
Link: Tập huấn MT đại cương 2017_Thầy Nguyễn Trường Ngân
5/ Phương pháp điều tra bằng bảng câu hỏi
Link: Hướng dẫn bảng câu hỏi _Cô Hoàng Thị Phương Chi
6/ Hệ thống xử lý nước cấp và nước thải
Link: Các hệ thống xử lý nước_ Thầy Lê Tự Thành
7/ Danh sách sinh viên 15KMT
Việc Bộ Tài nguyên – Môi trường cấp phép nhận chìm gần 1 triệu m3 bùn thải xuống biển Bình Thuận, theo các chuyên gia, bản chất là xả thải.
Nó sẽ hủy hoại vĩnh viễn cả một vùng biển giàu có và độc nhất vô nhị về nhiều mặt của Việt Nam.
Ngày 23.6.2017, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường (TN-MT) Nguyễn Linh Ngọc đã ký Giấy phép số 1517/GP-BTNMT, chấp thuận cho Công ty TNHH điện lực Vĩnh Tân 1 nhận chìm 918.533 m3 bùn, cát, vỏ sò, sạn sỏi ra vùng biển thuộc xã Vĩnh Tân, H.Tuy Phong. Trong đó, có 20% bùn, 80% cát, vỏ sò, cát pha, cát kết phong hóa, sét, bùn trầm tích… Giấy phép có hiệu lực kể từ ngày ký và hết hạn vào ngày 31.10.2017.
Trái thông lệ quốc tế
Tôi khẳng định về mặt khoa học việc cấp phép không có cơ sở nào cả. Trước đây người dân khai thác thủy sản tầng đáy bằng cào công suất lớn nhưng hoạt động này bị cấm vì gây xáo trộn hệ sinh thái tầng đáy. Bây giờ vì cấp phép xả thải họ lại nói tầng đáy chỉ có cát là điều hết sức vô lý
TS Nguyễn Tác An, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học Nha Trang
PGS-TS Nguyễn Chu Hồi, Đại học Quốc gia Hà Nội, Chủ tịch Hội Thiên nhiên và môi trường biển Việt Nam, nói: Chúng ta có luật nhưng luật không rõ ràng nên ai hiểu và vận dụng như thế nào cũng được. Chính vì vậy mà họ giải thích kiểu nào nghe cũng hợp lý. Cụ thể hoạt động nhận chìm sẽ gây tác động đến môi trường như thế nào thì báo cáo Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) không nói mà chỉ chứng minh các vật chất đó không gây ô nhiễm là không đúng.
Phân tích kỹ hơn, TS Chu Hồi cho biết, theo thông lệ quốc tế nếu nhận chìm thì chất thải phải được đóng gói, thùng, túi… nếu là những chất độc nguy hại phải được đóng hộp chì và được kiểm duyệt chặt chẽ trước khi nhận chìm. Khu vực biển chứa chất được nhận chìm phải có bờ bao để tránh bị các dòng hải lưu di chuyển nó đi nơi khác. Độ sâu phải được tính bằng độ sâu của bước sóng lớn nhất ở chính vùng đổ thải. Và độ sâu của biển phải tính bằng độ cao cao nhất của đỉnh đổ thải chứ không phải độ sâu của đáy biển hiện tại. Vì khi xả thải trong mùa yên tĩnh đến mùa không yên tĩnh sẽ phát tán đi. Bên cạnh đó phải trả lời các vấn đề là xả thải này chỉ một lần hay nhiều lần và mỗi lần bao nhiêu? “Nhận thức về độ sâu xả thải của ĐTM và Bộ TN-MT là chưa đúng. “Anh” đổ vào mùa yên tĩnh chẳng qua để cho nó an toàn cho chính phương tiện xả thải của các anh. Cứ xả ra như vậy thì với quy trình hiện nay không thể giám sát được”, ông ngao ngán.
TS Nguyễn Tác An, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học Nha Trang bổ sung, về mặt kỹ thuật, hoạt động nạo vét rồi nhận chìm phải xem xét ở cả 3 giai đoạn. Thứ nhất, nạo vét như thế nào vì việc này có hại cho hệ sinh thái biển, nhất là ở vùng đặc thù như vùng biển Bình Thuận. Cái này chưa thấy nói đến trong giấy phép và về mặt khoa học chưa chấp nhận giấy phép ấy. Thứ hai, người ta chỉ nói chung chung là vận chuyển và xả thải bằng sà lan hình phễu. Vấn đề thứ ba và cũng là quan trọng nhất là vùng nhận chìm vật liệu xả thải nằm ở độ sâu nào? Vùng biển ấy có giá trị gì? Nếu có giá trị lớn về mặt hải dương học, tài nguyên, di sản quốc gia thì rõ ràng không ổn. “Nếu xem xét cả 3 khía cạnh trên thì giấy phép của Bộ TN-MT cấp không có giá trị gì cả về mặt khoa học”, TS An kết luận.
Trước lý lẽ mà Bộ TN-MT đưa ra là hoạt động “nhận chìm” đã có ĐTM và được hội đồng thẩm định (22 chuyên gia) thông qua và “nếu có sự cố sẽ dừng ngay”, TS An lập luận: Nó cũng giống như việc giao thông trên đường, thấy nguy cơ nhưng không cho xe dừng lại mà đợi đến khi tai nạn xảy ra mới dừng lại thì đã chậm rồi. Tại sao ta không dừng lại ngay từ bây giờ, xem xét thật kỹ rồi mới tiến hành?
Nguy cơ mất vĩnh viễn hệ sinh thái
Trả lời báo chí, Thứ trưởng Bộ TN-MT Nguyễn Linh Ngọc nói: khu vực đáy biển nhận xả thải chỉ có cát, không có các hệ sinh thái, sinh vật biển sinh sản cũng như các loại san hô hay cỏ biển. Nếu có thì Bộ không bao giờ cấp phép. Tuy nhiên nhận xét về ý kiến này, TS An bức xúc: giải thích kiểu đó là không khoa học vì vùng biển Bình Thuận không những là vùng nước trồi độc nhất vô nhị mà còn là ngư trường gần bờ lớn nhất của Việt Nam. Điều này có nghĩa đây là vùng biển rất quan trọng và có nhiều giá trị về tự nhiên cần phải được bảo tồn. “Vì là khu vực động lực nước trồi nên nó luôn luôn xáo trộn. Động lực mạnh nhất là từ tháng 6 đến tháng 9. Họ chọn đúng vào thời điểm có động lực mạnh nhất để đổ thải xuống thì hoàn toàn không đúng. Tôi khẳng định về mặt khoa học việc cấp phép không có cơ sở nào cả. Trước đây người dân khai thác thủy sản tầng đáy bằng cào công suất lớn nhưng hoạt động này bị cấm vì gây xáo trộn hệ sinh thái tầng đáy. Bây giờ vì cấp phép xả thải họ lại nói tầng đáy chỉ có cát là điều hết sức vô lý”. Không chỉ thế, ông An còn nghi ngại, việc doanh nghiệp nói dùng lưới để ngăn phát tán bùn “thật sự không tưởng tượng được gần 1 triệu m 3 dưới đáy biển, trên diện tích 30 ha thì ngăn lọc kiểu gì”.
TS Chu Hồi khẳng định, bất kỳ loại chất thải nào đổ ra biển sẽ phủ trùm vĩnh viễn một hệ sinh thái nền đáy (gồm cả đáy cứng và đáy mềm) và trên bề mặt diện tích đó nó đã mất vĩnh viễn hệ sinh thái nền đáy. TS Chu Hồi cảnh báo: Vùng biển nam Trung bộ rất có giá trị cả về mặt sinh thái và kinh tế. Nó nằm trong hệ sinh thái nước trồi và đi kèm là bãi cá lớn nhất của đất nước nằm ở ven bờ. Khu vực này có khu bảo tồn biển Hòn Cau tuy bé nhưng tác động lan tỏa, hiệu ứng phát tán nguồn lợi và dinh dưỡng ra bên ngoài vùng biển lại không hề nhỏ. “Vấn đề đáng lo hơn chính là hoạt động này sẽ tạo tiền lệ cho các nhà máy Vĩnh Tân 2; 3… và hàng loạt cái “Vĩnh Tân” ở những nơi khác nữa”, TS Chu Hồi lo lắng.
Nhiều chuyên gia đầu ngành không tham gia phản biện ĐTM
Cuối tháng 2.2017, Bộ TN-MT lập hội đồng thẩm định để đánh giá, cấp phép cho Công ty TNHH điện lực Vĩnh Tân 1 đổ bùn, cát sau nạo vét xuống biển. PGS-TS Võ Sĩ Tuấn, Viện trưởng Viện Hải dương học Nha Trang, cũng cho biết Viện không tham gia hội đồng thẩm định. Ngoài ra PGS-TS Nguyễn Chu Hồi, Đại học Quốc gia Hà Nội, Chủ tịch Hội Thiên nhiên và môi trường biển VN, người 3 lần làm chủ nhiệm quy hoạch các khu bảo tồn biển là một trong các chuyên gia được đọc ĐTM của dự án vì được mời tham gia hội đồng thẩm định. Tuy nhiên cuối cùng ông đã từ chối tham gia.
Chí Nhân
“Khi đi đến một thắng cảnh tuyệt đẹp, việc đầu tiên bạn sẽ làm gì?” Đó là câu hỏi tôi đã hỏi qua hầu như tất cả các lớp tôi dạy và đa phần các bạn ấy trả lời việc đầu tiên bạn có thể làm là đưa máy ảnh/ điện thoại lên chụp hình. Nhưng… tại sao bạn không để cái giây phút tuyệt vời nhất đó để đánh thức các giác quan của bạn.
Trên hẻm vực Grand Canyon (Hoa Kỳ) có ghi một câu rất hay: “Một phút thôi, Không đọc, không nói, không chụp hình, chỉ có nhìn và ngắm….”
Và đến với Lý Sơn hãy sử dụng hết tất cả các giác quan của bạn trong du lịch chứ không chỉ đơn thuần là chiếc máy ảnh.
Hãy sử dụng thị giác của bạn để thưởng thức hết tất cả vẻ đẹp của vách biển hiện đại Hang Câu – Chùa Hang: đó là một mắt cắt địa chất vĩ đại của một nón núi lửa phun nổ có tuổi khoảng 2000 năm. Hay hãy thu vào tầm mắt bạn hết cả đất – trời – biển hùng vĩ của Lý Sơn từ trên đỉnh Thới Lới. Hay một bãi biển trong vắt đến ngỡ ngàng tương phản trên nền đen nhánh của dòng bazan tại bãi Tiên trên Đảo Bé. Thị giác bạn sẽ cực kỳ thoả mãn mà không có chiếc máy ảnh nào có thể đem lại được.
Hãy sử dụng thính giác để lắng nghe đất trời biển đảo. Là tiếng sóng vỗ vào hốc đá hang núi lửa tạo âm thanh khò khè, hay tiếng gió reo vi vu qua hàng dừa nơi cù lao Bờ Bãi, hay thú vị hơn nữa là tiếng giòn tan lách tách trong miệng khi bạn thưởng thức món gỏi rong biển – một đặc sản tại đảo.
Hãy sử dụng khứu giác của bạn để ngửi thấy mùi vị tươi nguyên trong lành không tạp chất của gió biển, hay cái mùi cay nồng trên ruộng tỏi Lý Sơn, hay tuyệt vời hơn là hương thơm thoang thoảng của hoa bàng vuông nở bung như những chùm pháo hoa vào buổi tối.
Hãy sử dụng vị giác của bạn để nếm hết tất cả các vị mặn, ngọt, chua, cay… của các đặc sản nơi đây như các loại cá, sò, ốc, nhum, rong, tỏi,… Đó sẽ là những hương vị tươi nguyên nhất, tuyệt vời nhất làm cho chuyến hành trình của bạn thêm phần khó quên.
Và hãy để xúc giác của bạn cảm nhận hết tất cả không gian trời, biển, núi non và cả con người miền biển đảo dân dã, chân chất, thật thà.
Tất cả những trải nghiệm tuyệt vời này có lẽ sẽ luôn theo bạn và mãi trong ký ức của bạn để chỉ chờ cho đến mùa hè sẽ bung ra hối thúc chúng ta lại xách ba lô lên và tiếp tục rong ruổi trên những nẻo đường đất nước. Hãy đến Lý Sơn để cảm nhận nhé!
Cuối cùng, hãy đồng hành cùng Cổng thông tin Địa Môi trường của chúng tôi, sẽ cung cấp thêm cho bạn những kiến thức về khoa học trái đất để hiểu thêm vì sao lại có những cảnh quan tuyệt vời đến như vậy để chúng ta cứ mãi được đi khám phá và chinh phục./.
Phương Chi
Ngày 09, chuyến bay BL 226 của hãng Jestar rời sân bay Tân Sơn Nhất lúc 6:45, tới sân bay Chu Lai lúc 7:55, chúng tôi lên taxi (đã đặt trước) đến cảng Sa Kỳ lúc 9:15, lên tàu cao tốc tới cảng An Vĩnh (Đảo Lớn) lúc 10:30; chủ nhà nghỉ Hoa Mai đón về lúc 10:30. Đến Lý Sơn thật thuận tiện, chỉ 3 giờ di chuyển đã có mặt tại hòn đảo nhỏ, đẹp.
Đến Lý Sơn lần này, nhóm Địa môi trường tiếp tục tìm hiểu giá trị các Geosite phục vụ đề tài Địa du lịch Nam Trung Bộ của học viên cao học. Dưới đây là ghi chép cảm nhận về hoạt động du lịch đảo Lý Sơn trong chuyến đi này.
Di chuyển
Bến cảng An Vĩnh thật sự nhộn nhịp, du khách từ đất liền lên cảng, ca nô sang đảo Bé, tàu hàng, hàng quán phục vụ du khách, tất cả diễn ra trong một không gian nắng chói và trật trội.
Tàu cao tốc Sa Kỳ – An Vĩnh có nhiều chuyến hơn so với năm trước. Có thêm ca nô sang đảo Bé, việc bán vé, xắp xếp lên và xuống tàu có vẻ trật tự hơn.
Taxi Tiên Sa 10 chiếc, vài xe khách 16 chỗ là các xe đẹp, mới. Xe Lam bốn bánh và hai bánh (loại xe này phổ biến ở TP. Hồ Chí Minh cách nay hơn 20 năm) nhiều hơn. Xe máy đủ loại thuê từ các nhà nghỉ là phương tiện thích hợp cho du khách di chuyển trên đảo lớn.
Trên đảo Bé, số lượng xe điện (thực tế chạy bằng xăng) hiện nay là 22 chiếc (tháng 3 năm 2016 chỉ có 3 chiếc, tới tháng 6 năm 2016 là 19 chiếc). Nghe nói chính quyền không cho tăng thêm loại xe này nữa.
Công trình
Kè bê tông cao, chống xói lở dọc bờ nam như bức tường chắn tầm nhìn du khách ra biển. Âu thuyền An Vĩnh ở phía Tây cổng Tò Vò và ở vịnh Mù Cu đã hoàn thiện. Một số công trình khác đang triển khai như cảng Bến Đình ở phía Tây giếng Xó La, một công trình biển khác ở phía tây chùa Hang?, cầu cảng đảo Bé đang được nâng cấp.
Chiếm vị thế xây dựng đẹp nhất đảo Lớn là khách sạn Mường Thanh Lý Sơn cao ngất ngưởng, qua quảng cáo được biết đây là khách sạn bốn sao với đủ tiện nghi như nhà hàng, trung tâm hội nghị, massage, karaoke, bar coffee. Không biết du khách đến nghỉ ở khách sạn bốn sao này thuộc loại gì, nhưng chắc chắn không phải là những người ra đảo để thưởng thức các giá trị của tự nhiên và gần gũi với người dân bản địa.
Hàng loạt khách sạn nằm chen chúc ở khu vực cầu cảng An Vĩnh đã đi vào hoạt động. Với lượng du khách tăng nhanh, tương lai Lý Sơn sẽ có thêm những khách sạn khác.
Lối vào hang Câu nay đã có cổng chào. Một doanh nghiệp nào đó đang đắp những ụ đất tạo cảnh cùng với bảng thông báo về những trò giải trí như chèo xuồng Kayak, lặn ngắm san hô…rất có thể lần sau đến Hang Câu sẽ phải mua vé vào cổng?
Một thanh chắn dọc đường lên hồ Thới Lới đã được lắp đặt để đảm bảo an toàn cho những du khách chạy xe máy. Tương lai chắc sẽ có thêm thanh chắn dọc bờ vách Hang Câu?
Dịch vụ du lịch
Nhà Trưng bày đội Hoàng Sa Bắc Hải luôn mở cửa, số hiện vật dường như không được bổ sung, hỏi thêm thông tin cũng khó vì không thấy nhân viên trực.
Hàng trăm ngàn lượt du khách đến đảo hàng năm, thiếu một trung tâm du khách để giới thiệu về văn hóa, lịch sử, tài nguyên thiên nhiên… hay hướng dẫn các tour trên đảo Lý Sơn là một điều đáng tiếc.
Tại những điểm thăm quan như Hang Câu, Chùa Hang, Cổng Tò Vò, những lều, quán tạm bợ vừa thiếu mỹ quan vừa gây ô nhiễm môi trường. Cấu trúc núi lửa Hang Câu đẹp như vậy, đi sâu vào hang khai nhức mũi. Rác thải, nước thải trên bãi biển phía tây Chùa Hang làm cho bãi biển vừa bẩn vừa hôi.
Đi thuyền thúng lặn biển ngắm san hô, đi thuyền năng lượng mặt trời ngắm cảnh quan núi lửa từ biển, lều ngủ đêm trên bãi biển, cầu tạm…đều là những dịch vụ tự phát.
An toàn du khách
Các núi lửa đảo Lý Sơn có tuổi rất trẻ (khoảng 2000 năm), các vật liệu vụn cấu trúc lên núi lửa này có mức độ gắn kết yếu nên có thể rơi, lở (sập) bất cứ lúc nào.
Việc chạy xe ô tô, xe máy lên miệng núi lửa Hang Câu – Chùa Hang và Thới Lới cũng tiềm ẩn rủi ro. Thực ra tuyến lộ trình này thích hợp cho người đi bộ, vừa an toàn, vừa có điều kiện ngắm cảnh.
Tại gờ miệng núi lửa Thới Lới, người viết bài này thót tim khi thấy một ông bố cho hai cháu bé đứng để chụp hình đúng lúc mây đen kéo đến và gió mạnh tràn qua.
Đường bê tông trên đảo Bé chỉ vừa làn xe điện chạy, người đi bộ luôn thấp thỏm và giật mình tránh vội ra lề mỗi khi những chiếc xe này chay qua.
Đất, cát, nước và tỏi
Đất đỏ, cát trắng là hai loại tài nguyên quan trọng trên đảo Lý Sơn. Đặc sản tỏi Lý Sơn không thể thiếu hai loại tài nguyên này. Đất đỏ và cát trắng (cát vụn san hô) ngày càng khan hiếm. Đất đỏ nay tới 250 ngàn đồng/1 m3, cát trắng khoảng 200 ngàn đồng/1 m3 chưa tính tiền vận chuyển.
Nước ngầm đảo Lớn tạm đủ cho mùa vụ quanh năm. Nước cho đảo Bé vẫn còn khó khăn, mùa vụ thất thường, có năm mất trắng.
Tỏi đảo Lý Sơn đã nổi tiếng từ lâu, nhưng để mua đúng tỏi Lý Sơn làm quà không phải dễ. Đây cũng là một trong những vấn đề du lịch đảo Lý Sơn.
Bàng vuông, phong ba, bão táp
Bàng vuông, phong ba và bão táp khá phổ biến trên đảo Lý Sơn. Những cây này phát triển tốt trên cát san hô có hơi nước mặn từ biển; chúng có sức sống mãnh liệt, chịu được điều kiện khắc nghiệt, có tác dụng chống gió bão.
Những cây bàng vuông cao, to có tán rộng, hoa đẹp, quả vuông cho bóng mát trên đảo nắng cũng là nét đặc thù của Lý Sơn.
Bàng vuông, phong ba và bão táp cùng nhiều loài cây khác trên đảo Lý Sơn nếu được khai thác về các khía cạnh như sử dụng, cảnh quan, chữa bệnh…sẽ làm tăng sức hấp dẫn đối với du khách.
Có tiềm năng về tự nhiên và văn hóa, du lịch khởi sắc, du khách đến Lý Sơn ngày một nhiều, người dân đảo phấn khởi vì có thêm công ăn việc làm. Nhưng Lý sơn cũng thay đổi từng ngày, diện tích bê tông hóa tăng dần, di sản thiên nhiên đang dần mất đi tính nguyên dạng, du lịch sơ khai, tự phát đang làm suy giảm chất lượng môi trường.
Theo năm tháng, dường như Lý Sơn đang xa dần các tiêu chí của một CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT.
H & H
TTO – Với tuyên bố rút khỏi Thỏa thuận Paris, Tổng thống Donald Trump tiếp tục chính sách “Nước Mỹ trên hết”, để lại một tương lai bất định cho nỗ lực lớn nhất của thế giới chống lại biến đổi khí hậu.
Nhà Trắng đang gặp sức ép lớn từ quốc tế sau tuyên bố bị coi như hành động ích kỷ, phục vụ chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Trump.
Cái lý của ông Trump
Tại Hội nghị Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu 2015 (COP 21) ở Paris (Pháp), tổng cộng 195 nước đã đồng ý thỏa thuận biến đổi khí hậu với mục tiêu chung duy trì nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng từ 2°C trở xuống tính tới hết thế kỷ này.
Thỏa thuận xuất phát từ giả thuyết do các nhà khoa học đồng thuận và các quốc gia chấp nhận: hiện tượng Trái đất nóng lên do khí gây hiệu ứng nhà kính, trong đó có CO2, tạo ra nhiều hệ lụy như lũ lụt, hạn hán dẫn tới khủng hoảng an ninh lương thực.
Để thực hiện mục tiêu ấy, mỗi quốc gia cam kết cắt giảm lượng phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính trong từng giai đoạn. Như Mỹ cam kết giảm 26-28% đến năm 2025, Trung Quốc giảm 18% đến năm 2030.
Khác với Nghị định thư Kyoto, thỏa thuận tại COP 21 không có tính ràng buộc, mà theo tinh thần tự nguyện của mỗi quốc gia cả về chỉ tiêu giảm phát thải lẫn mức tài chính đóng góp cho thỏa thuận.
Cứ sau mỗi 5 năm, họ sẽ họp lại để đánh giá, nhưng những quốc gia không hoàn thành chỉ tiêu sẽ không phải chịu bất kỳ chế tài nào.
Ngoài ra, COP 21 thống nhất kêu gọi các nước giàu/phát triển có nhiệm vụ “huy động” 100 tỉ USD/năm từ công quỹ và các khu vực tài chính tư nhân để giúp các nước nghèo tính tới năm 2025, trước khi đặt ra một cột mốc đóng góp mới với số tiền đóng góp tăng lên.
Trong tuyên bố rút khỏi Thỏa thuận Paris tại Nhà Trắng hôm 1-6, ông Trump khẳng định các thỏa thuận này thiếu công bằng và làm tổn hại nền kinh tế Mỹ.
Tổng thống Mỹ nói rằng để giảm khí thải, Mỹ phải giảm sản xuất, đóng cửa bớt nhà máy, người dân mất việc làm, doanh nghiệp tốn thêm chi phí và Mỹ sẽ tiêu tốn “hàng tỉ, hàng tỉ, hàng tỉ USD” trong khi “chúng ta còn nợ công 20.000 tỉ USD”.
Thực tế việc rút khỏi Thỏa thuận Paris (mà tổng thống Obama ký tham gia năm 2005) là lời hứa của ông Trump trong cuộc bầu cử 2016. Ông đã chỉ trích thỏa thuận này là “trò lừa đảo”, và rằng tại sao Mỹ phải trả tiền cho một thỏa thuận không có tính ràng buộc.
Tương lai mông lung
Số phận của Thỏa thuận Paris sau khi không có Mỹ đang là vấn đề đáng quan tâm. Sự hiện diện của Mỹ trước hết là nguồn cung tài chính, do Mỹ nằm trong số các nước phải “huy động” 100 tỉ USD cho các nước nghèo.
Nhưng báo Telegraph (Anh) chỉ ra thực tế rằng ngay từ thỏa thuận của Liên Hiệp Quốc năm 1992 đã mập mờ về khái niệm “quốc gia phát triển” dẫn tới đóng góp không đồng đều, mà ông Trump cho rằng “đặt Mỹ vào thế bất lợi so với nước khác”.
Năm 1992, có 6 trên 10 nước hiện nay là giàu nhất thế giới được xếp vào dạng “nước đang phát triển”, điển hình là Trung Quốc và Ấn Độ.
Trong phát biểu của mình, ông Trump nói thẳng rằng Mỹ đã bất lợi khi phải trả tiền, phải thi hành, còn Trung Quốc “có 13 năm muốn làm gì thì làm (tới 2030)” và Ấn Độ “nhận hàng tỉ, hàng tỉ tiền tài trợ” cho vấn đề môi trường của nước này.
Trung Quốc và Ấn Độ là hai quốc gia “mạnh miệng” nhất trong cam kết về biến đổi khí hậu sau khi ông Trump tuyên bố rút lui. Dư luận quốc tế cũng bày tỏ sự thất vọng với quyết định của ông Trump, từ Liên Hiệp Quốc, Liên minh châu Âu đến những quốc đảo như Fiji… .
Họ lo lắng khi Mỹ rút lui, ngoài yếu tố tài chính, sẽ khiến các nước nhỏ hơn làm theo, New York Times cho biết. Khi ấy, nhiều nước sẽ cảm thấy bất lợi khi phải tiết giảm sản xuất bằng năng lượng hóa thạch, phải chi trả chi phí cho vấn đề môi trường trong khi khoản đóng góp dành cho họ sẽ ít đi.
Về mặt khoa học, việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận sẽ tổn hại tới môi trường. Mỹ hiện chiếm tỉ lệ phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính cao thứ hai thế giới (18%) chỉ sau Trung Quốc.
Trong năm 2015, Mỹ thải ra 5,1 triệu kilotons CO2, cao gấp đôi Ấn Độ, gấp 4 lần Nhật Bản, gấp 15 lần Pháp và gấp… 1.007 lần Iceland.
Đài CNN dẫn lời các chuyên gia về biến đổi khí hậu ước tính việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận sẽ khiến nhiệt độ Trái đất tăng thêm 0,3 độ so với trường hợp họ tôn trọng thỏa thuận.
Nhật Đăng
http://tuoitre.vn/tin/the-gioi/20170603/my-rut-thoa-thuan-paris-ve-dau/1325316.html
ThienNhien.Net – Theo Thoả thuận Paris, Mỹ và 187 quốc gia khác cam kết sẽ duy trì nhiệt độ toàn cầu “thấp hơn” mức thời tiền công nghiệp cộng 2 độ C, và “nỗ lực hạn chế” ở mức thấp hơn nữa, chỉ cộng 1,5 độ C.
Các chuyên gia Việt Nam lo ngại cuộc sống 20 triệu dân miền Tây bị xáo trộn lớn khi Lào xây thêm đập thủy điện Pak Beng trên sông Mekong.
Ủy ban sông Mekong Việt Nam vừa tổ chức tham vấn quốc gia về thủy điện Pak Beng, dự kiến được xây dựng trên sông Mekong ở Tây Bắc nước Lào. Buổi tham vấn diễn ra tại Cần Thơ nhằm ý kiến của các chuyên, các sở, ngành của các tỉnh phía Nam.
Các chuyên gia cho rằng số liệu trong tài liệu phía Lào cung cấp đã cũ, giải pháp cũng lạc hậu, không đánh giá tác động xuyên biên giới. Ba công trình thủy điện của Lào gồm Xayaburi, Don Sahong, Pak Beng tác động lớn đến dòng chảy của sông Mekong vào mùa khô; sẽ làm tăng hiện tượng xâm nhập mặn trên sông Tiền và sông Hậu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của 20 triệu dân đồng bằng sông Cửu Long.
Nếu xét tác động tổng thể cả chuỗi 11 đập thủy điện trên sông Mekong mà hai nước Lào và Campuchia dự kiến xây dựng (Lào 9 đập, Campuchia 2 đập) thì lượng nước xuống hạ nguồn thiếu hụt đến 28%; nước mặn sẽ lấn sâu vào đất liền. Mặt khác, hồ chứa Pak Beng lưu giữ đến 90% bùn cát đáy và một phần bùn cát lơ lửng từ thượng nguồn…
Giáo sư Nguyễn Ngọc Trân cho rằng báo cáo dự án thủy điện Pak Beng có các vấn đề là thiếu số liệu, chuỗi số liệu quá ngắn so với các thời gian sử dụng của đập, không tính đến tác động địa chất trong không gian và theo thời gian…
Theo giáo sư Trân, miền Tây đang bị sạt lở nghiêm trọng do tích lũy trầm tích thiếu, nguy cơ bị xâm thực, sụt lún vùng đất này quá rõ. “Một đập thủy điện hoạt động trăm năm chứ không phải 20 năm nên phải đánh giá rõ ràng tác động như thế nào? Đặc biệt là tích lũy trầm tích, phù sa bị con đập này giữ lại thì sẽ vô cùng tai hại cho đồng bằng phía hạ lưu”, ông nói.
Giáo sư Trân cũng lưu ý đập Pak Beng nằm trong vùng động đất hoạt động rất mạnh mà báo cáo của dự án chưa nói tới. Chu kỳ động đất 10-20 năm là 5-6 độ Richter, 50 năm thì 7 độ Richter. Gần nơi Pak Peng sẽ toạ lạc, nhiều địa phương đã ghi nhận các trận động đất 6-7 độ Richter. “Trên dòng Mekong Lào xây dựng đập dây chuyền, nếu xảy ra động đất thì sẽ đổ vỡ dây chuyền”, ông quan ngại.
“Tôi đề nghị Lào hoãn xây dựng đập, làm báo cáo đánh giá tác động toàn diện, đầy đủ hơn để trình các quốc gia trong khu vực”, giáo sư Trân nói và cho biết đối với Việt Nam, đây là vấn đề sống còn nên khó khăn cách mấy cũng yêu cầu phía bạn hoãn lại.
Tiến sĩ Vũ Ngọc Long (Viện Sinh thái học miền Nam) cho rằng đồng bằng sông Cửu Long được hình thành do phù sa sông Mekong. Vùng đất này sẽ bị sụt lún khi không còn phù sa. Bài toán biến đổi khí hậu sẽ xảy ra nhanh hơn, nặng nề hơn khi các đập thủy điện lần lượt chặn dòng chính Mekong. Do đó, báo cáo dự án nên bổ sung nghiên cứu vấn đề xuyên biên giới với Việt Nam, nhất là về tác động sinh thái biển.
Địa phương vừa xảy ra sạt lở nghiêm trọng ở bờ sông Vàm Nao – Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lâm Quang Thi cho rằng các đập thủy điện thượng nguồn đều gây lo lắng cho cả miền Tây và cấp độ quốc gia. Tuy nhiên, nếu chỉ đánh giá tác động riêng kinh tế, xã hội và môi trường là chưa đủ. “Nếu như Lào và Campuchia cho xây toàn bộ 11 đập trên song Mekong và các công ty của Trung Quốc đầu tư tất cả thì tình hình sẽ như thế nào?”, ông Thi nói.
Tiến sĩ Dương Văn Ni (Khoa môi trường, đại học Cần Thơ) nói tham vấn thủy điện Pak Beng lần này cũng giống như khi tham vấn thủy điện Xayaburi mấy năm trước. Khi đó, Thủ tướng Việt Nam cũng có văn bản đề xuất Lào cho dời lại 10 năm sau hãy xây đập. “Nhưng nước bạn vẫn xây, vì sao? Vì tham vấn chỉ mang tính góp ý chứ không có tính pháp lý. Rõ ràng chúng ta đang rơi vào vòng luẩn quẩn”, ông Ni lo lắng.
Bộ Trưởng Tài nguyên – Môi trường, Chủ tịch Ủy ban sông Mekong Việt Nam Trần Hồng Hà cho biết, là quốc gia cuối nguồn sông Mekong, Việt Nam theo dõi đặc biệt với sự quan tâm đặc biệt và quan ngại sâu sắc trước việc các quốc gia đầu nguồn xây dựng đập thủy điện. Việc làm này cùng với biến đổi khí hậu đã tác động kép lên toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long mà đỉnh điểm là xâm nhập mặn năm 2016 và sạt lở khắp nơi, đặc biệt là ở bờ sông Vàm Nao vừa qua.
Hồi tháng 2, trong buổi tham vấn tại Lào, tiến sĩ Davong Phonekeo – thư ký thường trực của Bộ Năng lượng và Mỏ Lào – cho rằng dù có tăng trưởng kinh tế ấn tượng gần đây, Lào vẫn là quốc gia kém phát triển nhất khu vực Mekong. Do đó việc phát triển thủy điện theo cách bền vững và có trách nhiệm là chất xúc tác cho phát triển kinh tế và giúp cho hàng triệu người nước này thoát nghèo.
Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Lào Sommath Pholsena cho rằng, dư luận không nên quá lo lắng về các tác động từ dự án đập thủy điện Pak Beng. Lào sẽ phải đảm bảo và phải chịu trách nhiệm đối với người dân Lào, Việt Nam, Campuchia và Thái Lan.
Pak Beng là thủy điện thứ nhất trong chuỗi 11 bậc thang thủy điện dòng chính dự kiến xây dựng trong vùng hạ lưu vực sông Mekong. Đây là công trình thứ 3 của Lao (thuộc huyện Pak Beng, tỉnh Oudomxay, Tây Bắc Lào), sau Xayaburi và Don Sahong, cách đồng bằng sông Cửu Long gần 2.000 km.
Thủy điện Pak Beng có công suất thiết kế 912 MW, điện lượng 4,765 GWh. Khi hoàn thành sẽ có đến 90% lượng điện sản xuất ra được bán sang Thái Lan. Chính phủ Lào cho biết công trình đập Pak Beng dự kiến được khởi công năm 2017, hoàn tất vào năm 2023 và bắt đầu đi vào hoạt động thương mại năm 2024.
Trước đó, Chính phủ Lào đã nộp cho Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC) báo cáo về nghiên cứu khả thi, đánh giá tác động môi trường và xã hội của thủy điện Pak Beng. Cuối năm 2016, các nước thành viên MRC thống nhất quá trình tham vấn cho dự án thủy điện này trong vòng 6 tháng.
Cửu Long
Trên cơ sở thực hiện nhiệm vụ Khoa học Công nghệ năm 2017 do Chi cục Bảo vệ Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh An Giang chủ trì, từ ngày 15 đến ngày 18, tháng 05 nhóm khảo sát đã thực hiện đợt khảo sát sơ bộ theo lộ trình Óc Eo – Bảy Núi – Châu Đốc. Đợt khảo sát nhằm đề xuất hướng nghiên cứu địa du lịch vùng đồi núi tỉnh An Giang.
Tham gia khảo sát gồm thày Hải cùng Hạnh và Tiên (hai học viên cao học đang thực hiện đề tài về địa du lịch), phía tỉnh An Giang có anh Cẩn (cán bộ truyền thông thuộc Chi cục Bảo vệ Môi trường) là người tổ chức và điều phối lịch trình, ngoài ra có sự tham gia của các cán bộ tại Ban quản lý Di tích văn hóa Óc Eo (anh Giềng giám đốc, anh Thảo phó giám đốc và các cán bộ phòng ban), anh Tân, anh Chanh, chị Trinh, anh Trung là cán bộ phòng tài nguyên huyện Thoại Sơn, Tri Tôn, Tịnh Biên và Châu Đốc.
Điểm khảo sát đầu tiên là khu Di tích văn hóa Óc Eo. Tại đây, anh Giềng, anh Thảo và các cán bộ phòng ban đã giới thiệu ngắn gọn về Ban quản lí khu di tích Óc Eo, về biến đổi khí hậu liên quan đến văn hóa Óc Eo, lên đỉnh núi Ba Thê, đỉnh Thạch Đại Đao, Chót Ông Tà, thăm quan Gò Cây Thị và Linh Sơn Cổ tự (chùa phật bốn tay).
Tại Tri Tôn quan sát núi Cô Tô, khảo sát khu mỏ đá đã ngưng khai thác Tà Pạ (nơi được đặt tên cho hệ tầng Tà Pạ), khu du lịch Tức Dụp, cánh đồng Trên Châu Lăng và quan sát núi Xa lon, núi Dài.
Tại Tịnh Biên khảo sát khu du lịch Núi Cấm (theo đường cáp treo), quan sát núi Két, núi Trà Sư và núi Phú Cường.
Tại Châu Đốc khảo sát núi Sam, làng nổi Châu Đốc, thánh đường Et Sang, làng Chăm, An Phú.
Dưới đây là một số nhận xét từ kết quả của đợt khảo sát:
Giá trị của các yếu tố địa chất, địa mạo
– Nền đá gốc có sự hiện diện các đá trầm tích, magma phun trào và xâm nhập, trong đó các đá xâm nhập chiếm diện tích lớn hơn cả. Magma xâm nhập thường tạo nên địa hình khối, đỉnh cao, các đá trầm tích có dạng địa hình thấp, kéo dài. Các núi nhô cao trên bề mặt địa hình đồng bằng thấp, bằng phẳng tạo nên cảnh quan đồi núi sót ấn tượng, nhất là khi quan sát từ những đỉnh cao.
– Các trầm tích Đệ tứ có tuổi Holocen muộn tạo nên bề mặt đồng bằng thấp chiếm diện tích rộng, là những cánh đồng lúa có sắc màu thay đổi theo mùa vụ (màu xanh của mạ và màu vàng của lúa chín). Ở điều kiện tự nhiên, phần lớn diện tích đồng bằng bị ngập. Các cánh đồng lúa quanh vùng núi, đồi An Giang cũng là những cảnh quan đẹp, có nét đặc trưng.
– Núi, đồi An Giang là cơ sở của hệ thống chùa chiền, miếu mạo, trong đó có điểm đã trở thành Trung tâm du lịch tâm linh nổi tiếng như Miếu Bà Chúa Xứ với lễ hội Vía bà Chúa Xứ (lễ hội cấp quốc gia) hay di tích lịch sử đồi Tức Dụp với các khối đá granit nhiều hình thù, kích cỡ kê xếp lên nhau tạo nên hệ thống hang động, ngõ ngách đã trở thành căn cứ cách mạng trong kháng chiến.
Những vấn đề cần được xem xét
– Các giá trị địa chất, địa mạo chưa được xem là những di sản tự nhiên quan trọng trong phát triển du lịch. Các quan hệ địa tầng có ý nghĩa khoa học đã được nghiên cứu như vết lộ đá xâm nhập phức hệ Định Quán (γδJ3-K1đq) xuyên cắt đá hệ tầng Tà Pạ (T3-J1tp); hay cuội kết cơ sở hệ tầng Xa Lon (J3xl) phủ trên hệ tầng Tà Pạ (T3-J1tp)… chưa được khai thác phục vụ du lịch, nghiên cứu và học tập.
– Nghiên cứu cổ địa mạo chưa được thực hiện, ví dụ: các mặt cắt thềm biển liên quan đến biển tiến Holocen phân bố ở Tri Tôn, Tịnh Biên hay các lòng sông cổ, kênh rạch cổ, bờ biển cổ liên quan đến Văn hóa Óc Eo chưa được làm sáng tỏ; vì vậy những sản phẩm khoa học còn nghèo nàn, chưa có sức thu hút du khách.
– Những moong khai thác, những vách khai thác đã ngưng hoạt động chưa được phục hồi hoặc qui hoạch thành các điểm du lịch, hoặc đánh giá các giá trị khoa học (xếp hạng geosite) để có kế hoạch bảo tồn; việc bỏ hoang các vị trí này sẽ gây rủi ro đối với con người và vật nuôi.
– Các sản phẩm, hàng hóa gắn với địa danh bao gồm các biểu tượng, đặc sản, ẩm thực, văn hóa bản sắc dân tộc…chưa được phát huy, vì vậy chưa quảng bá được những đặc thù địa lý nhân văn.
Tóm lại, tài nguyên địa chất, địa mạo (Núi, đồi, đồng bằng, sông, rạch…) đã được sử dụng hiệu quả trong phát triển kinh tế địa phương. Tuy vậy, những giá trị khoa học, giá trị bổ sung (sinh thái, thẩm mỹ, văn hóa, kinh tế) của nguồn tài nguyên này chưa được khai thác. Một chương trình nghiên cứu địa du lịch vùng đồi núi An Giang được thực hiện sẽ góp phần bảo tồn các di sản tự nhiên, nâng cao chất lượng các điểm du lịch.
Một số hình ảnh theo lộ trình:
H & H
Cổng thông tin Địa môi trường 